Białasy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°55′28″N 19°39′16″E
- błąd 38 m
WD 52°55'28"N, 19°39'16"E, 52°55'8.40"N, 19°38'32.64"E
- błąd 38 m
Odległość 6 m
Białasy
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat sierpecki
Gmina Szczutowo
Liczba ludności (2011) 254[1][2]
Strefa numeracyjna 24
Kod pocztowy 09-227[3]
Tablice rejestracyjne WSE
SIMC 0578242[4]
Położenie na mapie gminy Szczutowo
Mapa konturowa gminy Szczutowo, po prawej znajduje się punkt z opisem „Białasy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Białasy”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Białasy”
Położenie na mapie powiatu sierpeckiego
Mapa konturowa powiatu sierpeckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Białasy”
Ziemia52°55′28″N 19°39′16″E/52,924444 19,654444

Białasywieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Szczutowo[4][5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lapidarium na cmentarzu ewangelickim

Wieś znana jako Paprotki Białasy już w XVII wieku. W XVIII wieku nastąpił rozwój wsi za sprawą osadnictwa niemieckiego. Prawdopodobnie ok. 1840 z inicjatywy ewangelickich rodzin w Białasach założono kantorat, należący do ewangelickiej parafii w Sierpcu. Zbudowano szkołę, kaplicę z dzwonnicą i cmentarz. W kantoracie działała orkiestra dęta[6].

Według spisu powszechnego z 1921 w Białasach w 28 domach mieszkało 176 osób, z których wszystkie deklarowały się jako ewangelicy i podało niemiecką narodowość. Podobnie w sąsiednich Białasach-Żochowo (12 domów i 70 mieszkańców) i Jońcach (Białasy) (15 domów i 82 mieszkańców). Łączna liczba mieszkańców gminy Szczutowo wyznania ewangelickiego według spisu wynosiła 664 osoby[7].

Po 1945 ewangeliccy mieszkańcy opuścili okoliczne tereny[6].

Po 1945 cmentarz ewangelicki ulegał stopniowej dewastacji. W latach 2010-2012 dzięki inicjatywie grupy historycznej "ULTIMA THULE" z Sierpca w którą zaangażowali się uczniowie z Gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Szczutowie teren cmentarza został uporządkowany. Obecnie znajduje się na nim kilkanaście zrekonstruowanych nagrobków, lapidarium, krzyż oraz tablica informacyjna[8].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Białasy w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-03-06] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 24 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b Administrator, Gmina Szczutowo, www.eszczutowo.pl [dostęp 2016-08-11].
  7. Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej ↓, s. 164.
  8. Newsy Sierpc online - Trzeci cmentarz ewangelicki ziemi sierpeckiej uratowany - finał projektu "Przyszłość - przeszłości" - Białasy-Szczutowo - 3.11.2012 r., www.sierpc.com.pl [dostęp 2016-08-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]