Bitwa o handel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bitwa o handel – polityka gospodarcza w Polsce w latach 1947-1949, mająca na celu ograniczenie i wyeliminowanie sektora prywatnego, którego istnienie miało według PPR grozić odrodzeniem się kapitalizmu. Zapoczątkowało ją wystąpienie Hilarego Minca na plenum KC PPR 13 i 14 kwietnia 1947.

W tym celu 2 czerwca 1947 uchwalono trzy ustawy:

  • w sprawie zwalczania drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym,
  • o obywatelskich komisjach podatkowych i lustratorach społecznych,
  • o zezwoleniach na prowadzenie przedsiębiorstw handlowych i budowlanych.

W 1947 utworzono przedsiębiorstwo państwowe Powszechne Domy Towarowe[1], które w kolejnych latach zbudowało sieć kilkudziesięciu wielkich domów towarowych w 22 największych miastach[2].

Właścicielom sklepów, którzy zawyżali ceny, groziło do 5 lat więzienia. Narzędziem władz w walce z przedsiębiorcami były m.in. koncesja, domiar oraz utrudnienia np. przy zakupie towarów w hurtowniach.

W trakcie "bitwy o handel" liczba prywatnych sklepów spadła z ponad 134 tys. w 1947 do około 78 tys. w 1949. Spowodowało to ogromne trudności w zaopatrywaniu ludności w towary codziennego użytku, gdyż przez cały czas likwidowano o wiele więcej prywatnych placówek niż powstawało nowych - "uspołecznionych", które były nieefektywne.

Przypisy

  1. Zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 29 listopada 1947 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Prezesem Centralnego Urzędu Planowania o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą „Powszechne Domy Towarowe” (M.P. z 1948 r. Nr 7, poz. 35).
  2. Mariola Balicka. Szklane domy. „Polityka”. 24 (2405), s. 40–42, 14 czerwca 2003. Warszawa: Polityka sp. z o.o. ska. ISSN 0032-3500.