Organizacja Paktu Centralnego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z CENTO)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Organizacja Paktu Centralnego
Central Treaty Organization
Flaga
Flaga
CENTO.PNG
Członkowie CENTO
Siedziba Bagdad (do 1959)
Ankara
Członkowie Irak (1955–1959)
Turcja
Wielka Brytania
Pakistan
Iran

Organizacja Paktu Centralnego (ang. Central Treaty Organization, CENTO, do 1959 roku Pakt Bagdadzki (Baghdad Pact Organization (BPO)) – sojusz polityczno-wojskowy powstały 24 lutego 1955 roku w Bagdadzie pomiędzy Irakiem a Turcją. Do końca 1955 roku do Paktu Bagdadzkiego dołączyły: Wielka Brytania, Pakistan i Iran[1]. Po wystąpieniu Iraku w 1959 roku zmieniono nazwę sojuszu na Organizację Paktu Centralnego. Siedzibę przeniesiono z Bagdadu do Ankary.

Celem sojuszu było rozszerzenie działań istniejących już sojuszy wojskowo-politycznych NATO i SEATO oraz utrzymanie Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych na Bliskim Wschodzie ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z państwami komunistycznymi oraz krzyżowanie się na tym obszarze szlaków morskich i powietrznych łączących Europę, Azję i Afrykę[1].

Pakt rozwiązano w 1979 roku po wystąpieniu Iranu, Pakistanu i Turcji. Przyczyną rozpadu sojuszu były rozbieżności pomiędzy członkami CENTO a Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi dotyczące interpretacji celów i zadań[1].

Organy traktatowe[edytuj | edytuj kod]

Państwa tego paktu miały wspólną radę ministrów spraw zagranicznych, wojskowych, ekonomicznych, łączności i komitet do zwalczania działalności wywrotowej.[potrzebny przypis]

Rola Paktu w polityce bliskowschodniej[edytuj | edytuj kod]

Projekty utworzenia paktu spotkały się z ostrą krytyką ze strony Egiptu i Arabii Saudyjskiej, głównie na forum Ligi Państw Arabskich.

W związku z antykomunistycznym wydźwiękiem umowy ZSRR potępiło pakt, podobnie postąpiły Indie. Poparcie dla idei paktu zgłosiły USA. Amerykanie traktowali go jako przeciwwagę dla wpływów radzieckich na bliskim wschodzie, oraz środek odwracania uwagi radykałów arabskich od problemu Izraela. Członkowie paktu popierali politykę USA wobec wojny w Korei oraz państw Układu Warszawskiego.[potrzebny przypis]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Bagdadzki Pakt. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2018-02-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Kukułka: Historia współczesna stosunków międzynarodowych 1945-2000 Wyd Naukowe SCHOALR Warszawa 2007 s.100, 177 ​ISBN 978-83-7383-265-7

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]