Cenowa elastyczność popytu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cenowa elastyczność popytu – stosunek względnej zmiany wielkości popytu do względnej zmiany ceny. Cenowa elastyczność popytu określa, w jaki sposób popyt na dane dobro będzie się zmieniał wraz ze zmianami ceny:

\text{E}_{\text{PD}} = \frac{ \mid \left( \frac {\Delta Q}{Q_{0}}\right) \mid }{ \mid \left( \frac{\Delta P}{P_{0}}\right) \mid }

gdzie:

EPD – cenowa elastyczność popytu (price elasticity of demand)
\mid \left( \frac {\Delta Q}{Q_{0}}\right) \mid – względna (np. procentowa) zmiana zapotrzebowania,
\mid \left( \frac{\Delta P}{P_{0}}\right) \mid – względna (np. procentowa) zmiana ceny,
P0, Q0 – cena początkowa i wielkość początkowa popytu.

Rodzaje cenowej elastyczności popytu[edytuj | edytuj kod]

Wykresy obrazujące rodzaje EPD
Popyt sztywny
Popyt sztywny
  • Dla |E_{d(p)}|=0 popyt doskonale nieelastyczny (popyt sztywny) zmiana ceny nie przekłada się na zmiany popytu, co oznacza, że konsumenci nabywają stałą ilość dobra niezależnie od zmieniających się cen. Przykładem dóbr o popycie zbliżonym do doskonale nieelastycznego mogą być produkty trudno zastępowalne przez inne, a jednocześnie zużywane w stałych ilościach w gospodarstwach domowych – np. sól lub tytoń lub też produkty, od których konsumenci są uzależnieni.
  • Dla |E_{d(p)}|\in(0; 1) popyt nieelastyczny – procentowa zmiana popytu jest mniejsza niż procentowa zmiana ceny.
  • Dla |E_{d(p)}|=1 popyt proporcjonalny – wielkość popytu w takim samym stopniu co zmiana ceny.
  • Dla |E_{d(p)}|>1 popyt elastyczny – wielkość popytu zmienia się bardziej niż zmiana ceny.
  • Dla |E_{d(p)}|\rightarrow\infty popyt doskonale elastyczny – oznacza, że przy danym poziomie ceny konsumenci są skłonni nabyć każdą ilość dobra, ale każda minimalna zmiana ceny doprowadzi do znacznych zmian popytu.

Czynniki wpływające na cenową elastyczność popytu[edytuj | edytuj kod]

  • Istnienie i dostępność substytutów – jeżeli istnieją substytuty danego produktu, wzrost ceny jednego z nich spowoduje, że klienci zaczną kupować jego substytuty. Na przykład, jeżeli wzrosną ceny margaryny, wzrośnie sprzedaż masła.
  • Procentowy udział dochodu przeznaczonego na dane dobro – jeżeli udział wydatków na dane dobro jest niski w porównaniu do wysokości dochodu, popyt na takie dobro jest względnie sztywny. Przykłady: pasta do butów oraz mieszkania. Pasta do butów kosztuje względnie mało, zatem jeżeli jej cena wzrośnie o 10%, to ta zmiana w cenie nie będzie miała dużego wpływu na zachowania klientów. Jeżeli jednak wzrosną ceny mieszkań o 10%, których cena jest znacznie wyższa, konsumenci będą przedkładać przeprowadzenie remontów nad kupno nowej nieruchomości, zatem, ogólnie mówiąc, spadnie popyt na mieszkania.
  • Upływ czasu od wprowadzenia zmiany w cenie danego dobra – cenowa elastyczność popytu dla większości produktów jest większa w długim okresie niż w krótkim. Biorąc pod uwagę ceny benzyny z lat 70., które osiągały najwyższy poziom w historii, w krótkim okresie odpowiedź konsumentów na wzrost cen polegała na tym, że ograniczali oni korzystanie z aut poprzez częstsze korzystanie z publicznych środków transportu. W długim okresie konsumenci zmieniali swoje zachowania: poprzez kupowanie mniejszych aut albo preferowanie mieszkania bliżej pracy.
  • Rodzaj potrzeb konsumentów zaspokajanych przez dane dobro – popyt na dobra podstawowe jest mniej elastyczny cenowo niż na dobra luksusowe.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Funkcjonowanie przedsiębiorstwa w gospodarce rynkowej, P. Wachowiak (red.), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Zarząd Główny w Warszawie, Warszawa 2006
  • Moroz E., Podstawy mikroekonomii, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2005
  • Samuelson P., Nordhaus W., Ekonomia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004
  • Varian. H.R., Mikroekonomia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995