Centrum Dizengoffa (Tel Awiw)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Centrum Dizengoffa
Centrum Dizengoffa
Centrum Dizengoffa
Państwo  Izrael
Miejscowość Tel Awiw
Adres 50 Dizengoff Street, Tel Aviv 64332
Typ budynku centrum handlowe
Architekt Yashar Architects
Rozpoczęcie budowy 1972
Ukończenie budowy 1977
Pierwszy właściciel Samuel Szaron Platon
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Centrum Dizengoffa
Centrum Dizengoffa
Ziemia 32°04′31″N 34°46′29″E/32,075278 34,774722
Strona internetowa

Centrum Dizengoffa (hebr. דיזנגוף סנטר) – centrum handlowe w mieście Tel Awiw, w Izraelu. Znajduje się w nim około 420 sklepów, które w dni powszednie odwiedza 20 tys. klientów, a w piątki do 45 tys. ludzi. Centrum jest zarządzane przez firmę Dizengoff Center, której właścicielami jest rodzina Piltz oraz biznesmen Samuel Plato Szaron. W centrum znajdują się ambasady Republiki Południowej Afryki, Słowenii i Cypru.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Widok z lotu ptaka na Tel Awiw – w centralnej części widoczne Centrum Dizengoffa
Centrum Dizengoffa

Centrum jest usytuowane u zbiegu ulic Dizengoffa i King George, w osiedlu Centrum Tel Awiwu w Tel Awiwie. Na północ od centrum znajduje się plac Dizengoff.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo w miejscu tym istniało osiedle mieszkaniowe Nordija (hebr. נורדיה), które powstało w latach 20. XX wieku. Mieszkało w nim kilkuset żydowskich imigrantów, którzy w maju 1921 uciekli z Jafy przed arabskimi zamieszkami. Pomocy udzieliła im Agencja Żydowska. W ten sposób zakupiono ziemię i wybudowano pierwsze niewielkie domy. W 1922 osiedle nazwano Nordija, na cześć znanego działacza ruchu syjonistycznego, Max Nordau. W 1923 osiedle przyłączono do Tel Awiwu.

Wielu najbiedniejszych imigrantów nie mogło sobie pozwolić na kupno domu, i mieszkało w drewnianych chatach lub szałasach. Niektórzy z nich pracowali w winnicy bogatej arabskiej rodziny Hinawi. Z tego powodu, przez pewien czas istniały dwie nazwy tego osiedla, Nordija i Hinawi. Gdy w latach 30. realizowano projekt Patricka Geddes'a dotyczący rozbudowy Tel Awiwu, w rejonie tym poprowadzono trzy ważne ulice: Dizengoffa, King George'a i Bograshova.

W 1958 powstał projekt budowy nowoczesnego centrum handlowego. Plan koncepcyjny przewidywał stworzenie "miasta w mieście". Centrum Dizengoffa miało obejmować nie tylko sklepy, ale w jego skład miały wchodzić ulice, wiszące ogrody oraz domy mieszkalne. Prace budowlane przeprowadził w latach 1972-1977 izraelski przedsiębiorca budowlany Arie Piltz, który musiał także sfinansować ewakuację wszystkich mieszkańców z tego terenu. Pierwszy sklep otworzono w 1977. Kolejne były otwierane systematycznie do 1983[1]. W

W maju 2001 w północnym holu doszło do pożaru, którego przyczyną było zwarcie elektryczne. Po renowacji hol został ponownie otworzony[2].

Zamachy terrorystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przy centrum handlowym doszło do jednego zamachu terrorystycznego zorganizowanego przez palestyńskich terrorystów-samobójców:

  • 4 marca 1996 terrorysta z Hamasu wysadził się przy wejściu do Centrum Dizengoffa. Wybuch 20-kg materiałów wybuchowych zabił 13 osób i ranił 125 innych. Do zamachu doszło podczas Postu Estery przed świętem Purim, i wśród ofiar było wielu nastolatków. W miejscu zamachu wystawiono symboliczny pomnik z nazwiskami ofiar[3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Centrum Dizengoffa rozciąga się po obu stronach ulicy Dizengoffa i jest połączone przejściami podziemnymi oraz chodnikami nadziemnymi. W centrum znajdują się dwa kina, około 420 sklepów, restauracje, kawiarnie, parking, na dachu umieszczono basen kąpielowy oraz siłownię.

W centrum wybudowano dwa wieżowce: we wschodniej części Dizengoff Tower (wysokość 93 metrów) i w zachodniej części Migdal Al[4].

Przypisy

  1. Pierwsze centrum handlowe – Dizengoff Center (hebr.). W: Tel Aviv-Yafo Municipality [on-line]. 1983. [dostęp 21 kwietnia 2010].
  2. Ben Baruch, Shmueli Smadar: Pożar Centrum: liczne niepowodzenia (hebr.). W: YnetNews [on-line]. 1 maja 2001. [dostęp 21 kwietnia 2010].
  3. Samobójczy atak na Dizengoff Center, 4 marca 1996 (hebr.). W: Amber Fundation [on-line]. [dostęp 31 marca 2010].
  4. Dizengoff Center (ang.). W: Emporis.com [on-line]. [dostęp 21 kwietnia 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]