Chalkozyn
 | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
błyszcz miedzi |
|---|---|
| Skład chemiczny |
Cu2S (siarczek miedzi(I)) |
| Twardość w skali Mohsa |
2,5–3 |
| Przełam |
muszlowy, kruchy |
| Łupliwość |
bardzo niewyraźna |
| Pokrój kryształu |
tabliczki, słupki |
| Układ krystalograficzny | |
| Gęstość |
5,5–5,8 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
ciemny ołowianoszary, zazwyczaj z matowym nalotem, często niebieski, azurytowy lub zielony, malachitowy |
| Rysa |
ciemnoszara |
| Połysk |
metaliczny |
Chalkozyn (gr. khalkos, chalkos, tłum. miedź) – minerał z grupy siarczków.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Zwykle wykształca zbliźniaczenia. Na ścianach kryształów często występuje charakterystyczne prążkowanie. Występuje w postaci skupień zbitych, ziarnistych lub naskorupień czy żył. Minerał kruchy, nieprzezroczysty. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych, w niskich temperaturach. Występuje w żyłach i gniazdach kruszcowych, w łupkach ilastych i marglistych. Częsty w strefach cementacji miedzionośnych wystąpień siarczkowych. Występuje w towarzystwie digenitu, kowelinu, bornitu, kuprytu, chalkopirytu, fahleitu lub stromeyerytu.
Miejsca występowania:
- Na świecie: Stany Zjednoczone – Montana (Butte), Arizona (Bisbee), Utah (Bingham Canyon Mine), Meksyk, Peru (Cerro de Pasco), Południowa Afryka (Musina), Namibia (Tsumeb), Demokratyczna Republika Konga (prowincja Katanga), Ałtaj, Rosja (Turginsk), Kazachstan (Żezkazgan, Konyrat), Uzbekistan (Olmaliq), Wielka Brytania (Redruth, St Just w Kornwalii), Niemcy (Mansfeld, Sangerhausen)
- W Polsce: Dolny Śląsk (Legnica, Lubin, Polkowice, Sieroszowice, Rudna, Nowy Kościół, Przedgórze Kaczawskie, Góry Złote, Rudawy Janowickie)
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Ważne źródło otrzymywania miedzi (zawartość wagowa do 80% Cu)
- Minerał interesujący dla kolekcjonerów
- Okazjonalnie wykorzystywany w jubilerstwie, do wytwarzania biżuterii żałobnej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 42. ISBN 83-7129-194-9.