Kupryt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kupryt
CupriteUSGOV.jpg
Cuprite-66649.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Cu2O – tlenek miedzi(I)
Twardość w skali Mohsa 3,5-4
Przełam nierówny, muszlowy
Łupliwość niewyraźna
Układ krystalograficzny regularny
Gęstość minerału 6,14 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czerwona w odcieniach do czarnej
Rysa brunatnoczerwona
Połysk półmetaliczny, diamentowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kuprytminerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest miedź (łac. cuprum = miedź).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy izometryczne o pokroju igiełkowym, włóknistym (chalkotrychit) o postaci ośmio-, dwunastościanu, rzadziej sześcianu. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, ziemistych, pręcikowych. Tworzy też naskorupienia. Jest kruchy, półprzezroczysty (cienkie okruchy przeświecają), często zawiera domieszki miedzi lub żelaza. Tworzy paragenezy z miedzią. Reaguje z kwasami i amoniakiem (rozpuszcza się).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Pospolity minerał strefy utleniania złóż kruszców miedzi, zwłaszcza chalkozynu i bornitu. Jest także produktem redukcji chalkantytu. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: azuryt, malachit, tenoryt, miedź rodzima.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: występuje w okolicach Kielc i Chęcin oraz na Dolnym Śląsku i koło Jeleniej Góry.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • lokalne źródło otrzymywania miedzi (88,8% Cu),
  • cenny dla kolekcjonerów,
  • czasami kryształy wykorzystują jubilerzy (okazy gemmologiczne występują w Namibii),
    • największy okaz znaleziony został w 1974 r., miał średnicę 15 cm, ważył 2100 gramów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

azuryt, malachit, tenoryt, miedź rodzima.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005
  • A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne W-wa 1965
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma – Press” 2003

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]