Chengguan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Qingliang Chengguan 清涼澄觀
Xiahou
Data urodzenia 738
Miejsce urodzenia Yuezhou
Data śmierci 23 kwietnia 839
Szkoła huayan
Nauczyciel Fashen
Następca Guifeng Zongmi
Zakon mahajana
Honorowy tytuł lub imię pośmiertne Guoshi (Narodowy Nauczyciel); Mistrz Purpurowaej Szaty itd.

Chengguan (澄觀 Chéngguān; ur. 738, zm. 23 kwietnia 839) – chiński buddysta, mistrz szkoły huayan i jej czwarty patriarcha. Jego wysiłki spowodowały znaczny rozwój tej szkoły. Znany był także jako Qingliang (清涼) i jako Qingliang Chengguan.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z Yuezhou; jego świeckie nazwisko to Xiahou.

Od najwcześniejszych lat studiował teksty buddyjskie. W wieku 11 lat opuścił dom zostając nowicjuszem, a wieku lat 20 (w 757 r.) pełnym mnichem. Był wtedy uczniem mistrza winaji Tanyi z odłamu nanshan tej tradycji.

Wkrótce rozpoczął wędrówki po środkowych, zachodnich i północnych Chinach. Odwiedzał słynne buddyjskie centra i studiował różne teksty buddyjskie z różnymi nauczycielami.

U mistrza Chinlinga Xuanpi studiował nauki "Szkoły Trzech Traktatów" (chiń. sanlun zong czyli madhjamiki).

Pomiędzy 775 a 776 r. był uczniem Zhanrana (711–782), wielkiego odnowiciela nauk szkoły tiantai, który w młodości także praktykował u Tanyi.

Dokładnie nie wiadomo, kiedy praktykował chan, ale musiało to być gdzieś pomiędzy 757 a 775 r. Zarówno epitafia Peixiu jak i Guifenga Zongmiego (圭峰宗密) zawierają informację, że praktykował u mistrza chan Wuminga (722–793) ze szkoły heze, której ostatnim mistrzem był potem sam Zongmi. W jego biografii w Song gaoseng zhuan znajdują się informacje, że praktykował on chan jeszcze w dwu innych szkołach; u mistrza Huizhonga (683–769) i Faqina (714–792) ze szkoły "wołowej głowy" oraz Huiyuna (bd) ze "szkoły północnej".

Biografia Chengguana i jego teksty wykazują, że interesował się on różnymi praktykami buddyjskimi, co różniło go od Fazanga (法藏), którego interesowała tylko filozofia. Chengguan nie miał także oporów przy włączeniu idei chanu do swoich tekstów. Różnił się on jednak także od swojego ucznia Zongmiego. Chengguan zajmował się ideami chanu z punktu widzenia myśli huayan, a Zongmi zajmował się myślą huayan z punktu widzenia chanu[1].

Poznał dogłębnie m.in. Winaję, nauki Szkoły Trzech Traktatów (chiń. Sanlun zong), szkoły tiantai, szkoły chan, Sutrę Wimalakirtiego, Sutrę Mahaparinirwany, Przebudzenie wiary w mahajanie (Mahājānaśraddhotpāda) i inne ważne teksty buddyjskie, oraz literaturę świecką, mantry, języki indyjskie[2].

Jednak jego głównym zainteresowaniem cieszyła się Sutra Awatamsaki. Wszystkie dostępne źródła stwierdzają, że studiował on huayan u Fashena (718–778), który był z kolei uczniem wielkiego Huiyuana (慧遠), ucznia m.in. Fazanga. Co ciekawe, Chengguan uważał Huiyuana za heretyka, gdyż nie pozostał on wierny naukom Fazanga, ponieważ nie praktykował chanu. Również – chociaż doskonale poznał teksty konfucjańskie i taoistyczne, i korzystał z ich idei – to zdecydowanie uważał te dwie tradycje za podrzędne. Tych, którzy uważali, iż buddyzm, taoizm i konfucjanizm są "jednym" – atakował.

W 769 r. został zaproszony przez cesarza Dezonga do Chang’anu do wzięcia udziału z tłumaczeniu tej sutry przez Pradźnię. Po zakończeniu prac został wyróżniony licznymi honorowymi tytułami: Mistrz Purpurowej Szaty (796), Narodowy Nauczyciel chiń. guoshi) (799), Mnich Profesor (da senglu), Główny Mnich (sengtong), mistrz Dharmy Qingliang (795). Przez wszystkich 7 cesarzy był uznawany za mistrza Dharmy i szanowany.

W 776 r. Chengguan dotarł do góry Wutai (五台山), na której pozostał przez następnych 15 lat.

W latach 784–787 mistrz napisał swoje komentarze do nowego tłumaczenia Sutry girlandowej przez Śikszanandę (skt Śikṣānanda), które zostało ukończone w 699 r.

W 811 r. rozpoczął korespondencję z Guifengiem Zongmim, mistrzem chan. W latach 812–813 Zongmi był jego najbliższym uczniem. W epitafium Chengguana napisanym przez Peixiu, twierdzi on, że ze wszystkich jego 38 uczniów Zongmi był jedyny, który zrozumiał najgłębsze znaczenie jego nauk[3]. Zongmi został piątym patriarchą szkoły huayan.

Z jego uczniów 38 osiągnęło sławę jako mistrzowie Dharmy.

Późniejsze pokolenia zwolenników szkoły huayan postrzegały go jak inkarnację Mandziuśriego i nazywały bodhisattwą huayan.

Kontakty[edytuj | edytuj kod]

Jego biografia w Song gaoseng zhuan podaje, że miał niezwykle szerokie kontakty, głównie z najwybitniejszymi Chińczykami tego okresu. Szczególnie blisko był związany z wielkim radnym Qi Hangiem (730–804) i szefem Ministerstwa Sprawiedliwości Weiem Jumou (749–801). Inne znane osoby to Wu Yuanheng (758–815), Zheng Yan (752–829), Li Jifu (758–814), Quan Deyu (759–818), Li Fengji (758–835) (wszyscy byli wielkimi radnymi za cesarza Xianzonga). Inni to: Qian Hui (755–829), Gui Deng (754–820) – wicedyrektor Ministerstwa Wojny, Meng Jian (z. 824) – komisarz śledczy w Yuezhou, Wei Dan (bd) –komisarz śledczy w Jiangxi, Li Ziliang (735–795) – wojskowy gubernator Hedongu.

Nauki[edytuj | edytuj kod]

Jedną z głównych jego nauk, które rozwinęły idee szkoły huayan, była jego teoria czworakiego dharmadhatu (法界 fajie). Została ona przez niego opracowana w komentarzu do Fajie guanmen (Percepcje dharmadhatu) Dushuna i tłumaczenia Gandawiuhy dokonanego przez Pradźnię i siebie.

Teoria Chengguana przyjmuje biegunowość li i shi w celu wypracowania czterech różnorodnych perspektyw w terminach, w jakich dharmadhatu może być rozumiane.

  1. Shi fajie (事法界) – dharmadhatu jest postrzegane w terminach zróżnicowanych fenomenów (shi).
  2. Li fajie (理法界) – dharmadhatu jest postrzegane w terminach prawdziwej natury (xing), co jest wspólne dla wszystkich dharm
  3. Lishi wu’ai fajie (理事無礙法界) – dharmadhatu jako niepowstrzymane wzajemne przenikanie się absolutnego z fenomenalnym
  4. Shishi wu’ai fajie (事事無礙法界) – dharmadhatu jako niepowstrzymane wzajemne przenikanie się każdego i wszystkich fenomenów

Te dwie ostatnie idee były najważniejsze i później zaczęły reprezentować różne religijne paradygmaty w tradycji huayan.

Chociaż Chengguan uważał nadrzędność doskonałych nauk Sutry girlandowej za paradygmatyczne wyrażenie "shishi wu’ai" – niepowstrzymanego wzajemnego przenikania się każdego i wszystkich fenomenów, to jego pisma podkreślają także wagę "lishi wu’ai" – niepowstrzymanego wzajemnego przenikania się absolutnego z fenomenalnym, jako podstawy, na której jego wizja się opiera.

Jego myśl zapowiada więc zmianę w metafizyce huayan, która zostanie w pełni zrealizowana przez mistrza chan i 5 patriarchę szkoły huayan Guifenga Zongmiego, który zastąpi "shishi wu’ai" przez jedyne prawdziwe dharmadhatu "lishi wu’ai".

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Teksty znajdujące się w kanonie buddyjskim. T – numer katalogowy tekstu w Taishō shinshū daizōkyō, Tokio 1924-1934; K – numer katalogowy tekstu w The Korean Buddhist Canon: a Descriptive Catalogue, pod red. Lewisa R. Lancastera, Berkeley 1979.

  • Dafangguan fohuayan jing su – napisane pom. 784 a 787 r. w klasztorze Dahuayan. T 1735; K S1
  • Dafangguan fohuayan jing sui su yanyichao – napisane pom. 737 a 839. T 1736; K S2

Przypisy

  1. Peter N. Gregory. Tsung-mi and the Sinification of Buddhism. Str. 65
  2. Tamże, str. 64
  3. Tamże, str. 61

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kenneth Ch'en. Buddhism in China. A Historical Survey. Princeton University Press, Princeton 1973 ISBN 0-691-00015-8
  • Peter N. Gregory. Tsung-mi and the Sinification of Buddhism. Kuroda Institute/University of Hawai'i Press, Honolulu, 2002 ISBN 0-8248-2623-X