Chryzostom I (arcybiskup Aten)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chryzostom
Χρυσόστομος
Chrisostomos Papadopoulos
Χρυσόστομος Παπαδόπουλος
Arcybiskup Aten i całej Grecji
ilustracja
Kraj działania  Grecja
Data i miejsce urodzenia 1868
Maditos
Data śmierci 1938
Arcybiskup Aten i całej Grecji
Okres sprawowania 1923–1938
Wyznanie prawosławne
Kościół Kościół Grecji
Prezbiterat do 1922
Chirotonia biskupia do 1922

Chryzostom, imię świeckie Chrisostomos Papadopoulos (ur. 1868 w Azji Mniejszej[1], zm. 22 października 1938) – grecki biskup prawosławny, zwierzchnik Greckiego Kościoła Prawosławnego w latach 1923–1938.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył studia teologiczne na uniwersytecie w Atenach. Następnie kształcił się w tym kierunku na Kijowskiej i Petersburskiej Akademii Duchownej[2]. Był rektorem szkoły teologicznej Patriarchatu Jerozolimskiego. Z Jerozolimy musiał wyjechać w 1909, po konflikcie z patriarchą Damianem. Archimandryta Chryzostom wziął wcześniej udział w próbie usunięcia patriarchy z urzędu, udaremnionej przez władze tureckie[3].

W momencie wyboru na urząd zwierzchnika Kościoła wykładał historię Kościoła prawosławnego na uniwersytecie w Atenach i kierował elitarną szkołą teologiczną w Rizarios[1]. Godność arcybiskupa Aten i całej Grecji objął po odsunięciu od niej arcybiskupa Teokleta II, co zainspirował Komitet Rewolucyjny, jaki objął w 1922 władzę w Grecji[1].

Natychmiast po swojej intronizacji arcybiskup Chryzostom zwrócił się do Ministerstwa Wyznań z prośbą o reformę prawa określającego miejsce Greckiego Kościoła Prawosławnego w państwie greckim. Jego zdaniem dotychczasowe ustawy w tym zakresie de facto podporządkowywały Kościół państwu. Stojący na czele rządu Nikolaos Plastiras pozytywnie odniósł się do jego sugestii. Sformułowany w 1923 statut Greckiego Kościoła Prawosławnego zakładał zarządzanie nim przez Synod biskupów, w którym świecki urzędnik miałby jedynie głos doradczy, bez prawa głosu. Docelowo interwencja świeckiej administracji w życie kościelne miała być maksymalnie ograniczone[1]. Wprowadzenie w życie statutu uniemożliwiło dojście do władzy w Grecji dyktatora gen. Theodorosa Pangalosa, który sprzeciwił się nadaniu duchowieństwu szerokich swobód. Organem zarządzającym Kościołem ponownie został Święty Synod, w którym kluczową rolę odgrywał świecki prokurator. Arcybiskup Chryzostom protestował przeciwko temu rozwiązaniu, podobnie jak przeciwko decyzjom władz o konfiskacie majątków kościelnych, zakazie wstępowania do monasterów kobiet poniżej 40 roku życia oraz zobowiązaniu biskupów do uzyskiwania zezwoleń na wyjazdy poza granice swojej eparchii[1].

W 1923 Święty Synod przyjął reformę kalendarza liturgicznego używanego w Greckim Kościele Prawosławnym, rezygnując z kalendarza juliańskiego na rzecz gregoriańskiego, z zachowaniem dotychczasowych zasad ustalania daty Wielkanocy. Arcybiskup Chryzostom popierał tego typu zmiany[4]. Zmiana kalendarza wywołała otwarty konflikt między jej zwolennikami i przeciwnikami (starokalendarzowcami), którzy utworzyli Wspólnotę Prawdziwych Chrześcijan Prawosławnych. W 1927 jeden z jej wiernych zaatakował nożyczkami arcybiskupa Chryzostoma, usiłując obciąć mu brodę i kilkakrotnie go raniąc[4].

Do kwestii ustroju Kościoła powrócono w 1929. Po pracach komisji złożonej z trzech biskupów i trzech profesorów teologii uchwalony został statut powtarzający główne założenia analogicznego dokumentu sprzed ośmiu lat[1].

W 1935 arcybiskup Chryzostom, razem z czterema innymi hierarchami, został oskarżony o wspieranie nieudanego zamachu stanu Eleftheriosa Wenizelosa. Wbrew żądaniom rojalistów nie odszedł jednak z urzędu[5].

Zmarł w 1938. W ocenie Tadeusza Czekalskiego jego śmierć była zakończeniem okresu względnej niezależności Kościoła, jaką umożliwiała charyzmatyczna osobowość hierarchy[6].

Opublikował monografie poświęcone historii Patriarchatu Jerozolimskiego (1910), Greckiego Kościoła Prawosławnego (1920), Patriarchatu Aleksandryjskiego (1935) oraz prace poświęcone Kościołom Rosyjskiemu, Rumuńskiemu i Serbskiemu oraz Patriarchatowi Antiochii[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Czekalski T.: Pogrobowcy Wielkiej Idei. Przemiany społeczne w Grecji w latach 1923–1940. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2007, s. 140-142. ISBN 978-83-88737-58-9.
  2. a b Исторический очерк Элладской Православной Церкви
  3. ДАМИАН
  4. a b Czekalski T.: Pogrobowcy Wielkiej Idei. Przemiany społeczne w Grecji w latach 1923-1940. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2007, s. 154. ISBN 978-83-88737-58-9.
  5. Czekalski T.: Pogrobowcy Wielkiej Idei. Przemiany społeczne w Grecji w latach 1923-1940. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2007, s. 144. ISBN 978-83-88737-58-9.
  6. Czekalski T.: Pogrobowcy Wielkiej Idei. Przemiany społeczne w Grecji w latach 1923–1940. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2007, s. 145. ISBN 978-83-88737-58-9.


Poprzednik
Teoklit II
Arcybiskup Aten i całej Grecji
1923 – 1938
Następca
Chryzant