Cmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/2634/424/Wm
Ilustracja
Centralna część cmentarza
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Wrocław

Typ cmentarza

wojskowy

Stan cmentarza

nieczynny

Powierzchnia cmentarza

0,50 ha[1]

Data otwarcia

2 listopada 1928

Zarządca

Gmina Wrocław

Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, na dole znajduje się punkt z opisem „Cmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Cmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Cmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu”
Ziemia51°05′09,15″N 16°58′30,08″E/51,085875 16,975022

Cmentarz Żołnierzy Włoskich – nekropolia we Wrocławiu, na której pochowani są obywatele włoscy, przede wszystkim żołnierze – jeńcy wzięci do niewoli niemieckiej po przegranej przez Włochy bitwie pod Caporetto dnia 24 października 1917 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę cmentarza rozpoczęto w roku 1927 w granicach ówczesnego Kommunalfriedhof in Gräbschen Teil III (Cmentarza Grabiszyńskiego III), a jej koszty pokrywał w całości rząd włoski. Pierwsze ciała pogrzebano w połowie tegoż roku, jednak nekropolię poświęcono i oficjalnie otwarto dopiero 2 listopada 1928 r. Złożono tu szczątki 1016[1] żołnierzy zmarłych w obozach jenieckich we Wrocławiu oraz w 71 innych miejscowościach wschodnich obszarów Niemiec, w tym Dolnego Śląska. Cmentarz powstał na wydzielonej z Cmentarza Grabiszyńskiego III kwaterze numer 50 podzielonej alejami, na planie krzyża łacińskiego, na cztery pola. W centralnym punkcie stanął zaprojektowany przez Angelo Regrettiego i wykonany w Monachium obelisk wysokości 5 metrów, z napisem w języku włoskim: Pax – L'Italia ai suoi figli caduti nella guerra mondiale MCMXV–MCMXVIII (Pokój – Włochy swoim synom poległym w wojnie światowej 1915–1918). Od grudnia 1943 do sierpnia 1944 pochowano tu także 20 obywateli włoskich, pracowników Linke-Hofmann-Werke, internowanych w Niemczech[1] po odsunięciu od władzy Mussoliniego, dokonanej przez marszałka Badogliego, a w okresie od 1947 do 1950 stopniowo przenoszono tu tymczasowe groby 27 żołnierzy (i być może cywili) włoskich, poległych w czasie oblężenia Wrocławia w roku 1945 i pochowanych pierwotnie na prowizorycznych kwaterach w całym Wrocławiu. W 1957 r. dzięki staraniom rządu włoskiego dokonano ekshumacji wszystkich Włochów zmarłych w latach 1943–1944 oraz 10 ciał z czasów oblężenia Wrocławia i pochowano je na Cmentarzu Żołnierzy Włoskich w Warszawie. Niektórzy historycy przypuszczają, że wtedy też ekshumowano pozostałe ofiary oblężenia Wrocławia i pochowano je we Włoszech, jednak żadne dokumenty na to nie zachowały się[2]. W tej samej dekadzie pierwotne nagrobki międzywojenne zostały zastąpione nowymi, które przetrwały do dziś.

Po likwidacji III części Cmentarza Grabiszyńskiego w roku 1963[3][a], kwatera żołnierzy włoskich otoczona jest terenem Parku Grabiszyńskiego.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Współczesny Cmentarz Grabiszyński jest II częścią (i jedyną do dziś spełniającego funkcję nekropolii) trzyczęściowego niegdyś grabiszyńskiego cmentarza komunalnego; części I i III przekształcone zostały w Park Grabiszyński.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Burak i Okólska 2007 ↓, Cmentarze wojskowe. Cmentarz żołnierzy włoskich na Grabiszynie (Friedhof der italienischen Soldaten in Gräbschen), s. 280.
  2. Trzaskowska 2008 ↓, s. 232–236.
  3. Burak i Okólska 2007 ↓, Cmentarze komunalne. Cmentarz komunalny na Grabiszynie (Kommunal Friedhof in Gräbschen), s. 231.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]