Cyprzyk czteroklapowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cyprzyk czteroklapowy
Tetraclinis articulata - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-270.jpg
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klad nagonasienne
Rząd cyprysowce
Rodzina cyprysowate
Rodzaj cyprzyk
Gatunek cyprzyk czteroklapowy
Nazwa systematyczna
Tetraclinis articulata (Vahl) Mast.
J. Roy. Hort. Soc. 14: 250 1892[3]
Synonimy
  • Callitris articulata (Vahl) H.Karst.
  • Callitris macrostachya Steud.
  • Callitris quadrivalvis Rich. & A.Rich.
  • Callitris triquetra Loudon
  • Cupressus articulata (Vahl) J.Forbes
  • Cupressus fothergillii J.Forbes
  • Cupressus triquetra Lodd. ex Loudon
  • Juniperus cunninghamii Carrière
  • Thuja articulata Vahl[3]
Kategoria zagrożenia
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Cyprzyk czteroklapowy[5] (Tetraclinis articulata) – gatunek wieczniezielonych i jednopiennych krzewów i niewielkich drzew z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj cyprzyk (Tetraclinis). Występuje licznie w Maroku, Algierii i Tunezji[4] na wysokościach od 500 do 1800 m n.p.m.[6] Ma poza tym posiada reliktowe stanowiska na Malcie i w południowej Hiszpanii w okolicy Kartageny[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzew lub drzewo osiągające do 15 m wysokości z pniem do 1,2 m średnicy. Pień pokryty jest czerwono-brązową korą, łuszczącą się cienkimi łuskami. Korona jest nieregularna, główne konary są wzniesione. Boczne pędy rozpościerają się horyzontalnie i silnie rozgałęziają. Rozgałęzienia pędów na końcach są spłaszczone. Młode pędy są zaróżowione.
Liście
Łuskowate, drobne (do 0,5 mm długości i 1 mm szerokości), wyrastają w czterech rzędach. Są jasnozielone lub sine z prześwitującym gruczołkiem u szczytu. Boczne liście są większe od środkowych i nieco je przesłaniają. Kształt mają trójkątny, na szczycie są słabo zaostrzone i nieco odstające.
Organy generatywne
Strobile męskie są kuliste i powstają na końcach pędów. Strobile żeńskie mają kształt kulisto-jajowaty i składają się z 4 łusek (makrosporofili). Dojrzewają w ciągu jednego roku. Szyszka jest sino-brązowa, o średnicy 11 mm i 12 mm wysokości, osadzona na krótkiej (do 5 mm) szypule.
Nasiona
Powstają po 1-2 na każdej łusce (makrosporofilu). Osiągają do 5 mm długości i 3 mm szerokości i zaopatrzone są w dwa długie skrzydełka o szerokości ok. 4 mm[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website. 2001–.
  2. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
  3. 3,0 3,1 Tetraclinis articulata (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-12-06].
  4. 4,0 4,1 4,2 Tetraclinis articulata (ang.). W: Conifer Specialist Group 1998 [on-line]. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.2. [dostęp 2011-12-06].
  5. Zdzisława Otałęga (red. nacz.): Encyklopedia Biologiczna. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 1998, s. 266.
  6. 6,0 6,1 John Silba: Encyclopaedia Coniferae. Harold N. Moldenkeand, Alma L. Moldenke, 1986, s. 207-208, seria: Phytologia Memoroirs VIII.