Cywia Lubetkin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cywia Lubetkin
Celina
Cywia Lubetkin
Data i miejsce urodzenia 9 listopada 1914
Byteń
Data i miejsce śmierci 11 lipca 1978
Lochamej HaGeta'ot
Przebieg służby
Stanowiska członek dowództwa Żydowskiej Organizacji Bojowej
Główne wojny i bitwy Powstanie w getcie warszawskim
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cywia Lubetkin ps. Celina[1] (hebr. צביה לובטקין; ur. 9 listopada 1914 w Bytniu, zm. 11 lipca 1978[2] w Lochamej HaGeta'ot) – żydowska działaczka podziemia w getcie warszawskim, członek dowództwa Żydowskiej Organizacji Bojowej, uczestniczka powstania w getcie warszawskim.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Cywia Lubetkin wychowała się w miasteczku Byteń w pobliżu Słonimia (obecnie Białoruś), w bardzo religijnej rodzinie[3]. Od 1930 brała udział w działalności syjonistycznej i w ruchu kibucowym, m.in. w organizacjach Dror i He-Chaluc. W 1938 przeniosła się do Warszawy. W 1939 była delegatką na 21. Światowy Kongres Syjonistyczny w Genewie.

Początkowy okres wojny spędziła w Kowlu i Lwowie, by w styczniu 1940 powrócić do Warszawy. Znalazłszy się w getcie warszawskim, wraz z mężem Icchakiem Cukiermanem aktywnie włączyła się w organizację struktur oporu, inicjując powstanie Bloku Antyfaszystowskiego. 10 maja 1943 wraz z grupą żydowskich bojowców (m.in. Markiem Edelmanem) przedostała się kanałami na ulicę Prostą. Brała udział w powstaniu warszawskim walcząc w szeregach Armii Ludowej.

Po zakończeniu wojny wraz z mężem wyjechała do Izraela. Była jednym z założycieli Muzeum Bojowników Getta. Jej wnuczka Roni Zuckerman jest pierwszą kobietą-pilotem bojowym w izraelskich siłach powietrznych.

Działalność literacka[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie Cywia spisała swoje przeżycia w kilku esejach, które ukazały się w żydowskiej prasie w Izraelu. Później zostały one zebrane w 1979 w książce „Zagłada i Powstanie” (Bime kilEayon u-mered). Książka dzieli się na trzy odrębne części: (1) okres przed powstaniem w getcie, (2) walki z Niemcami i (3) popowstaniowe losy autorki.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Zagłada i Powstanie, Wydawnictwo: Książka i Wiedza, Warszawa 1999. Przekład: Maria Krych. ISBN 83-05-13041-X.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wojna pokoleń przy użyciu „cyngli” - Opinie - Dziennik.pl
  2. Tikva Fatal-Kna'ani: Zivia Lubetkin 1914 – 1978 (ang.). W: Jewish Women's Archive [on-line]. [dostęp 2013-04-23].
  3. Sebastian Chodziński, Magazyn Esensja: W hołdzie bohaterom powstania w getcie (pol.). [dostęp 23 maja 2008].