Dżenne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dżenne
Ilustracja
Wielki Meczet w Dżenne
Państwo  Mali
Region Mopti
Wysokość 307 m n.p.m.
Populacja 
• liczba ludności

14 196
Położenie na mapie Mali
Mapa lokalizacyjna Mali
Dżenne
Dżenne
Ziemia 13°54′22″N 4°33′18″W/13,906111 -4,555000
Stare miasto Dżennea
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj  Mali
Typ kulturowe
Spełniane kryterium III, IV
Numer ref. 116
Regionb Afryka
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1988
na 12. sesji
Obiekt zagrożony 2016-
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Dżenne (fr. Djenné) - miasto w środkowym Mali, w regionie równiny Macina nad brzegiem rzeki Bani niedaleko jej ujścia do Nigru. Miasto zamieszkuje ok. 14 tys. osób. Administracyjnie Dżenne należy do regionu Mopti.

Zachował się tu kompleks budynków z cegły suszonej w charaketerystycznym dla zachodniego Sahelu stylu architektonicznym. Do najważniejszych budowli należy Wielki Meczet, odbudowany w 1907 roku po zniszczeniu przez Fulan po zajęciu miasta w 1834 roku.

Historia[edytuj]

Dżenne zostało założone około 300 roku n.e. przez lud Bozo około 1,5 km w górę rzeki Bani od dzisiejszego terenu miasta. Między XI a XIII wiekiem po przejęciu islamu Dżenne przenesiono na jego obecną lokalizację. Nowe, strategiczne położenie miasta w miejscu, które w czasie corocznych wylewów Nigru staje się wyspą, pozwalało mieszkańcom Dżenne skutecznie odpierać ataki średniowiecznego Imperium Mali. Miasta pozostawało niezależne aż do jego zdobycia w 1473 roku przez nowe Imperium Songhaj. Położenie w pobliżu ważnego szlaku wodnego, jakim jest rzeka Niger, sprawiało także, że Dżenne stało się szybko ważnym ośrodkiem handlowym, mogącym równać się z Timbuktu.

Po zniszczeniu imperium Songhajów Dżenne dostało się pod panowanie marokańskiej dynastii Saadytów w 1591 roku. W kolejnych wiekach dostawało się pod panowanie różnych pomniejszych królestw w dorzeczu Nigru, m. in. królestwa ludów Bambara, Tukulerów i Fulanów. Miasto w dalszym ciągu zachowywało jednak swoje znaczenie jako ośrodek handlowy - karawany zmierzały stąd na południe do miast Begho, Bono Manso czy Bonduku. Dopiero po podboju przez Francuzów w 1893 roku rozpoczął się upadek potęgi miasta.

W 1988 roku historyczne centrum Dżenne wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • John G. Jackson, African Civilizations, Citadel Press