Diabelski Most w Czernej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Diabelski Most w Czernej
Obiekt zabytkowy nr rej. A-197 [A-275/M] z 20.10.1970[1]
Ilustracja
Ruiny mostu, stan w 2019 roku.
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Czerna
Typ budynku most
Inwestor Karmelici bosi
Rozpoczęcie budowy 1671
Ukończenie budowy 1691
Zniszczono 1843
Położenie na mapie gminy Krzeszowice
Mapa lokalizacyjna gminy Krzeszowice
Diabelski Most w Czernej
Diabelski Most w Czernej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Diabelski Most w Czernej
Diabelski Most w Czernej
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Diabelski Most w Czernej
Diabelski Most w Czernej
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Diabelski Most w Czernej
Diabelski Most w Czernej
Ziemia50°09′57,04″N 19°38′05,70″E/50,165844 19,634917

Diabelski Most – były most (obecnie ruiny) w miejscowości Czerna w Dolinie Eliaszówki w województwie małopolskim. Znajduje się na Krzeszówce, dawniej nazywanej w tym miejscu Eliaszówką[2].

Przy drodze do klasztoru w Czernej i drodze z Krzeszowic przez Gorenice do Olkusza, widać ruiny arkadowego mostu eremickiego, wybudowanego przez pustelników. Miał 18 metrów wysokości, 120 metrów długości i 9,5 metra szerokości. Nazwano go mostem anielskim, zaś okoliczni mieszkańcy – diabelskim ze względu na wiele podań z nim związanych – taką nazwę nosi do dziś.

Powstał w latach 1671–1691, stanowił dojście do klasztoru od drogi siedleckiej, prowadzącej do majątku karmelitów w Siedlcu. Na przeciwległym brzegu Doliny Eliaszówki zachowały się ruiny XVII-wiecznej furty klasztornej, kaplicy i bramy wjazdowej tzw. Bramy Siedleckiej.

Na kamiennych filarach, dwumetrowej grubości, ponad głębokim jarem budowniczy przerzucił 11 arkad z kamiennymi balustradami i figurami świętych przy wjeździe i u wylotu mostu.

Przy furcie za mostem znajdował się budynek z pokojami gościnnymi, stajnią oraz pralnią, powstałą w 1673 roku. Za mostem znajdowała się także kapliczka, w której była odprawiana msza dla świeckich i służby. Z biegiem lat budowla ulegała powolnemu niszczeniu. Już w 1843 roku most był środkiem uszkodzony. Od 1889 roku z powodu osunięcia się w części łuku środkowego i ogólnego złego stanu technicznego został wyłączony z użytkowania.

Most Diabelski kształtem przypominający rzymskie akwedukty jest unikatową tego typu budowlą na skalę europejską[3]. Na początku XX wieku jego restaurację wyceniono na 80 000 koron.

Legendy[edytuj | edytuj kod]

Jedno z podań głosi, że raz do roku odbywa się tutaj zjazd diabłów i wszystkich złych duchów, któremu przewodzi sam Lucyfer z pomocą Belzebuba. Obradom przysłuchują się czarownice. Inna legenda mówi, że pod mostem zakopany jest ogromny skarb, złożony ze złota, srebra i diamentów, którego pilnuje sam diabeł, a inny duch czyha na moście na największych grzeszników, a gdy którego złapie – leci nad Czarny Staw w Tenczynku i tam go topi[4].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny żółty Szlak Dolinek Jurajskich – z Olkusza przez Dolinę Eliaszówki i rezerwat przyrody oraz Dolinę Racławki do Paczółtowic.
szlak rowerowy niebieskiSzlak rowerowy z Krzeszowic przez Bartlową Górę, Dolinę Eliaszówki, Dębnik i Siedlec do Krzeszowic.
Diabelski Most w 1787 r. Akwarela Zygmunta Vogla

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30. [dostęp 2013-03-03].
  2. Geoportal. Mapa topograficzna i lotnicza [dostęp 2019-04-07].
  3. O. Benignus Józef Wanat OCD, Maryjne sanktuarium karmelitów bosych w Czernej, Kraków: Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, 1992, s. 26, ISBN 83-85401-03-2.
  4. Julian Zinkow, Krzeszowice i okolice, W-wa, Kraków: PTTK „Kraj”, 1988.