Dobków (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dobków
Kościół św. Idziego
Kościół św. Idziego
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat złotoryjski
Gmina Świerzawa
Sołectwo Dobków
Wysokość 300-420 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 493[1]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Kod pocztowy 59-540
Tablice rejestracyjne DZL
SIMC 0192689
Położenie na mapie gminy Świerzawa
Mapa lokalizacyjna gminy Świerzawa
Dobków
Dobków
Położenie na mapie powiatu złotoryjskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu złotoryjskiego
Dobków
Dobków
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Dobków
Dobków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dobków
Dobków
Ziemia50°59′22″N 15°56′52″E/50,989444 15,947778

Dobków (niem. Klein Helmsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Świerzawa, na pograniczu Pogórza Kaczawskiego i Gór Kaczawskich w Sudetach.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Położenie[edytuj]

Dobków to długa wieś łańcuchowa ciągnąca się około 3,5 km wzdłuż rzeki Bukownicy, prawobrzeżnego dopływu Kaczawy, położona około 20 km na południe od Złotoryi. Geograficznie wieś ulokowana jest w Rowie Świerzawy, u północnego podnóża Pogórza Wojcieszowskiego, stanowiącego jednocześnie północną granicę Grzbietu Wschodniego Gór Kaczawskich. Doliną Bukownicy poprowadzona jest granica pomiędzy Górami Kaczawskimi a Pogórzem Kaczawskim. W takim ujęciu lewobrzeżną (południową) część Dobkowa należy zaliczyć do Gór Kaczawskich, a część prawobrzeżną (północną) już do Pogórza Kaczawskiego.

Historia[edytuj]

Jest to wieś bardzo stara i o nietypowej jak na ten teren historii, co jest widoczne między innymi w jej zabudowie. Henryk I Brodaty ofiarował klasztorowi w Lubiążu 500 dużych frankońskich łanów i wówczas na tym obszarze powstała, wymieniona w 1203 roku, nowa miejscowość założona przez osadników z Frankonii. Nazwana została ona od imienia Helmricha - pierwszego dziedzicznego sołtysa wsi - Helmrichesdorf. Po wielu zmianach nazwa ta ustaliła się ostatecznie pod koniec XIX wieku w formie Klein Helmsdorf.

Do 1819 roku wieś pozostawała własnością klasztoru w Lubiążu. Rozwojowi rolnictwa sprzyjały względnie urodzajne gleby i korzystne na tle regionu warunki klimatyczne. Ponadto prowadzono tu na niewielką skalę wydobycie wapieni; na południe od wsi zachowały się ruiny wapienników. W XIX w. i w początkach XX w. we wsi powstały duże gospodarstwa rolne o charakterystycznym czworobocznym układzie budynków. W jednym z takich gospodarstw, z końca XIX w., 29 sierpnia 2015 otwarto Sudecką Zagrodę Edukacyjną. Ponadto we wsi funkcjonuje ekomuzeum, składające się z 5 pasiek, 4 pracowni ceramicznych i pracowni bibułkarstwa. Corocznie odbywają się tu Kaczawskie Warsztaty Artystyczne - plenerowe zajęcia ceramiczne, bibułkarstwa czy tradycyjnego koronkarstwa[2].

W roku 1945 wieś została włączona w granice Polski. Jej dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. Polscy osadnicy początkowo nazywali miejscowość Chełmno, jednak w roku 1946 ustalono urzędowo obecną nazwę Dobków.

Demografia[edytuj]

W XIX w. wieś zamieszkiwało ponad 1000 osób, w pierwszej połowie XX w. liczba ta spadła do 900–950, natomiast współcześnie Dobków ma około 500 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) ich liczba wynosiła 493 osoby[1]. Obecnie jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Świerzawa.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół parafialny pw. św. Idziego, z końca XIV w., XVIII w.
  • cmentarz ewangelicki, przy kościele, obecnie nieczynny, z XVIII-XIX w.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Nowy ośrodek edukacji przyrodniczo-krajoznawczej w Dobkowie w Krainie Wygasłych Wulkanów, „Sudety” nr 4/160 lipiec-sierpień 2015
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 15.11.2012]. s. 264.

Bibliografia[edytuj]

  • Pogórze Kaczawskie, Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.

Linki zewnętrzne[edytuj]