Dolina U-kształtna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dolina lodowcowa)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przykład doliny U-kształtnej. Jezioro Rondvatnet, Park Narodowy Rondane
Dolina Lauterbrunnental w Alpach

Dolina U-kształtna, dolina lodowcowa[a], rynna polodowcowa[b], dolina rynnowa, żłób lodowcowydolina powstała w wyniku przekształcenia doliny V-kształtnej przez lodowiec górski.

Profil takiej doliny przypomina literę U: charakteryzuje się ona stromymi ścianami skalnymi i stosunkowo płaskim dnem, zwykle wypełnionym osadami morenowymi lub pochodzącymi ze stoków (stożki piargowe, aluwialne i koluwia osuwiskowe). Ma ona przebieg bardziej prostoliniowy niż dolina, z której została uformowana. Dodatkowo, w przeciwieństwie do dolin rzecznych, rynna polodowcowa może mieć niewyrównany profil podłużny, a jej przegłębione dno może sięgać poniżej poziomu morza (skalne dna dolin alpejskich, Sognefjorden w Norwegii). Jest to element charakterystyczny dla obszarów wysokogórskich, które są lub były w przeszłości zlodowacone. Doliny lodowcowe formowane są przez lodowce górskie (Alpy, Tatry) lub strumienie lodu na obrzeżach lądolodów i czap lodowych (Grenlandia, Skandynawia). W Polsce przykładem są doliny tatrzańskie, na przykład Dolina Roztoki.

Specyficznym przypadkiem doliny U-kształtnej jest fierd[1].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. także: dolina polodowcowa
  2. także: rynna lodowcowa

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Migoń: Geomorfologia. Warszawa: PWN, 2006, s. 305–307. ISBN 978-83-01-14-812-8.