Przejdź do zawartości

Drobnołuszczak pomarszczony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Drobnołuszczak pomarszczony
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

łuskowcowate

Rodzaj

drobnołuszczak

Gatunek

drobnołuszczak pomarszczony

Nazwa systematyczna
Pluteus phlebophorus (Ditmar) P. Kumm.
Führ. Pilzk. (Zwickau): 98 (1871)

Drobnołuszczak pomarszczony (Pluteus phlebophorus (Ditmar) P. Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pluteus, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus phlebophorus Ditmar (1813)
  • Pluteus chrysophaeus var. phlebophorus (Ditmar) Quél. 1888
  • Pluteus nanus subsp. phlebophorus (Ditmar) Konrad & Maubl. 1924
  • Pluteus phlebophorus var. albofarinosus Rea 1920
  • Pluteus phlebophorus (Ditmar) P. Kumm. 187) var. phlebophorus

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1813 r. L.P.Fr. Ditmar nadając mu nazwę Agaricus phlebophorus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1871 r. P. Kumm., przenosząc go do rodzaju Pluteus[1].

Nazwę drobnołuszczak pomarszczony zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten wcześniej opisywany był jako łuskowiec pomarszczony, jednak według Wojewody nazwa ta jest myląca, grzyb ten nie posiada bowiem typowych dla łuskowców łusek[3].

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]
Kapelusz

Średnica 2–5,5 cm, kształt u młodych okazów półkulisty,lub nieco stożkowaty, potem rozpostarty, w końcu płaski zniewielkim garbkiem. Powierzchnia gładka, delikatnie pomarszczona, a czasami prążkowana przy brzegu. Barwa brązowa, ciemniejsza na środku. Po potarciu kapelusz staje się matowy[4].

Blaszki

Dość gęste, wybrzuszone, o szerokości do 0,6 cm, kosmkowate, o różowej barwie. Ostrza białawe[4].

Trzon

Wysokość 3,5–5 cm, grubość 0,2–0,7cm, kształt walcowaty, przy podstawie rozszerzony. Początkowo jest pełny, później rurkowaty. Powierzchnia włókienkowata, biaława, w stanie wilgotnym szarawa lub żółtawa, szczególnie u dołu[4].

Miąższ

Biały lub brązowawy o słabym smaku i zapachu rzodkwi[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników różowy. Zarodniki szerokoelipsoidalne lub kuliste, gładkie, o rozmiarach 6–8 × 5–7 μm. Licznie występują maczugowate, workowate lub szerokowrzecionowate cheilocystydy o rozmiarach 46–70 × 14–25 μm. Niektóre z nich posiadają w środku brązowy pigment. Nieliczne pleurocystydy są workowate, lub osadzone na trzonku. Skórka kapelusza zbudowana jest z palisadowo ułożonych strzępek o wąskomaczugowatym, kulistawym i gruszkowatym kształcie i rozmiarach 33–60 × 20–38 μm[4]. W środku posiadają pigment[4].

Występowanie i siedlisko

[edytuj | edytuj kod]

Opisano występowanie tego gatunku głównie w Europie. Poza tym podano izolowane stanowiska w stanie Michigan w USA, na Hawajach i na Korsyce[5]. W Europie Środkowej jest częsty[6]. W Polsce jego częstość występowania i rozprzestrzenienie nie są znane[3].

Wyrasta bezpośrednio na ziemi, lub na martwym drewnie drzew liściastych[6]. Związany jest z drzewami: olsza, topola osika i dąb[3].

Znaczenie

[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Wartość spożywcza nie jest znana, z tego też względu należy go uważać za grzyb niejadalny[6].

Gatunki podobne

[edytuj | edytuj kod]

Rozróżnienie tego gatunku od innych, podobnych drobnołuszczakow jest trudne, nawet przy pomocy analizy mikroskopowej. Za najbardziej charakterystyczną cechę uważa się gęste i drobne pomarszczenie powierzchni kapelusza, przez co wygląda on, jak gdyby był wilgotny Jest jednak kilka gatunków drobnołuszczaków też mających pomarszczony kapelusz, m.in.: drobnołuszczak żółtooliwkowy (Pluteus chrysophaeus), drobnołuszczak brązowoostrzowy (Pluteus luctuosus), drobnołuszczak szarostopowy (Pluteus thomsonii), drobnołuszczak żółtonogi (Pluteus romellii)[4]. Identyczny kolor kapelusza ma drobnołuszczak jeleni (Pluteus cervinus), jednak ma niepomarszczony kapelusz i wyraźnie włóknisty trzon[6].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c Index Fungorum. [dostęp 2013-09-15]. (ang.).
  2. Species Fungorum. [dostęp 2013-09-15]. (ang.).
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Alina Skirgiełło: Grzyby (Mycota), podstawczaki (Basidiomycota), łuskowcowate (Pluteaceae). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 1999. ISBN 83-85444-66-1.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].
  6. a b c d Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. Warszawa: Weltbild, 2011. ISBN 978-83-258-0588-3.