Dzieci z Pahiatua

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konferencja poświęcona 65. rocznicy przybycia polskich dzieci do Nowej Zelandii w Senacie (2009)

Dzieci z Pahiatua – grupa polonijna w Nowej Zelandii powstała głównie z polskich dzieci przybyłych 31 października 1944 roku do Wellington[1].

Kampus w Pahiatua[edytuj | edytuj kod]

Podczas II wojny światowej, grupa 733 polskich dzieci oraz 105 osób polskiego personelu opiekuńczego przybyła do Pahiatua. Większość z dzieci straciła część lub całość swojej najbliższej rodziny po deportacji w głąb ZSRR w latach 1940–1941. Dzięki stalinowskiej „amnestii” wraz z Armią Andersa dzieci zostały ewakuowane do Iranu, gdzie dochodziły do zdrowia. Rząd Polski w Londynie zaapelował do Ligi Narodów o pomoc w znalezieniu czasowego schronienia dla polskich cywilów i dzieci. Pomoc, jako jeden z niewielu krajów, zaoferowała Nowa Zelandia[2]. Dzięki pomocy Marii Wodzickiej oraz Janet Fraser(ang.)[3] oraz ich mężom, konsulowi RP w Nowej Zelandii Kazimierzowi A. Wodzickiemu i premierowi Nowej Zelandii Peterowi Fraserowi pod koniec 1943 r. zostały zaproszone do Nowej Zelandii na okres do zakończenia wojny. Grupa dotarła do Wellington, płynąc początkowo na brytyjskim statku handlowym „Sontay”[4] do Indii, a następnie na amerykańskim okręcie wojennym USS „General George M. Randall” do Nowej Zelandii.

Dla dzieci i ich opiekunów został otworzony kampus w Pahiatua. Dzieci przebywały w kampusie maksymalnie do 15 kwietnia 1949[3]. Opiekę duszpasterską nad dziećmi roztoczyli ks. Michał Wilniewczyc wraz siostrami zakonnymi (urszulankami szarymi), Marią Aleksandrowicz i Anną Tobolską, a następnie ks. dr Leon Broel-Plater, który później organizował Polską Misję Katolicką w Nowej Zelandii[5][6].

Większość została w Nowej Zelandii tworząc lokalną zintegrowaną grupę polonijną. W 2014 roku w Wellington w dniach 1–2 listopada obchodzono rocznicę 70-lecia przybycia Dzieci z Pahiatua do Nowej Zelandii[7].

Nowa Zelandia była jedynym krajem wojennego świata, który przyjął małoletnich uchodźców bezwarunkowo, zapewniając im nie tylko bieżącą opiekę na czas działania obozu, ale również umożliwiając zdobycie wykształcenia i pełną asymilację w nowej ojczyźnie. Największe zasługi, prócz premiera Frasera i konsula Wodzickiego, mają nowozelandzkie rodziny, dzięki którym, na każde kolejne Święta – przez cały okres działania obozu – dzieci znajdowały rodziny zastępcze, a po zakończeniu działalności obozu odnalazły – również dzięki ich staraniom – swoje miejsce w życiu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zdziech 2007 ↓, s. 94.
  2. 70-ta rocznica przyjazdu Polskich Dzieci do Nowej Zelandii, cz. 1. Historia przyjazdu dzieci i obozu w Pahiatua, Prowincja pw. Świętej Rodziny w Australii i Nowej Zelandii, 30 października 2014 [dostęp 2017-02-24] (pol.).
  3. a b Zdziech 2007 ↓, s. 70.
  4. New Zealand's First Refugees: Pahiatua's Polish Children, Victoria University of Wellington (ang.).
  5. Tomasz Cukiernik, Polskie duszpasterstwo na antypodach Polskie duszpasterstwo na antypodach. Wywiad z księdzem Maksymilianem Szurą, Onet.pl, 11 września 2006 [dostęp 2017-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-24] (pol.).
  6. Ośrodek Duszpasterstwa Polskiego w Wellington, Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” [dostęp 2017-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-24] (pol.).
  7. Polish Children 70th Reunion, Polish Association of New Zealand [zarchiwizowane z adresu 2015-01-13] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dariusz Zdziech: Pahiatua: „Mała Polska” małych Polaków. Kraków: Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2007. ISBN 978-83-88385-95-7.
  • Dwie Ojczyzny. Polskie dzieci w Nowej Zelandii. Tułacze wspomnienia, Stanisław Manterys (red.), Wellington, Nowa Zelandia: Społeczny Zespół Wydania Książki o Polskich Dzieciach w Nowej Zelandii, 2015
  • A. Chibowski, Kapłańska odyseja ks. Michała Wilniewczyca, Ząbki 2012.
  • K. Tomaszyk, Droga i pamięć. Przez Syberię na Antypody, Warszawa 2009.
  • J. Roy-Wojciechowski, A. Parker, Polski Nowozelandczyk, Lublin 2006.
  • M. Kałuski, Polacy w Nowej Zelandii, Toruń 2006.
  • M. Jaworowska & B. Gołębiowski, Nowozelandzkie rozmowy, Warszawa 2004.
  • K. Sulkiewicz, Tułacze Dzieci – Exiled Children, Warszawa 1995.
  • B. J.Bentley, Pahiatua – A Pictorial History 1881–1981, Pahiatua 1980.
  • J.W. Pobóg-Jaworowski, History of the Polish Settlers in New Zealand, Warszawa 1990.
  • K. Skwarko, The Invited. Wellington 1974.
  • J. Beck & L. Fisher, Stefania Dancing Slippers, Greenmount 2007.
  • New Zealand’s First Refugees – Pahiatua’s Polish Children, Ed. Adam Manterys, Wellington 2004.
  • Polish Kiwis – Pictures From an Exhibition, Ed. Alina Suchanski, Christchurch 2006.
  • Z Sybiru na drugą półkulę. Wojenne losy Polskich Dzieci z Pahiatua, Ed. Józef Szymański i in., Lublin 2007

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]