Euarchontoglires

	Euarchontoglires
	W.J. Murphy, Eizirik, O’Brien, Madsen, Scally, Douady, E.C. Teeling, Ryder, Stanhope, de Jong & Springer, 2001
	; Lemur katta
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Magnordo	Boreoeutheria
Nadrząd	Euarchontoglires
Rzędy
	5 rzędów – zobacz opis w tekście
	5 rzędów – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Euarchontoglires (synonim Supraprimates) – nadrząd^[2] należący do szczepu ssaków łożyskowych, który utworzono bazując na najnowszych badaniach molekularnych gromady ssaków. Analizy DNA sugerują, iż najbliższymi krewnymi naczelnych są gryzonie oraz zajęczaki, które połączono we wspólny klad Glires. Siostrzaną do niego grupą jest natomiast Euarchonta, do której należą: tupaje (Scandentia), latawce (Dermoptera), naczelne (Primates) oraz wymarłe Plesiadapiformes.

Euarchontoglires oddzieliły się prawdopodobnie od Laurasiatheria między 85 a 95 milionami lat temu w okresie kredy. Podział tego nadrzędu według filogenetyki molekularnej wygląda następująco:

Euarchontoglires

Glires

	Rodentia – gryzonie

	Lagomorpha – zajęczaki

Euarchonta

Scandentia – wiewióreczniki

Dermoptera – latawce

	†Plesiadapiformes

	Primates – naczelne

Do nadrzędu zaliczane są następujące rzędy^[3]:

Scandentia J.A. Wagner, 1855 – wiewióreczniki
Dermoptera Illiger, 1811 – latawce
Primates Linnaeus, 1758 – naczelne
Lagomorpha J.F. von Brandt, 1855 – zajęczaki
Rodentia Bowdich, 1821 – gryzonie

Przypisy

↑ W.J. Murphy, E. Eizirik, S.J. O'Brien, O. Madsen, M. Scally, C.J. Douady, E. Teeling, O.A. Ryder, M.J. Stanhope, W.W. de Jong & M.S. Springer. Resolution of the early placental mammal radiation using Bayesian phylogenetics. „Science”. 294 (5550), s. 3348, 2001. DOI: 10.1126/science.1067179. (ang.).
↑ C.J. Burgin: Introduction. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 22. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-20]. (ang.).

Bibliografia

William J. Murphy et al., Resolution of the Early Placental Mammal Radiation Using Bayesian Phylogenetics, „Science”, 294 (5550), 14 grudnia 2001, s. 2348–2351, JSTOR: 3085244 (ang.).
Kriegs JO i inni, Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals, „PLoS Biology”, 4 (4), e91, DOI: 10.1371/journal.pbio.0040091 (ang.).

[mur&inni-1] W.J. Murphy, E. Eizirik, S.J. O'Brien, O. Madsen, M. Scally, C.J. Douady, E. Teeling, O.A. Ryder, M.J. Stanhope, W.W. de Jong & M.S. Springer. Resolution of the early placental mammal radiation using Bayesian phylogenetics. „Science”. 294 (5550), s. 3348, 2001. DOI: 10.1126/science.1067179. (ang.).

[amw-2] C.J. Burgin: Introduction. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 22. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[mdd-3] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-20]. (ang.).

[1]

[2]

[3]