Laurasiatheria

	Laurasiatheria
	Waddell, Okada & Hasegawa, 1999
	Okres istnienia: 90–0 mln lat temu PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Nadrząd	Laurasiatheria
rzędy
	6 rzędów (+ 3 taksony wymarłe) – zobacz opis w tekście
	6 rzędów (+ 3 taksony wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Laurasiatheria – nadrząd^[1] ssaków z infragomady łożyskowcych (Placentalia), który został zdefiniowany w wyniku badań genetycznych i molekularnych gromady ssaków. Nazwa nadrzędu pochodzi od superkontynentu Laurazji, na którym pod koniec późnej kredy wyewoluowała ta grupa ssaków.

Podział Laurasiatheria na współcześnie występujące rzędy według filogenetyki molekularnej przedstawia się następująco^[1]:

Eulipotyphla Waddell, Okada & Hasegawa, 1999 – owadożery
Chiroptera Blumenbach, 1779 – nietoperze
Atriodactyla R. Owen, 1841 – parzystokopytne
Perissodactyla R. Owen, 1848 – nieparzystokopytne
Pholidota Weber, 1904 – łuskowce
Carnivora Bowdich, 1821, 1821 – drapieżne

Opisano również taksony wymarłe^[2]:

Condylarthra Cope, 1881 – prakopytne
Hyaenodonta Van Valen, 1967
Palaeanodonta Matthew, 1918

Kladogram

Laurasiatheria

Erinaceomorpha

Soricomorpha

Ferungulata

Pegasoferae

Chiroptera

Zooamata?

Ferae

	Carnivora

	Pholidota

Perissodactyla

Cetartiodactyla

Niekiedy w podziale tym Ferae i nieparzystokopytne łączy się we wspólny klad Zooamata, ale jest to niepewne, gdyż dokładne relacje genetyczne między nietoperzami a tymi grupami nie są znane.

Przypisy

↑ ^a ^b N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-10]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Laurasiatheria Waddell, Okada & Hasegawa, 1999, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-07-10] (ang.).

Bibliografia

William J. Murphy, Eduardo Eizirik, Mark S. Springer et al., Resolution of the Early Placental Mammal Radiation Using Bayesian Phylogenetics,Science, Vol 294, Issue 5550, 2348-2351, 14 December 2001.
Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Martin Kiefmann, Ursula Jordan, Juergen Brosius, Juergen Schmitz. (2006) Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals. PLoS Biol 4(4): e91.[1] (pdf version)
Kitazoe Y, Kishino H, Waddell PJ, Nakajima N, Okabayashi T, et al (2007) "Robust Time Estimation Reconciles Views of the Antiquity of Placental Mammals." PLoS ONE 2(4): e384. doi:10.1371/journal.pone.0000384
Nancy B. Simmons. Jak uskrzydlały się ssaki. „Świat Nauki”. 1 (209) (2009), s. 50-57. Warszawa: Prószyński Media. ISSN 0867-6380.

[mdd-1] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-10]. (ang.).

[zij-2] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Laurasiatheria Waddell, Okada & Hasegawa, 1999, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-07-10] (ang.).

[1]

[2]