Falcon 9

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Falcon 9 v1.0
Falcon 9 podczas startu startu misji COTS (2013)
Falcon 9 podczas startu startu misji COTS (2013)
Producent SpaceX (USA)
Rodzina rakiet Falcon
Przeprowadzone starty 5
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 4 czerwca 2010
Data ostatniego startu 1 marca 2013
Zdolność wynoszenia 10,45 t na LEO
Siła ciągu przy starcie 4940 kN
Wymiary
Długość 54,9 m
Średnica 3,6 m
Masa całkowita 333 400 kg
Człony
Falcon 9 v1.1
Falcon 9 v1.1 na stanowisku startowym
Falcon 9 v1.1 na stanowisku startowym
Producent SpaceX (USA)
Rodzina rakiet Falcon
Przeprowadzone starty 15
Nieudane starty 1
Udane starty 93%
Data pierwszego startu 29 września 2013
Data ostatniego startu 17 stycznia 2016
Koszt wystrzelenia 56,5 mln USD
Zdolność wynoszenia 13,15 t na LEO
4,85 t na GTO
Siła ciągu przy starcie 5885 kN
Wymiary
Długość 68,4 m
Średnica 3,66 m
Masa całkowita 505 850 kg
Człony
Falcon 9 v1.1 FT
Start rakiety Falcon 9 v1.1 FT
Start rakiety Falcon 9 v1.1 FT
Producent SpaceX (USA)
Rodzina rakiet Falcon
Przeprowadzone starty 7
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 22 grudnia 2015
Data ostatniego startu -
Koszt wystrzelenia 62 mln USD
Zdolność wynoszenia 22,8 t na LEO
8,3 t na GTO
4,02 t na Marsa
Siła ciągu przy starcie 6806 kN
Wymiary
Długość 70 m
Średnica 3,66 m
Masa całkowita 541 300 kg
Człony

Falcon 9 – dwustopniowa rakieta nośna, zaprojektowana i wyprodukowana przez amerykańską firmę SpaceX, przeznaczona do wynoszenia ładunków na orbitę, misji bezzałogowych i załogowych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Napędzana mieszaniną ciekłego tlenu (LOX) i nafty (RP-1). Obecnie trwają testy wersji przystosowanej do odzyskiwania pierwszego stopnia. Podobnie jak Falcon 1 rakieta używa silników Merlin 1 początkowo w wersji 1C, a później 1D.

Wersje[edytuj]

Falcon 9 (v1.0)[edytuj]

Od lewej rakiety: Falcon 1, Falcon 9 v1.0, Falcon 9 v1.1 i Falcon Heavy
Różnica w konfiguracji silników w rakietach Falcon 9 w wersjach 1.0 i 1.1
Grasshopper na stanowisku testowym (2012)
Lądowanie pierwszego stopnia rakiety Falcon 9 v1.1 FT na Cape Canaveral, 22 grudnia 2015 roku

Pierwszy stopień był zasilany przez 9 silników Merlin 1C, które dawały łączną siłę ciągu o wartości 4,94 MN. Nominalny czas pracy silników wynosił 170 sekund.

Drugi stopień to konstrukcyjnie krótsza kopia pierwszego, był zasilany pojedynczym silnikiem w wersji przystosowanej do próżni (Merlin 1C Vacuum). Silnik ten wytwarzał ciąg 445 kN w próżni, miał zdwojone zapalniki umożliwiające wznowienie pracy silnika. Jego nominalny czas pracy wynosił 345 sekundy. Silnik miał możliwość regulowania ciągu podczas pracy w zakresie 60-100%. Stopień był wyposażony w system reakcyjnego sterowania (RCS), na który składały się 4 silniczki Draco napędzane mieszaniną monometylohydrazyny i tetratlenku diazotu, o ciągu 400 N każdy.

Ściany i kopuła zbiornika paliwa były wykonane ze stopu aluminium i litu. Połączenie między stopniami były wykonane z włókna węglowego wraz z rdzeniem aluminiowym. System separacyjny stanowiły odpychacze pneumatyczne.

Cała rakieta miała wysokość 54,9 m i średnicę 3,6 m. Potrafiła ona wynieść na niską orbitę wokółziemską (ok. 200 km) ładunki o masie do ok. 10 t, natomiast na orbitę geostacjonarną do ok. 2,4 t. Starty odbywały się z kosmodromu na przylądku Canaveral w USA[1].

Falcon 9 v1.1[edytuj]

W maju 2012 r. ogłoszono informację o zastąpieniu po pięciu startach rakiety Falcon 9 wersją Falcon 9 v1.1, która dzięki zastosowaniu silników Merlin 1D o zwiększonych parametrach będzie dysponowała lepszymi osiągami. Pierwszy start tej wersji odbył się 29 września 2013 r.[2]

W dniu 18 kwietnia 2014 roku odbył się pierwszy komercyjny lot rakiety Falcon 9 v 1,1 wyposażonej w rozkładane podpory do lądowania, który wyniósł towarową kapsułę Dragon CRS-3 na orbitę, celem zaopatrzenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Lot rakiety przebiegał poprawnie i pierwszy stopień rakiety zdołał powrócić w sposób kontrolowany z wysokości ponad 80 km i miękko wylądować we wskazanym miejscu w wodach Oceanu Atlantyckiego (na wschód od Florydy), używając do tego silników Merlin 1D. Przed opadnięciem do wody rakieta zdołała również rozłożyć specjalne podpory. Zgodnie z planem rakieta po zetknięciu się z powierzchnią oceanu przewróciła się i zatonęła.

Drugi komercyjny lot rakiety Falcon 9 v 1,1 z próbą lądowania na powierzchni oceanu odbył się 14 lipca 2014 roku. Tym razem ładunek stanowiły satelity telekomunikacyjne Orbcomm. Także tym razem rakieta zdołała powrócić w sposób kontrolowany do wód Oceanu Atlantyckiego, ale po rozłożeniu podpór i wyłączeniu silnika przewróciła się do wody ulegając uszkodzeniu[3].

Falcon 9 Full Thrust[edytuj]

Trzecią wersją rakiet z rodziny Falcon 9 jest Falcon 9 Full Thrust , znany także jako Falcon 9 v1,2, Full Performance Falcon 9 lub Falcon 9 Upgrade. W tej wersji wprowadzono liczne zmiany konstrukcujne wynikające z doświadczeń zdobytych przy poprzednich startach. Powiększono zbiorniki paliwa, wzmocniono strukturę kadłuba i podpory rakiety. Całkowita wysokość zwiększyła się w porównaniu do wersji Falcon 9 1,1 o 1,5 metra i wynosi 70 metrów. Wersja FT została wyposażona w zmodernizowane silniki Merlin 1D o zwiększonej mocy. 22 grudnia 2015 r. odbył się start pierwszego egzemplarza tego modelu zakończony wyniesieniem na orbitę satelitów Orbcom i po raz pierwszy w histori odzyskaniem pierwszego stopnia rakiety, który wylądował na przylądku Canaveral na specjalnie do tego celu przygotowanym lądowisku "Landing Zone 1".

8 kwietnia 2016 Falcon 9 Full Thrust wyniósł na orbitę statek zaopatrzeniowy do stacji ISS Dragon CRS-8. Pierwszy stopień rakiety zdołał wylądować na morzu na specjalnie do tego celu przystosowanej jednostce z lądowiskiem noszącej nazwę "Of Course I Still Love You".

Grasshopper i Falcon 9R[edytuj]

Grasshopper stanowił demonstrator technologiczny służący do testów konstrukcji umożliwiającej odzyskiwanie poszczególnych stopni rakiety Falcon 9, nie poprzez wyławianie ich z oceanu po odseparowaniu i opuszczeniu na spadochronach, jak realizowano odzysk silników pomocniczych SRB wahadłowców kosmicznych, ale poprzez kontrolowany powrót tego członu na miejsce startu na własnych silnikach. Była to zatem rakieta pionowego startu i lądowania typu VTVL. Wymagało to instalacji odpowiedniego stelaża z rozkładanymi wspornikami, które umożliwiały wylądowanie w pozycji pionowej. Grasshopper był wyposażony w pojedynczy silnik Merlin-1D, podczas gdy w pierwszym stopniu rakiety Falcon 9 znajduje się 9 takich silników.

Testy Grasshoppera były prowadzone w latach 2012-2013 na stanowisku testowym w McGregor w Teksasie. Przeprowadzono osiem lotów testowych. Najwyższa uzyskana wysokość lotu wyniosła 744 m. Testowane były m.in. właściwości pojazdu w ruchu poziomym, także pod wiatr[4].

Eksperymenty z Grasshopperem posłużyły do skonstruowania w oparciu o konstrukcję rakiety Falcon 9 v1.1 eksperymentalnej rakiety Falcon 9R Reusable Development Vehicles (F9R Dev), która miała kontynuować próby kontrolowanego odzyskiwania pierwszego stopnia rakiety za pomocą pracujących silników, co nie udało się do tej pory żadnej firmie czy agencji kosmicznej[5]. Człon pierwszy rakiety wyposażony jest w rozkładane „nogi” (podpory) umożliwiające pionowe lądowanie[6]. Pierwszy udany start rakiety Falcon 9R Dev odbył się 17 kwietnia 2014, kiedy to rakieta wzniosła się na wysokość 250 metrów a następnie łagodnie wylądowała w miejscu z którego wystartowała.

Podczas piątego lotu rakiety Falcon 9R 22 sierpnia 2014 awarii uległ jej system sterowania lotem, co skutkowało kontrolowanym zniszczeniem jej w powietrzu. Z planów zbudowania kolejnej eksperymentalnej rakiety tego typu zrezygnowano ponieważ podczas dotychczasowych lotów zebrano wystarczającą ilość danych do dalszego rozwoju rakiet z rodziny Falcon 9.

System odzyskiwania stosowany przez firmę SpaceX pozwoli docelowo na obniżenie kosztów wynoszenia ludzi na orbitę do poziomu ok 200 tys. dolarów za osobę. Odmiana tego systemu ma znaleźć zastosowanie także w załogowej kapsule Dragon 2.

Falcon Heavy[edytuj]

 Osobny artykuł: Falcon Heavy.

Silniejszą wersją rakiety nośnej Falcon 9 będzie Falcon Heavy (wcześniej używano nazwy Falcon 9 Heavy). Powstanie ona przez dodanie po bokach dwóch dodatkowych pierwszych członów rakiety. Dzięki temu osiągi rakiety znacznie wzrosną, będzie mogła wynieść na niską orbitę okołoziemską do 53 t ładunku, a na orbitę geostacjonarną ponad 21 t[7]. Starty tej rakiety będą odbywały się z kosmodromu John F. Kennedy Space Center na Florydzie oraz z wyrzutni SpaceX zbudowanej na terenie bazy wojsk lotniczych Vandenberg w Kalifornii[8].

Pierwszym komercyjnym klientem, który zdecydował się na wykorzystanie rakiety Falcon Heavy, jest Intelsat[9][10].

Dane techniczne[edytuj]

Wersja Falcon 9 v1.0[11] Falcon 9 v1.1[12][13] Falcon 9 v1.1 FT[14]
Stopień 1 9 × Merlin 1C 9 × Merlin 1D 9 × Merlin 1D (zmodernizowany)
Stopień 2 1 × Merlin 1C Vacuum 1 × Merlin 1D Vacuum 1 × Merlin 1D Vacuum (zmodernizowany)
Wysokość (m) 54,9 68,4 70
Średnica (m) 3,66 3,66 3,66
Ciąg początkowy (kN) 4940 5885 6806
Masa startowa (t) 318 506 541
Średnica osłony (m) brak* 5,2 5,2
Ładunek na LEO (t) 8,5-9 (start z Cape Canaveral) 13,15 22,8
Ładunek na GTO (t) 3,4 4,85 8,3
Starty udane/wszystkie 5/5 14/15 7/7

* Wersja 1.0 nigdy nie użyła ładunku wymagającego osłony (owiewki) aerodynamicznej, wynosiła tylko statek Dragon.
** Maksymalny udźwig wersji 1.1 FT podany jest dla startu bez odzyskiwania pierwszego stopnia rakiety.

Silnik Merlin 1[edytuj]

 Osobny artykuł: Merlin 1.

Podstawowe silniki dla rakiet Falcon 9 to silniki z rodziny Merlin 1, produkowane również przez SpaceX. W pierwszej wersji rakiety stosowane są silniki Merlin 1C, natomiast w wersjach Falcon 9 v.1.1 i w Falcon Heavy zmodyfikowane silniki Merlin 1D. Silniki te są stosowane zarówno w pierwszych stopniach rakiet (w klastrach złożonych z 9 jednostek) jak i w drugich stopniach, gdzie stosowane są pojedyncze silniki Merlin w wersjach próżniowych (Vacuum).

Wersja Merlin 1D ma ciąg zwiększony z 556 do 620 kN na poziomie morza, co pozwala na zwiększenie udźwigu rakiety. Silnik ten został po raz pierwszy zastosowany w 2013 r.[2]

Chronologia startów[edytuj]

Nr lotu Data i godzina
startu (UTC)
Miejsce startu Wariant Ładunek Wynik
1 4 czerwca 2010, 18:45 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.0 model kapsuły Dragon SQU start udany – ładunek stanowił model kapsuły Dragon, połączony na stałe z 2. członem rakiety[15]
2 8 grudnia 2010, 15:43 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.0 Dragon C1 i 8 mikrosatelitów (Perseus 000 - 003, QbX-1, QbX-2, SMDC-ONE, Mayflower) start udany – COTS Demo Flight 1 (C1). Pierwszy lot testowy w ramach programu COTS[16]
3 22 maja 2012, 07:44:38 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.0 Dragon C2, Celestis-11 start udanyCOTS Demo Flight 2 (C2+). Lot testowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną[17]
4 8 października 2012, 00:35:07 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.0 Dragon CRS-1, Orbcomm OG2-1 start częściowo udany – pierwszy komercyjny lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Awaria silnika nr 1 pierwszego członu w 79. sekundzie lotu skompensowana przez dłuższą pracę pozostałych silników i drugiego stopnia. Statek Dragon został umieszczony na planowanej orbicie. Satelita Orbcomm OG2-1 pozostał na bezużytecznej orbicie z powodu rezygnacji z restartu silnika drugiego stopnia[18]
5 1 marca 2013, 15:10:13 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.0 Dragon CRS-2 start udany – lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Ostatni lot rakiety w wariancie v1.0[19]
6 29 września 2013, 16:00 UTC Vandenberg Air Force Base (SLC-4E), Stany Zjednoczone v1.1 POPACS 1-3, CuSat start udany – pierwszy start rakiety Falcon 9 v1.1. Pierwszy start Falcona 9 z Vandenberg Air Force Base na orbitę okołobiegunową. Przeprowadzenie testu manewrów silnikowych hamowania i odzyskania pierwszego stopnia rakiety. Nieudana próba restartu silnika drugiego stopnia[20][21]
7 3 grudnia 2013, 22:41 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 SES-8[22][23] start udany – pierwszy start rakiety Falcon 9 v1.1 na orbitę przejściową do geostacjonarnej[24]
8 6 stycznia 2014, 22:06 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 THAICOM-6[25][26] start udany – drugi start rakiety Falcon 9 v1.1 na orbitę przejściową do geostacjonarnej[26]. Misja ta, jako trzeci udany start wersji 1.1, kwalifikuje rakietę do pełnej certyfikacji umożliwiającej udział w programie EELV prowadzonym przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych[26]
9 18 kwietnia 2014, 19:25:21 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 Dragon CRS-3, SporeSat, PhoneSat-2.5, TSat, All-Star (satelita)|All-Star, KickSat start udany – lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Przeprowadzenie testu manewrów silnikowych hamowania i odzyskania pierwszego stopnia rakiety[27]
10 14 lipca 2014, 15:15 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 sześć satelitów Orbcomm OG2 (OG2-3, OG2-4, OG2-6, OG2-7, OG2-9, OG2-11) start udany – przeprowadzenie testu manewrów silnikowych hamowania i odzyskania pierwszego stopnia rakiety[28]
11 5 sierpnia 2014, 08:00 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 AsiaSat 8 start udany – start na orbitę przejściową do geostacjonarnej[29]
12 7 września 2014, 05:00 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 AsiaSat 6 start udany – start na orbitę przejściową do geostacjonarnej[30]
13 21 września 2014, 05:52 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 Dragon CRS-4 start udany – lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną[31]
14 10 stycznia 2015, 09:47:10 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 Dragon CRS-5 start udany – lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Nieudana próba odzyskania pierwszego stopnia rakiety - rozbicie się podczas lądowania na pokładzie barki oceanicznej[32]
15 11 lutego 2015, 23:03: UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 obserwatorium słoneczne DSCOVR skierowane do punktu L1 Lagrange'a. start udany – obserwatorium dotrze do L1 w ciągu ok. 100 dni. Jest to pierwszy lot z użyciem rakiety Falcon 9 na odległość znacznie poza orbitę Księżyca. Z uwagi na awarię barki i sztormową pogodę, nie próbowano dokonać lądowania na pokładzie barki (pierwszy człon rakiety dotarł jednak na przewidywane miejsce z dokładnością do 10 m)[33]
16 2 marca 2015, 03:50 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 ABS-3A, Eutelsat 115 West B start udany – start na orbitę przejściową do geostacjonarnej[34]
17 14 kwietnia 2015, 20:10 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 Dragon CRS-6 start udany – lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Nieudana próba odzyskania pierwszego stopnia rakiety - rozbicie się podczas lądowania na pokładzie barki oceanicznej[35][36]
18 27 kwietnia 2015, 23:03 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 TurkmenAlem52E/MonacoSAT start udany – start na orbitę przejściową do geostacjonarnej – pierwszy sztuczny satelita Turkmenistanu[37]
19 28 czerwca 2015, 14:21:11 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 Dragon CRS-7 niepowodzenie – lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Eksplozja rakiety nośnej spowodowana awarią jej drugiego stopnia w 139 s lotu[38]
20 22 grudnia 2015, 01:29 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT Orbcomm OG-2 Misja nr 2 (11 satelitów) start udany – pierwszy lot zmodernizowanej rakiety Falcon 9 v1.1 nazwanej Upgraded (zmodernizowany), SpaceX przeprowadził próbę lądowania pierwszego stopnia na LZ-1 w Cape Canaveral, która zakończyła się sukcesem
21 17 stycznia 2016, 18:42 UTC Vandenberg Air Force Base (SLC-4E), Stany Zjednoczone v1.1 Jason-3 start udany – ostatni lot niezmodernizowanej wersji Falcon 9 v1.1, satelita Jason-3 został umieszczony na swojej orbicie. Próba odzyskania pierwszego stopnia nieudana z powodu niezadziałania blokady w jednej z nóg
22 4 marca 2016, 23:35 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT SES-9 start udany – pierwszy lot zmodernizowanej wersji na orbitę geostacjonarną. Lądowanie bez sukcesu, lecz tym razem SpaceX nie spodziewał się udanego lądowania ze względu na zbyt małą ilość paliwa na powrót
23 8 kwietnia 2016, 20:43 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT CRS-8 start udany – pierwszy lot na ISS w tym roku, Dragon dostarczył zaopatrzenie + eksperymentalny moduł BEAM. Jednocześnie pierwsze udane lądowanie na barce
24 6 maja 2016, 05:21 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT JCSAT-14 start udany – wysłano satelitę komunikacyjnego JCSAT 14 dla Tokijskiej SKY Perfect JSAT Corp. JCSAT 14 będzie zapewniał łączność sieciową, nadawanie telewizji satelitarnej oraz komunikację mobilną dla klientów w Japonii, Azji Wschodniej, Rosji, Oceanii, Hawajach oraz na innych wyspach pacyficznych. Pierwszy stopień, po raz pierwszy w ramach misji na GTO, wylądował na autonomicznym statku "Of Course I Still Love You"
25 27 maj 2016, 21:39 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT Thaicom 8 start udany – kolejny udany lot na orbitę GTO i lądowanie, ładunkiem był satelita telekomunikacyjny Thaicom 8, który będzie zapewniał łączność na terenie Tajlandii, Indii oraz Afryki.
26 15 czerwca 2016, 14:29 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT Eutelsat 117 West B, ABS 2A start udany – kolejny udany lot na orbitę GTO tym razem z dwiema satelitami telekomunikacyjnymi Eutelsat oraz ABS (Asia Broadcast Satellite). Lądowanie pierwszego stopnia nieudane z powodu niskiego ciągu w jednym z 3 silników podczas lądowania.
27 18 lipca 2016, 04:45 UTC Cape Canaveral Air Force Station (SLC-40), Stany Zjednoczone v1.1 FT Dragon CRS-9 start udany – kolejny lot na ISS, statek Dragon zawiera eksperymenty, zaopatrzenie oraz nowy port dokujący IDA. Lądowanie pierwszego stopnia na lądzie zakończone sukcesem

Planowane starty[edytuj]

  • 2016-2017 – 6 lotów zaopatrzeniowych do ISS w ramach COTS (loty CRS-10 do CRS-15).
  • 2016 – satelity telekomunikacyjne: Amos 6, EchoStar 23, Iridum NEXT (2 razy po 10 satelitów), Formosat 5, SES-10, SES-11, JCSAT-16.
  • 2017–2018 – satelity obserwacyjne Ziemi SAOCOM A i SAOCOM B.
  • 2016-2017 – lot demonstracyjny Falcon Heavy.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. SpaceX (ang.). nasa.gov. [dostęp 2012-05-17].
  2. a b William Graham: SpaceX successfully launches debut Falcon 9 v1.1 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2013-09-29. [dostęp 2013-10-01].
  3. Krzysztof Kanawka: Udane wodowanie 1. stopnia Falcona 9 po raz drugi! (pol.). Kosmonauta.net, 2014-07-22. [dostęp 2014-08-14].
  4. SpaceX: Grasshoper completes half-mile flight in last test (ang.). 2013-10-16. [dostęp 2013-10-20].
  5. Chris Bergin: Rockets that return home – SpaceX pushing the boundaries (ang.). W: NASASpaceFlight.com [on-line]. 2014-04-22. [dostęp 2015-05-31].
  6. Mike Wall: SpaceX Adds Landing Legs to Falcon 9 Rocket for Next Launch, Elon Musk Says (Photo) (ang.). space.com. [dostęp 2014-03-04].
  7. Falcon Heavy. SpaceX. [dostęp 2013-12-04].
  8. Stephen Clark: SpaceX's mega-rocket to debut next year at pad 39A (ang.). Spaceflight Now, 2014-04-15. [dostęp 2014-04-19].
  9. Jeffrey Hill: SpaceX Signs Falcon Heavy Launch Deal with Intelsat (ang.). Via Satellite, 2012-05-31. [dostęp 2013-12-04].
  10. Intelsat Signs First Commercial Falcon Heavy Launch Agreement with SpaceX (ang.). SpaceX, 2012-05-29. [dostęp 2013-12-04].
  11. Falcon 9 Overview (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  12. SpaceX Falcon Data Sheet. Space Launch report. [dostęp 2012-02-22].
  13. Falcon 9. SpaceX. [dostęp 2013-08-16].
  14. Capabilities & Services. SpaceX. [dostęp 2016-05-03].
  15. Stephen Clark: Falcon 9 booster rockets into orbit on dramatic first launch (ang.). Spaceflight Now, 2010-06-04. [dostęp 2013-10-19].
  16. Stephen Clark: Musk 'optimistic' next Dragon flight will visit space station (ang.). Spaceflight Now, 2010-12-09. [dostęp 2013-10-19].
  17. Stephen Clark: Dragon circling Earth after flawless predawn blastoff (ang.). Spaceflight Now, 2012-05-22. [dostęp 2013-10-19].
  18. Chris Bergin: Dragon safely en route to ISS as SpaceX review Falcon 9 ascent issues (ang.). NASASpaceflight, 2012-10-08. [dostęp 2013-10-19].
  19. William Graham, Chris Bergin: CRS-2: Dragon’s tantrum subdued following Falcon 9 launch (ang.). NASASpaceflight, 2013-03-01. [dostęp 2013-10-19].
  20. William Graham: SpaceX successfully launches debut Falcon 9 v1.1 (ang.). NASASpaceflight, 2013-09-29. [dostęp 2013-10-11].
  21. SpaceX: Upgraded Falcon 9 mission overwiew (ang.). 2013-10-14. [dostęp 2013-10-20].
  22. SES-8 (ang.). Orbital Sciences Corporation, 2013. [dostęp 2013-12-04].
  23. SES-8 (ang.). SES S.A.. [dostęp 2013-12-04].
  24. SpaceX Successfully Completes First Mission to Geostationary Transfer Orbit (ang.). SPACEX, 2013-12. [dostęp 2013-12-04].
  25. Orbital Sciences Corporation: Thaicom 6 (ang.). Orbital Sciences Corporation. [dostęp 2014-01-07].
  26. a b c SPACEX SUCCESSFULLY LAUNCHES THAICOM 6 SATELLITE TO GEOSTATIONARY TRANSFER ORBIT (ang.). SPACEX, 2014-01-06. [dostęp 2014-01-07].
  27. CRS 3 Update: Launch Success and First Stage Landing (ang.). SpaceX, 2014-04-18. [dostęp 2014-04-19].
  28. Falcon 9 Launches Orbcomm OG2 Satellites to Orbit (ang.). SpaceX, 2014-07-14. [dostęp 2014-07-16].
  29. SpaceX Launches Asiasat 8 Telecommunications Satellite to GTO (ang.). SpaceX, 2014-08-06. [dostęp 2014-08-09].
  30. SpaceX Falcon 9 Launches Asiasat 6 Satellite (ang.). SpaceX, 2014-09-08. [dostęp 2014-09-21].
  31. Dragon Delivers Cargo to International Space Station (ang.). SpaceX, 2014-09-24. [dostęp 2015-01-18].
  32. SpaceX Launches Fifth Official Mission to Resupply the Space Station (ang.). SpaceX, 2015-01-10. [dostęp 2015-01-18].
  33. SpaceX Launches DSCOVR Satellite to Deep Space Orbit (ang.). SpaceX, 2015-02-11. [dostęp 2015-02-21].
  34. Falcon 9 Launches Two All-Electric Communications Satellites (ang.). SpaceX, 2015-03-01. [dostęp 2015-03-08].
  35. Relacja ze startu misji Dragon CRS-6 (pol.). Kosmonauta.net, 2015-04-14. [dostęp 2015-05-03].
  36. Liftoff: Falcon 9 and Dragon begin CRS-6 mission to resupply the Space Station (ang.). SpaceX, 2015-04-14. [dostęp 2015-05-03].
  37. Falcon 9 launches Satellite for Thales Alenia Space (ang.). SpaceX, 2015-04-28. [dostęp 2015-05-03].
  38. CRS-7 Launch Update (ang.). SpaceX, 2015-06-28. [dostęp 2015-06-30].

Bibliografia[edytuj]