Falcon 9

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Falcon 9 v1.0
Ilustracja
Falcon 9 podczas startu startu misji COTS (2013)
Producent SpaceX (USA)
Rodzina rakiet Falcon
Przeprowadzone starty 5
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 4 czerwca 2010
Data ostatniego startu 1 marca 2013
Zdolność wynoszenia 10,45 t na LEO
Siła ciągu przy starcie 4940 kN
Wymiary
Długość 54,9 m
Średnica 3,6 m
Masa całkowita 333 400 kg
Człony
Człon 1. 9x Merlin 1C
Człon 2. 1x Merlin 1C Vacuum
Falcon 9 v1.1
Ilustracja
Falcon 9 v1.1 na stanowisku startowym
Producent SpaceX (USA)
Rodzina rakiet Falcon
Przeprowadzone starty 15
Nieudane starty 1
Udane starty 93%
Data pierwszego startu 29 września 2013
Data ostatniego startu 17 stycznia 2016
Koszt wystrzelenia 56,5 mln USD
Zdolność wynoszenia 13,15 t na LEO
4,85 t na GTO
Siła ciągu przy starcie 5885 kN
Wymiary
Długość 68,4 m
Średnica 3,66 m
Masa całkowita 505 850 kg
Człony
Człon 1. 9x Merlin 1D
Człon 2. 1x Merlin 1D Vacuum
Falcon 9 v1.1 FT
Ilustracja
Start rakiety Falcon 9 v1.1 FT
Producent SpaceX (USA)
Rodzina rakiet Falcon
Przeprowadzone starty 8
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 22 grudnia 2015
Data ostatniego startu -
Koszt wystrzelenia 62 mln USD
Zdolność wynoszenia 22,8 t na LEO
8,3 t na GTO
4,02 t na Marsa
Siła ciągu przy starcie 6806 kN
Wymiary
Długość 70 m
Średnica 3,66 m
Masa całkowita 541 300 kg
Człony
Człon 1. 9x Merlin 1D (zmodernizowany)
Człon 2. 1x Merlin 1D Vacuum (zmodernizowany)

Falcon 9 – dwustopniowa rakieta nośna, zaprojektowana i wyprodukowana przez amerykańską firmę SpaceX, przeznaczona do wynoszenia ładunków na orbitę, misji bezzałogowych i załogowych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Napędzana mieszaniną ciekłego tlenu (LOX) i nafty (RP-1). Obecnie jest to jedyna rakieta, której pierwszy stopnień może wylądować i być użyty ponownie. Podobnie jak Falcon 1 rakieta używa silników Merlin 1 początkowo w wersji 1C, a później 1D.

Wersje[edytuj]

Falcon 9 (v1.0)[edytuj]

Od lewej rakiety: Falcon 1, Falcon 9 v1.0, Falcon 9 v1.1 i Falcon Heavy
Różnica w konfiguracji silników w rakietach Falcon 9 w wersjach 1.0 i 1.1
Grasshopper na stanowisku testowym (2012)
Lądowanie pierwszego stopnia rakiety Falcon 9 v1.1 FT na Cape Canaveral, 22 grudnia 2015 roku

Pierwszy stopień był zasilany przez 9 silników Merlin 1C, które dawały łączną siłę ciągu o wartości 4,94 MN. Nominalny czas pracy silników wynosił 170 sekund.

Drugi stopień to konstrukcyjnie krótsza kopia pierwszego, był zasilany pojedynczym silnikiem w wersji przystosowanej do próżni (Merlin 1C Vacuum). Silnik ten wytwarzał ciąg 445 kN w próżni, miał zdwojone zapalniki umożliwiające wznowienie pracy silnika. Jego nominalny czas pracy wynosił 345 sekundy. Silnik miał możliwość regulowania ciągu podczas pracy w zakresie 60-100%. Stopień był wyposażony w system reakcyjnego sterowania (RCS), na który składały się 4 silniczki Draco napędzane mieszaniną monometylohydrazyny i tetratlenku diazotu, o ciągu 400 N każdy.

Ściany i kopuła zbiornika paliwa były wykonane ze stopu aluminium i litu. Połączenie między stopniami były wykonane z włókna węglowego wraz z rdzeniem aluminiowym. System separacyjny stanowiły odpychacze pneumatyczne.

Cała rakieta miała wysokość 54,9 m i średnicę 3,6 m. Potrafiła ona wynieść na niską orbitę wokółziemską (ok. 200 km) ładunki o masie do ok. 10 t, natomiast na orbitę geostacjonarną do ok. 2,4 t. Starty odbywały się z kosmodromu na przylądku Canaveral w USA[1].

Falcon 9 v1.1[edytuj]

W maju 2012 r. ogłoszono informację o zastąpieniu po pięciu startach rakiety Falcon 9 wersją Falcon 9 v1.1, która dzięki zastosowaniu silników Merlin 1D o zwiększonych parametrach będzie dysponowała lepszymi osiągami. Pierwszy start tej wersji odbył się 29 września 2013 r.[2]

W dniu 18 kwietnia 2014 roku odbył się pierwszy komercyjny lot rakiety Falcon 9 v 1,1 wyposażonej w rozkładane podpory do lądowania, który wyniósł towarową kapsułę Dragon CRS-3 na orbitę, celem zaopatrzenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Lot rakiety przebiegał poprawnie i pierwszy stopień rakiety zdołał powrócić w sposób kontrolowany z wysokości ponad 80 km i miękko wylądować we wskazanym miejscu w wodach Oceanu Atlantyckiego (na wschód od Florydy), używając do tego silników Merlin 1D. Przed opadnięciem do wody rakieta zdołała również rozłożyć specjalne podpory. Zgodnie z planem rakieta po zetknięciu się z powierzchnią oceanu przewróciła się i zatonęła.

Drugi komercyjny lot rakiety Falcon 9 v 1,1 z próbą lądowania na powierzchni oceanu odbył się 14 lipca 2014 roku. Tym razem ładunek stanowiły satelity telekomunikacyjne Orbcomm. Także tym razem rakieta zdołała powrócić w sposób kontrolowany do wód Oceanu Atlantyckiego, ale po rozłożeniu podpór i wyłączeniu silnika przewróciła się do wody ulegając uszkodzeniu[3].

Falcon 9 Full Thrust[edytuj]

Trzecią wersją rakiet z rodziny Falcon 9 jest Falcon 9 Full Thrust , znany także jako Falcon 9 v1,2, Full Performance Falcon 9 lub Falcon 9 Upgrade. W tej wersji wprowadzono liczne zmiany konstrukcujne wynikające z doświadczeń zdobytych przy poprzednich startach. Powiększono zbiorniki paliwa, wzmocniono strukturę kadłuba i podpory rakiety. Całkowita wysokość zwiększyła się w porównaniu do wersji Falcon 9 1,1 o 1,5 metra i wynosi 70 metrów. Wersja FT została wyposażona w zmodernizowane silniki Merlin 1D o zwiększonej mocy. 22 grudnia 2015 r. odbył się start pierwszego egzemplarza tego modelu zakończony wyniesieniem na orbitę satelitów Orbcom i po raz pierwszy w historii odzyskaniem pierwszego stopnia rakiety, który wylądował na przylądku Canaveral na specjalnie do tego celu przygotowanym lądowisku "Landing Zone 1".

8 kwietnia 2016 Falcon 9 Full Thrust wyniósł na orbitę statek zaopatrzeniowy do stacji ISS Dragon CRS-8. Pierwszy stopień rakiety zdołał wylądować na morzu na specjalnie do tego celu przystosowanej jednostce z lądowiskiem noszącej nazwę "Of Course I Still Love You".

Odzyskiwanie pierwszego stopnia rakiety jest uzależnione od rodzaju misji, ponieważ wymaga zabrania dodatkowej ilości paliwa.

Grasshopper i Falcon 9R[edytuj]

Grasshopper stanowił demonstrator technologiczny służący do testów konstrukcji umożliwiającej odzyskiwanie poszczególnych stopni rakiety Falcon 9, nie poprzez wyławianie ich z oceanu po odseparowaniu i opuszczeniu na spadochronach, jak realizowano odzysk silników pomocniczych SRB wahadłowców kosmicznych, ale poprzez kontrolowany powrót tego członu na miejsce startu na własnych silnikach. Była to zatem rakieta pionowego startu i lądowania typu VTVL. Wymagało to instalacji odpowiedniego stelaża z rozkładanymi wspornikami, które umożliwiały wylądowanie w pozycji pionowej. Grasshopper był wyposażony w pojedynczy silnik Merlin-1D, podczas gdy w pierwszym stopniu rakiety Falcon 9 znajduje się 9 takich silników.

Testy Grasshoppera były prowadzone w latach 2012-2013 na stanowisku testowym w McGregor w Teksasie. Przeprowadzono osiem lotów testowych. Najwyższa uzyskana wysokość lotu wyniosła 744 m. Testowane były m.in. właściwości pojazdu w ruchu poziomym, także pod wiatr[4].

Eksperymenty z Grasshopperem posłużyły do skonstruowania w oparciu o konstrukcję rakiety Falcon 9 v1.1 eksperymentalnej rakiety Falcon 9R Reusable Development Vehicles (F9R Dev), która miała kontynuować próby kontrolowanego odzyskiwania pierwszego stopnia rakiety za pomocą pracujących silników, co nie udało się do tej pory żadnej firmie czy agencji kosmicznej[5]. Człon pierwszy rakiety wyposażony jest w rozkładane „nogi” (podpory) umożliwiające pionowe lądowanie[6]. Pierwszy udany start rakiety Falcon 9R Dev odbył się 17 kwietnia 2014, kiedy to rakieta wzniosła się na wysokość 250 metrów a następnie łagodnie wylądowała w miejscu z którego wystartowała.

Podczas piątego lotu rakiety Falcon 9R 22 sierpnia 2014 awarii uległ jej system sterowania lotem, co skutkowało kontrolowanym zniszczeniem jej w powietrzu. Z planów zbudowania kolejnej eksperymentalnej rakiety tego typu zrezygnowano ponieważ podczas dotychczasowych lotów zebrano wystarczającą ilość danych do dalszego rozwoju rakiet z rodziny Falcon 9.

System odzyskiwania stosowany przez firmę SpaceX pozwoli docelowo na obniżenie kosztów wynoszenia ludzi na orbitę do poziomu ok 200 tys. dolarów za osobę. Odmiana tego systemu ma znaleźć zastosowanie także w załogowej kapsule Dragon 2.

Falcon Heavy[edytuj]

 Osobny artykuł: Falcon Heavy.

Silniejszą wersją rakiety nośnej Falcon 9 będzie Falcon Heavy (wcześniej używano nazwy Falcon 9 Heavy). Powstanie ona przez dodanie po bokach dwóch dodatkowych pierwszych członów rakiety. Dzięki temu osiągi rakiety znacznie wzrosną, będzie mogła wynieść na niską orbitę okołoziemską do 53 t ładunku, a na orbitę geostacjonarną ponad 21 t[7]. Starty tej rakiety będą odbywały się z kosmodromu John F. Kennedy Space Center na Florydzie oraz z wyrzutni SpaceX zbudowanej na terenie bazy wojsk lotniczych Vandenberg w Kalifornii[8].

Pierwszym komercyjnym klientem, który zdecydował się na wykorzystanie rakiety Falcon Heavy, jest Intelsat[9][10].

Dane techniczne[edytuj]

Wersja Falcon 9 v1.0[11] Falcon 9 v1.1[12][13] Falcon 9 v1.1 FT[14]
Stopień 1 9 × Merlin 1C 9 × Merlin 1D 9 × Merlin 1D (zmodernizowany)
Stopień 2 1 × Merlin 1C Vacuum 1 × Merlin 1D Vacuum 1 × Merlin 1D Vacuum (zmodernizowany)
Wysokość (m) 54,9 68,4 70
Średnica (m) 3,66 3,66 3,66
Ciąg początkowy (kN) 4940 5885 6806
Masa startowa (t) 318 506 541
Średnica osłony (m) brak* 5,2 5,2
Ładunek na LEO (t) 8,5-9 (start z Cape Canaveral) 13,15 22,8
Ładunek na GTO (t) 3,4 4,85 8,3
Starty udane/wszystkie 5/5 14/15 8/8

* Wersja 1.0 nigdy nie użyła ładunku wymagającego osłony (owiewki) aerodynamicznej, wynosiła tylko statek Dragon.
** Maksymalny udźwig wersji 1.1 FT podany jest dla startu bez odzyskiwania pierwszego stopnia rakiety.

Silnik Merlin 1[edytuj]

 Osobny artykuł: Merlin 1.

Podstawowe silniki dla rakiet Falcon 9 to silniki z rodziny Merlin 1, produkowane również przez SpaceX. W pierwszej wersji rakiety stosowane są silniki Merlin 1C, natomiast w wersjach Falcon 9 v.1.1 i w Falcon Heavy zmodyfikowane silniki Merlin 1D. Silniki te są stosowane zarówno w pierwszych stopniach rakiet (w klastrach złożonych z 9 jednostek) jak i w drugich stopniach, gdzie stosowane są pojedyncze silniki Merlin w wersjach próżniowych (Vacuum).

Wersja Merlin 1D ma ciąg zwiększony z 556 do 620 kN na poziomie morza, co pozwala na zwiększenie udźwigu rakiety. Silnik ten został po raz pierwszy zastosowany w 2013 r.[2]

Chronologia startów[edytuj]

Nr lotu Data i godzina
startu (UTC)
Wariant/
Seria
Miejsce startu Ładunek Masa ładunku Orbita Klient Wynik
Misja Lądowanie
1 4 czerwca 2010, 18:45 v1.0
F9-001
CC SLC-40, Stany Zjednoczone Model kapsuły Dragon SQU LEO SpaceX Sukces Spadochrony[15]
Niepowodzenie
Ładunek stanowił model kapsuły Dragon, połączony na stałe z drugim członem rakiety
2 8 grudnia 2010, 15:43 v1.0
F9-002
CC SLC-40, Stany Zjednoczone NASA COTS – Demo 1, 2 mikrosatelity LEO NASA Commercial Orbital Transportation Services, National Reconnaissance Office Sukces Spadochrony[16]
Niepowodzenie
COTS Demo Flight 1. Pierwszy lot testowy w ramach programu COTS, 3 godziny testów manewrowych i wejście w atmosferę.
3 22 maja 2012, 07:44 UTC v1.0
F9-003
CC SLC-40, Stany Zjednoczone NASA COTS – Demo C2+ LEO NASA Commercial Orbital Transportation Services Sukces Nieznany
Kolejny lot testowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną
4 8 października 2012, 00:35 UTC v1.0
F9-004
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-1 500 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Nieznany
Orbcomm-OG2 150 kg LEO Orbcomm Niepowodzenie
Pierwszy komercyjny lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Awaria jednego silnika pierwszego członu w 79. sekundzie lotu została skompensowana przez dłuższą pracę pozostałych silników oraz silnika drugiego stopnia. Statek Dragon został umieszczony na planowanej orbicie. Satelita Orbcomm został wypuszczony na bezużytecznej orbicie, ponieważ SpaceX nie otrzymał zgody na ponowne uruchomienie silnika drugiego stopnia.[17]
5 1 marca 2013, 15:10 UTC v1.0
F9-005
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-2 677 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Nieznany
Drugi lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną w ramach programu CRS. Ostatni lot rakiety w w wersji 1.0
6 29 września 2013, 16:00 UTC v1.1
F9-006
VAFB SLC-4E, Stany Zjednoczone CASSIOPE 500 kg Polarna MDA Corp Sukces Ocean
Niepowodzenie
Pierwszy start rakiety Falcon 9 v1.1 oraz z platformy Vandenberg Air Force Base SLC-4E na orbitę polarną. Przeprowadzenie testu manewrów silnikowych hamowania i odzyskania pierwszego stopnia rakiety, ale gdy booster zbliżał się do oceanu, siły aerodynamiczne spowodowały niekontrolowane obracanie się rakiety. Do centralnego silnika w wyniku siły odśrodkowej przestało docierać paliwo co spowodowało jego wyłączenie, w wyniku czego pierwszy stopień uderzył o powierzchnię co doprowadziło do jego zniszczenia.[18]
7 3 grudnia 2013, 22:41 UTC v1.1
F9-007
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SES-8 3170 kg GTO SES Sukces Bez próby
Pierwszy start rakiety Falcon 9 v1.1 na orbitę przejściową do geostacjonarnej.
8 6 stycznia 2014, 22:06 UTC v1.1
F9-008
CC SLC-40, Stany Zjednoczone Thaicom 6 3325 kg GTO Thaicom Sukces Bez próby
Drugi start rakiety Falcon 9 v1.1 na orbitę przejściową do geostacjonarnej. Misja ta, jako trzeci udany start wersji 1.1, kwalifikuje rakietę do pełnej certyfikacji umożliwiającej udział w programie EELV prowadzonym przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych
9 18 kwietnia 2014, 19:25 UTC v1.1
F9-009
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-3 2296 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Ocean
Sukces
Kolejny trzeci już lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną w ramach programu CRS. Kontrolowane lądowanie na środku oceanu zakończyło się sukcesem, rakieta miękko wylądowała. Była to pierwsza rakieta, która posiadała nogi do lądowania.
10 14 lipca 2014, 15:15 UTC v1.1
F9-010
CC SLC-40, Stany Zjednoczone OG-2 Misja nr 1, 6 satelitów 1032 kg LEO Orbcomm Sukces Ocean
Sukces
Druga rakieta która posiadała nogi do lądowania, tak jak przy poprzedniej misji, udało się przeprowadzić kontrolowane lądowanie na środku oceanu.
11 5 sierpnia 2014, 08:00 UTC v1.1
F9-011
CC SLC-40, Stany Zjednoczone AsiaSat 8 4535 kg GTO AsiaSat Sukces Bez próby
Start na orbitę przejściową do geostacjonarnej z satelitą AsiaSat 8
12 7 września 2014, 05:00 UTC v1.1
F9-012
CC SLC-40, Stany Zjednoczone AsiaSat 6 4428 kg GTO AsiaSat Sukces Bez próby
Start na orbitę przejściową do geostacjonarnej z satelitą AsiaSat 6
13 21 września 2014, 05:52 UTC v1.1
F9-013
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-4 2216 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Ocean
Sukces
Czwarty lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną z testowym lądowaniem nad oceanem
14 10 stycznia 2015, 09:47:10 UTC v1.1
F9-014
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-5 2395 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Barka
Niepowodzenie
Piąty lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną z testowym lądowaniem na barce. Próba nieudana z powodu wyczerpania płynu hydraulicznego w jednej z lotek, przez co rakieta lecąc pod kątem rozbiła się o barkę.
15 11 lutego 2015, 23:03 UTC v1.1
F9-015
CC SLC-40, Stany Zjednoczone DSCOVR 570 kg L1 Ziemia-Słońce U.S. Air Force / NASA / NOAA Sukces Ocean
Sukces
Pierwszy lot wojskowy w ramach EELV, również pierwszy lot z użyciem rakiety Falcon 9 na odległość znacznie poza orbitę Księżyca. Ze względu na sztorm odwołano próbę lądowania na barce. Przeprowadzono jednak próbę nad oceanem, rakieta "wylądowała" 10m od wyznaczonego celu.
16 2 marca 2015, 03:50 UTC v1.1
F9-016
CC SLC-40, Stany Zjednoczone ABS-3A, Eutelsat 115 West B 4159 kg GTO Asia Broadcast Satellite, Eutelsat (Satmex) Sukces Bez próby
Pierwszy lot na orbitę przejściową do geostacjonarnej z satelitą z dwoma satelitami, satelita ABS dotarł do celu wcześniej niż planowano i rozpoczął pracę 10 września.
17 14 kwietnia 2015, 20:10 UTC v1.1
F9-017
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-6 1898 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Barka
Niepowodzenie
Szósty lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną z testowym lądowaniem na barce. Rakieta dotarła na pokład barki lecz przez niestabilne podejście zaraz po wylądowaniu, wywróciła się co spowodowało eksplozję paliwa i zniszczenie rakiety.
18 27 kwietnia 2015, 23:03 UTC v1.1
F9-018
CC SLC-40, Stany Zjednoczone TurkmenAlem52E MonacoSAT 4707 kg GTO Turkmenistan National Space Agency Sukces Bez próby
start na orbitę przejściową do geostacjonarnej – pierwszy sztuczny satelita Turkmenistanu
19 28 czerwca 2015, 14:21 UTC v1.1
F9-020
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-7 1952 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Niepowodzenie Barka
Próba niemożliwa
Siódmy lot zaopatrzeniowy na Międzynarodową Stację Kosmiczną zakończył się niepowodzeniem. Rakieta uległa zniszczeniu z powodu zbyt wysokiego ciśnienia w drugim stopniu rakiety w 150 sekundzie lotu. Statek Dragon przetrwał eksplozję lecz nie miał zaprogramowanej możliwości awaryjnego otwarcia spadochronów, SpaceX dodał tą możliwość do kolejnych wersji Dragona.
20 22 grudnia 2015, 01:29 UTC F9 FT
F9-021
CC SLC-40, Stany Zjednoczone Orbcomm Misja nr 2, 11 satelitów OG-2 1892 kg LEO Orbcomm Sukces Platforma LZ-1
Sukces
Pierwszy lot zmodernizowanej rakiety Falcon 9 v1.1 nazwanej Full Thrust. SpaceX otrzymał również pozwolenie na lądowanie na platformie LZ-1, lądowanie zakończyło się sukcesem.
21 17 stycznia 2016, 18:42 UTC v1.1
F9-019
VAFB SLC-4E, Stany Zjednoczone Jason-3 553 kg LEO NASA, NOAA, CNES Sukces Barka
Niepowodzenie
ostatni lot niezmodernizowanej wersji Falcon 9 v1.1, satelita Jason-3 został umieszczony na swojej orbicie. Próba lądowania pierwszego stopnia na barce nieudana, z powodu niezadziałania blokady w jednej z nóg, co spowodowało przewrócenie się rakiety i eksplozję.
22 4 marca 2016, 23:35 UTC F9 FT
F9-022
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SES-9 5271 kg GTO SES Sukces Barka
Niepowodzenie
Pierwszy lot zmodernizowanej wersji na orbitę geostacjonarną. Lądowanie na barce bez sukcesu, lecz tym razem SpaceX nie spodziewał się udanego lądowania ze względu na zbyt małą ilość paliwa i zbyt ciężkiego ładunku.
23 8 kwietnia 2016, 20:43 UTC F9 FT
F9-023
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-8 3136 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Barka
Sukces
Pierwszy lot na ISS w tym roku, Dragon dostarczył zaopatrzenie + eksperymentalny moduł BEAM. Jednocześnie pierwsze udane lądowanie na barce.
24 6 maja 2016, 05:21 UTC F9 FT
F9-024
CC SLC-40, Stany Zjednoczone JCSAT-14 4696 kg GTO SKY Perfect JSAT Group Sukces Barka
Sukces
Start satelity komunikacyjnego JCSAT 14 dla Tokijskiej SKY Perfect JSAT Group. JCSAT 14 będzie zapewniał łączność sieciową, nadawanie telewizji satelitarnej oraz komunikację mobilną dla klientów w Japonii, Azji Wschodniej, Rosji, Oceanii, Hawajach oraz na innych wyspach pacyficznych. Pierwszy stopień, po raz pierwszy w ramach misji na GTO, wylądował na barce.
25 27 maj 2016, 21:39 UTC F9 FT
F9-025
CC SLC-40, Stany Zjednoczone Thaicom 8 3100 kg GTO Thaicom Sukces Barka
Sukces
Kolejny udany lot na orbitę GTO i lądowanie, ładunkiem był satelita telekomunikacyjny Thaicom 8, który będzie zapewniał łączność na terenie Tajlandii, Indii oraz Afryki.
26 15 czerwca 2016, 14:29 UTC F9 FT
F9-026
CC SLC-40, Stany Zjednoczone ABS 2A, Eutelsat 117 West B 3600 kg GTO Asia Broadcast Satellite, Eutelsat (Satmex) Sukces Barka
Niepowodzenie
kolejny udany lot na orbitę GTO tym razem z dwiema satelitami telekomunikacyjnymi Eutelsat oraz ABS (Asia Broadcast Satellite). Lądowanie pierwszego stopnia nieudane z powodu niskiego ciągu w jednym z 3 silników podczas lądowania.
27 18 lipca 2016, 04:45 UTC F9 FT
F9-027
CC SLC-40, Stany Zjednoczone SpaceX CRS-9 2257 kg LEO NASA Commercial Resupply Services Sukces Platforma LZ-1
Sukces
Kolejny lot na ISS, statek Dragon zawiera eksperymenty, zaopatrzenie oraz nowy port dokujący IDA. Lądowanie pierwszego stopnia na platformie LZ-1 zakończone sukcesem
28 14 sierpnia 2016, 05:26 UTC F9 FT
F9-028
CC SLC-40, Stany Zjednoczone JCSAT-16 4600 kg GTO SKY Perfect JSAT Group Sukces Barka
Sukces
Kolejny satelita komunikacyjna z serii JCSAT (poprzednio wystrzelonej przez F9 w maju 2016). Misja w pełni udana, lądowanie pierwszego stopnia na barce
(29)[19] 1 września 2016, 13:07 UTC F9 FT
F9-029
CC SLC-40, Stany Zjednoczone Amos 6 5500 kg GTO Spacecom Niepowodzenie
(Przed startem)
Barka
Próba niemożliwa
Izraelski satelita Amos-6 od Spacecom był satelitą telekomunikacyjnym. 1 września 2016 roku na kilka minut przed planowanym testem statycznym, wystąpiła "nieprawidłowość" na platformie startowej, która spowodowała serię eksplozji, niszcząc całkowicie rakietę wraz z ładunkiem, uszkodzeniu uległa również sama platforma startowa. Jak później ustalono, przyczyną eksplozji było rozszczelnienie zbiornika z helem w drugim członie rakiety[20].

Planowane starty[edytuj]

  • listopad 2016 - planowany powrót do lotów, oraz pierwszy lot z LC-39A
  • 2016-2017 – loty zaopatrzeniowe do ISS w ramach COTS (loty CRS-10 do CRS-15).
  • jesień 2016 - pierwszy start "używanej" rakiety z misją SES-10[21]
  • 2016 – satelity telekomunikacyjne: EchoStar 23, Iridum NEXT (2 razy po 10 satelitów), Formosat 5, SES-11.
  • 2017–2018 – satelity obserwacyjne Ziemi SAOCOM A i SAOCOM B.
  • Q4 2017 - PW-Sat 2 (+ inne małe satelity)[22]
  • 2017 – lot demonstracyjny Falcon Heavy.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. SpaceX (ang.). nasa.gov. [dostęp 2012-05-17].
  2. a b William Graham: SpaceX successfully launches debut Falcon 9 v1.1 (ang.). NASASpaceFlight.com, 2013-09-29. [dostęp 2013-10-01].
  3. Krzysztof Kanawka: Udane wodowanie 1. stopnia Falcona 9 po raz drugi! (pol.). Kosmonauta.net, 2014-07-22. [dostęp 2014-08-14].
  4. SpaceX: Grasshoper completes half-mile flight in last test (ang.). 2013-10-16. [dostęp 2013-10-20].
  5. Chris Bergin: Rockets that return home – SpaceX pushing the boundaries (ang.). W: NASASpaceFlight.com [on-line]. 2014-04-22. [dostęp 2015-05-31].
  6. Mike Wall: SpaceX Adds Landing Legs to Falcon 9 Rocket for Next Launch, Elon Musk Says (Photo) (ang.). space.com. [dostęp 2014-03-04].
  7. Falcon Heavy. SpaceX. [dostęp 2013-12-04].
  8. Stephen Clark: SpaceX's mega-rocket to debut next year at pad 39A (ang.). Spaceflight Now, 2014-04-15. [dostęp 2014-04-19].
  9. Jeffrey Hill: SpaceX Signs Falcon Heavy Launch Deal with Intelsat (ang.). Via Satellite, 2012-05-31. [dostęp 2013-12-04].
  10. Intelsat Signs First Commercial Falcon Heavy Launch Agreement with SpaceX (ang.). SpaceX, 2012-05-29. [dostęp 2013-12-04].
  11. Falcon 9 Overview (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  12. SpaceX Falcon Data Sheet. Space Launch report. [dostęp 2012-02-22].
  13. Falcon 9. SpaceX. [dostęp 2013-08-16].
  14. Capabilities & Services. SpaceX. [dostęp 2016-05-03].
  15. Falcon 9 demo launch will test more than a new rocket (ang.). 3 czerwca 2010.
  16. Matt: Preparations for first Falcon 9 launch (ang.). SpaceX, 7 maja 2016.
  17. Chris Bergin: Dragon safely en route to ISS as SpaceX review Falcon 9 ascent issues (ang.). NASASpaceflight, 2012-10-08. [dostęp 2013-10-19].
  18. Doug Messier: Falcon 9 Launches Payloads into Orbit From Vandenberg (ang.). 29 września, 2013.
  19. Zniszczenie nastąpiło podczas testów, więc do lotu nr. 29 nie doszło.
  20. n, Anomaly Updates, 1 września 2016 [dostęp 2016-09-26].
  21. SES: SES-10 launching to orbit on SpaceX’s flight-proven Falcon 9 rocket (ang.). 2016-08-30. [dostęp 2016-08-30].
  22. kosmonauta.net: Satelita Politechniki Warszawskiej PW-Sat 2 poleci na rakiecie Falcon 9. 2016-09-30. [dostęp 2016-09-30].

Bibliografia[edytuj]