Fiołek ogrodowy

Fiołek ogrodowy
	; Wielobarwne bratki
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	malpigiowce
Rodzina	fiołkowate
Rodzaj	fiołek
Gatunek	fiołek ogrodowy
	Nazwa systematyczna
	Viola ×wittrockiana Gams; G. Hegi, Ill. Fl. Mitt.-Eur. 1:616. 1925
Synonimy
	V. ×hortensis auct.; Viola tricolor hort.;
	V. ×hortensis auct.; Viola tricolor hort.;
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Fiołek ogrodowy, bratek ogrodowy, bratek (Viola ×wittrockiana Gams) – gatunek rośliny dwuletniej z rodziny fiołkowatych (Violaceae Batsch). Mieszaniec; powstał w wyniku skrzyżowania trzech dzikich gatunków fiołka: fiołka trójbarwnego (V. tricolor), fiołka żółtego (V. lutea) i fiołka ałtajskiego (V. altaica). W Polsce bardzo często jest uprawiany jako roślina ozdobna; czasami przejściowo dziczeje (efemerofit).

Morfologia

Pokrój: Roślina o wysokości do 25 cm, o łodygach pokładających się lub wzniesionych, mięsistych, czterograniastych.
Liście: Dolne – jajowatosercowate, górne – podłużnie lancetowate.
Kwiaty: We wszystkich niemal kolorach, również dwubarwne. Jeden z nielicznych gatunków roślin, u których spotykane są bardzo ciemne kwiaty, prawie czarne. Kwiaty są duże (o średnicy do 12 cm), wyrastają pojedynczo na długich szypułkach z kątów liści. Kielich pięciodziałkowy, korona o pięciu wolnych płatkach. Boczne płatki skierowane są do góry i nakrywają brzegi płatków górnych. Jeden słupek o główkowatym i owłosionym znamieniu.

Zastosowanie

Roślina ozdobna uprawiana w ogromnej liczbie odmian. Najczęściej wykorzystywana jest do obsadzania rabat, skrzynek balkonowych, okien. Jest również uprawiana na kwiaty cięte – do małych bukietów i wieńców.

Uprawa

Nasiona wysiewa się w końcu czerwca lub na początku lipca, następnie pikuje do rozsadnika. Na stałe miejsce wysadza się na początku września lub na wiosnę następnego roku. Sadzonki są w dużym stopniu mrozoodporne, ale dobrze jest okryć je na zimę gałązkami drzew iglastych. Roślina nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub półcienistym. Kwitnie bardzo długo – od kwietnia do końca czerwca. Po przekwitnięciu należy ją usunąć.

Symbolika

W tzw. języku kwiatów bratek symbolizuje troskę i myślenie o kimś.

Bratek jest uznawany również za symbol wolnomyślicielstwa. Symbolikę tę pod koniec XIX wieku zaproponowała organizacja American Secular Union(inne języki), ze względu na jego nazwę oraz wygląd. Nazwa bratka pochodzi od francuskiego słowa „pensée”, oznaczającego „myśl”^[3]. Gdy bratki zaczynają więdnąć, ich kwiaty przypominające ludzką twarz pochylają się, dzięki czemu wyglądają jak osoba głęboko pogrążona w myślach^[4].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-11-30] (ang.).
↑ Annie Laurie Gaylor. A Pansy For Your Thoughts. „Freethought Today”, czerwiec/lipiec 1997. Freedom from Religion Foundation. ISSN 0882-8512. [dostęp 2026-04-01]. (ang.).
↑ Kellianne Matthews: Pansy Flowers: Discover the Powerful Meaning, Symbolism, and Proper Occasions. A-Z Animals, 22 sierpnia 2023. [dostęp 2026-04-01]. (ang.).

Bibliografia

Bolesław Chlebowski, Kazimierz Mynett: Kwiaciarstwo. Warszawa: PWRiL, 1983. ISBN 83-09-00544-X.
Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-11-30] (ang.).

[3] Annie Laurie Gaylor. A Pansy For Your Thoughts. „Freethought Today”, czerwiec/lipiec 1997. Freedom from Religion Foundation. ISSN 0882-8512. [dostęp 2026-04-01]. (ang.).

[4] Kellianne Matthews: Pansy Flowers: Discover the Powerful Meaning, Symbolism, and Proper Occasions. A-Z Animals, 22 sierpnia 2023. [dostęp 2026-04-01]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]