Franciszek Henryk Nowicki
| |
| Data i miejsce urodzenia |
29 stycznia 1864 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
3 września 1935 |
| Zawód, zajęcie |
poeta |
Franciszek Henryk Siła-Nowicki (ur. 29 stycznia 1864 w Krakowie, zm. 3 września 1935 w Zawoi) – poeta polski okresu Młodej Polski, taternik, działacz socjaldemokratyczny i socjalistyczny, projektodawca Orlej Perci.
Biografia
[edytuj | edytuj kod]Syn Maksymiliana Nowickiego, zoologa i pioniera ochrony przyrody w Polsce oraz Antoniny Kasparek, siostry Franciszka Kasparka, prawnika, rektora UJ.
Współredaktor (wraz z m.in. Kazimierzem Tetmajerem, Andrzejem Niemojewskim i Arturem Górskim) socjalizującego czasopisma „Ognisko”[1]. W październiku 1889 roku został wybrany przewodniczącym Czytelni Akademickiej[2]. Funkcję tę pełnił do stycznia 1890 roku, gdyż został relegowany z uczelni jako współredaktor pisma „Ognisko”[3].
Po latach współzałożyciel Polskiej Partii Socjalistyczno-Demokratycznej, od 1894 roku nauczyciel gimnazjalny. Od 1924 roku na emeryturze, w 1934 został członkiem honorowym Związku Zawodowego Literatów Polskich.
Publikował wiersze i opowiadania, w 1891 roku wydał swój jedyny tomik – Poezje, składający się z dwóch części: „Tatry” oraz „Pieśni czasu”. Przekładał również z niemieckiego (m.in. Hermana i Dorotę Goethego).
Był zamiłowanym turystą górskim. M. in. 23 lipca 1897 r. wszedł na Babią Górę – do końca życia stanął na tym szczycie łącznie 50 razy[4]! 5 lutego 1901 r. przedstawił Towarzystwu Tatrzańskiemu projekt utworzenia Orlej Perci, zrealizowany częściowo w latach 1903–1907. W 1902 r. wszedł na bezimienną wówczas przełęcz w masywie Buczynowych Turni w Tatrach, nazwaną potem Przełęczą Nowickiego. Zmarł w Zawoi i został pochowany na tamtejszym cmentarzu. W 1985 roku odnowiono jego grób[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ognisko: organ uczącej się młodzieży. Miesięcznik, [w:] Encyklopedia Krakowa, Wyd. 2 zm. i rozsz., t. 2, Kraków 2023, s. 90, ISBN 978-83-66334-92-2.
- ↑ Zarząd Czytelni Akademickiej w Krakowie, „Kurier Lwowski” (300), anno.onb.ac.at, 28 października 1889, s. 3.
- ↑ Jerzy Myśliński, "Ognisko" (1889-1890) na tle losów Czytelni Akademickiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” (1), 1962, s. 184-203.
- ↑ Aleksy Siemionow: Pierwsza księga pamiątkowa z Diablaka z lat 1894-97 [w:] „Prace Babiogórskie” 1981 (red. Tomasz Nowalnicki), wyd. Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK na Babiej Górze, Kraków 1982, s. 35-39
- ↑ Franciszek Siła-Nowicki: poeta, taternik i samotnik spod Babiej Góry. 90. rocznica śmierci [online], Sucha24, 4 września 2025 [dostęp 2026-01-07].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zofia, Witold Henryk Paryscy: Wielka encyklopedia tatrzańska, hasło "Nowicki, Franciszek Henryk". [dostęp 2008-11-24].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Poeta Tatr – artykuł o F.H. Nowickim w piśmie „Pod Diablakiem”. diablak.zawoja.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-17)].
- Echa górskie, Franciszek Nowicki. poezjapolska.wordpress.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-11)].
- Morskie Oko, Franciszek Nowicki. poezjapolska.wordpress.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-11)].
- Dzieła Franciszka Henryka Nowickiego w bibliotece Polona