Frankolin rdzawoboczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Frankolin rdzawoboczny
Scleroptila shelleyi[1]
(Ogilvie-Grant, 1890)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd grzebiące
Rodzina kurowate
Podrodzina bażanty
Plemię Gallini
Rodzaj Scleroptila
Gatunek frankolin rdzawoboczny
Synonimy

Francolinus shelleyi Ogilvie-Grant, 1890[2][3]

Podgatunki
  • S. s. uluensis (Ogilvie-Grant, 1892)
  • S. s. macarthuri (van Someren, 1938)
  • S. s. shelleyi (Ogilvie-Grant, 1890)
  • S. s. whytei (Neumann, 1908)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Frankolin rdzawoboczny[5] (Scleroptila shelleyi) − gatunek średniej wielkości afrykańskiego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Osiadły.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia cztery podgatunki S. shelleyi[6]:

  • S. shelleyi uluensis – środkowa i południowa Kenia, północna Tanzania.
  • S. shelleyi macarthuriChyulu Hills (południowo-wschodnia Kenia).
  • frankolin rdzawoboczny (S. shelleyi shelleyi) – południowa Uganda i środkowa Tanzania do północnej RPA i zachodniego Mozambiku. Obejmuje proponowany podgatunek S. s. canidorsalis.
  • frankolin płowy (S. shelleyi whytei) – południowo-wschodnia Demokratyczna Republika Konga, Zambia, północne Malawi.

Niektórzy autorzy, np. IUCN, uznają frankolina płowego za osobny gatunek[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny: Ptak o pokroju zbliżonym do kuropatwy. Charakterystyczną cechą jest ubarwienie spodu ciała oraz widoczna w locie niewielka rdzawa plama na skrzydłach.

Rozmiary: długość ciała: ok. 33 cm.

Masa ciała: 397–600 g.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Górskie sawanny i tereny trawiaste oraz luźniejsze partie lasów, 700–3000 m n.p.m. Spotykany również na terenach uprawnych.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Wschodnia i południowo-wschodnia Afryka.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Podziemne części roślin, nasiona i bezkręgowce, takie jak ślimaki, termity, mrówki i prostoskrzydłe.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Gatunek najprawdopodobniej monogamiczny.

Gniazdo to płytkie zagłębienie w ziemi wysłane trawą, liśćmi i tym podobnym materiałem, dobrze ukryte w trawie lub wśród skał.

Okres lęgowy: obserwowano lęgi niemal cały rok, ale szczyt aktywności zależy od regionu: na południu Afryki przypada na okres od sierpnia do stycznia, na wschodzie od marca do czerwca.

Jaja: znosi 4–5 jaj.

Jaja wysiadywane 21–22 dni.

Status, zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Status według kryteriów Czerwonej księgi gatunków zagrożonych IUCN: gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy[4]. IUCN uznaje frankolina płowego (S. shelleyi whytei) za osobny gatunek i również zalicza go do kategorii najmniejszej troski; trend liczebności jego populacji jest stabilny[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Scleroptila shelleyi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Francolinus shelleyi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2013-10-26] (ang.).
  3. Shelley's Francolin (Francolinus shelleyi) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)].
  4. a b Scleroptila shelleyi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Gallini Brehm,CL, 1831 (wersja 2020-07-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-27].
  6. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Pheasants, partridges, francolins (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-08-27].
  7. a b BirdLife International, Scleroptila whytei, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2020-08-27] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • P. J. K. McGowan: Family Phasianidae (Pheasants and Partridges). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 494. ISBN 84-87334-15-6. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]