Futro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy skóry zwierzęcej pokrytej sierścią. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Sobole futra
Futro z norek

Futrosierść pokrywająca skórę wielu ssaków lub skóra zwierzęca[1] pokryta sierścią dwojakiego rodzaju:

  • włosy puchowe – dolna warstwa składająca się z krótkich, delikatnych, kręconych, gęsto rozmieszczonych włosków.
  • włosy okrywowe – górna warstwa, z reguły najbardziej widoczna, zawierająca najwięcej pigmentu.

Futro a odzież[edytuj]

Czynnikami branymi pod uwagę przy ocenie jakości futra są:

  • lekkość,
  • trwałość,
  • sprężystość i grubość włosów (tzw. puszystość futra[2]),
  • kwestie estetyczne: długość włosów, ich barwa, połysk i miękkość.

Futro to także nazwa okrycia wierzchniego uszytego ze skór zwierzęcych[1]. Przy produkcji ubrań najczęściej wykorzystuje się futra następujących zwierząt:

Skórki ptasie[edytuj]

Nazwą futro określa się również ptasie skórki pokryte obfitym puchem (np. skórki pingwinów, gęsi i łabędzi), wykorzystywanych w celach estetycznych, bądź przy produkcji ubrań o dużych walorach cieplnych[3].

Certyfikacja[edytuj]

Certyfikacja futra to dodatkowa procedura weryfikacyjna mająca na celu potwierdzenie pochodzenia skór od zwierząt hodowlanych utrzymywanych we właściwych warunkach pochodzących z krajów, w których przestrzegane są prawa zwierząt. Potwierdza ona także wysoki poziom dobrostanu zwierząt, profesjonalnego przygotowania hodowców, zachowania reżimu dotyczącego ochrony środowiska czy profilaktyki weterynaryjnej[4].

Saga Furs[edytuj]

Saga Furs to najbardziej rozpowszechniony na świecie i prestiżowy zarazem znak jakości skór futerkowych promowany przez organizację Saga Furs założoną w 1954 r.[5][4] W komisji unifikacyjnej poza przedstawicielami fińskim oraz norweskim znajduje się także przedstawiciel polski. Komisja ta pracuje między innymi nad ujednoliceniem certyfikatów. Dzięki tym pracom polskie certyfikaty uznawane są przez Dom Aukcyjny w Helsinkach oraz zostały włączone w certyfikowane kolekcje skór[4]. Saga Furs pracuje wyłącznie z europejskimi fermami przestrzegającymi prawa krajowe i międzynarodowe chroniącymi dobrobyt zwierząt[6].

Znak OA™ (Origin Assured)[edytuj]

Znak OA™ (Origin Assured, „Pochodzenie Gwarantowane”)[4] to symbol oraz akcja mająca na celu pokazanie konsumentowi kupującemu futro informacji o źródłach jego pochodzenia oraz drogi jaką futro pokonuje (ferma → dom aukcyjny → zakłady odzieżowe)[4]. Znak OA™ ma być zapewnieniem, że futro oznaczone tym symbolem pochodzi z kraju w których przestrzegane są prawa zwierząt oraz ferm na których prowadzone są legalne hodowle w których przestrzega się ochrony środowiska[4][7]. Projekt powstał i jest promowany przez IFTF (International Fur Trade Federation) – Międzynarodowe Stowarzyszenie Futrzarskie, Domy Aukcyjne (NAFA, Kopenhagen Fur, Finnish Fur Sales oraz American Legend)[4]. Pierwszy raz znak ten został zaprezentowany na rynku futrzarskim w grudniu 2006 r. Od tego czasu międzynarodowe domy aukcyjne które są partnerami programu OA™ odpowiedzialne są za sortowanie oznaczonych futer, ich czytelną identyfikację oraz za dystrybucję samych oznaczeń[8].

Polska znajduje się na liście krajów produkujących futra na fermach hodowlanych, które później oznaczone mogą być znakiem Origin Aprroved[9]

Trwałość futer[edytuj]

Trwałość futra zależna jest od budowy histologicznej włosów, stopniem osadzenia oraz stosunkiem ilościowym włosów pokrywowych. Jako standard najwyższej jakości przyjmuje się futro z wydry morskiej.[10]

Trwałość futer poszczególnych gatunków zwierząt futerkowych[10]
Rodzaj skóry Grupa trwałości Trwałość
Wydra I 100
Bóbr I 85
Foka I 80
Rosomak II 75
Jenot II 75
Norka amerykańska II 70
Szop II 65
Soból tajgowy II 60
Tchórz II 60
Kuna leśna II 60
Karakuł II 60
Kuna domowa II 55
Skunks II 50
Piżmak II 50
Korsak III 43
Lis srebrzysty III 40
Ryś III 40
Opos III 40
Szakal III 38
Lis niebieski III 35
Wilk III 35
Nutria III 35
Kot III 30
Koza III 30
Gronostaj IV 25
Łaska IV 25
Wiewiórka IV 25
Królik IV 12
Kret V 5
Suseł V 5
Zając V 3

Kontrowersje[edytuj]

Francuska przeciwniczka naturalnych futer podąża za starszą panią w norkach z piętnującym transparentem.
Rzeź fok w Kanadzie

Można spotkać się z poglądem, że hodowla norek i innych stworzeń na futro wiąże się z niehumanitarnym traktowaniem zwierząt. Szczególnie dobrze jest to udokumentowane w krajach Trzeciego Świata[11]. Jednak raport dotyczący sytuacji wielkopolskich ferm futrzarskich autorstwa Najwyższej Izby Kontroli z 2011 roku, wskazuje że „w 87% tych ferm nie przestrzegano wymagań ochrony środowiska, w 48% działalność hodowlana prowadzona była w obiektach nielegalnie wybudowanych lub użytkowanych, a w 35% niezgodnie z przepisami weterynaryjnymi.[12] Aktywiści pro-zwierzęcy twierdzą iż fermy hodowlane są przyczyną skażenia środowiska licznymi związkami takimi jak siarkowodór, amoniak, mocznik, fosfor czy azot, które nie są odpowiednio utylizowane[13].

W niektórych krajach europejskich zakazano lub ściśle uregulowano hodowlę zwierząt futerkowych[14]. Na świecie znane są protesty organizacji prozwierzęcych i proekologicznych, które przeciwstawiają się handlowi, jak i zabijaniu zwierząt dla futra. Jedną z najsłynniejszych kampanii jest „I’d Rather Go Naked Than Wear Fur” (w tłumaczeniu: Wolę chodzić nago niż nosić futro)[15].

Szczegółowe warunki i metody uśmiercania zwierząt futerkowych w Polsce reguluje „Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju i uśmiercania zwierząt”[16]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Słownik języka polskiego. red. nauk. Mieczysław Szymczak. T. I: A-K Wyd. 7 zm. i popr.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10903-3.
  2. Roman Kopański: Jak produkować dobrej jakości skóry lisów. Warszawa: PWRiL, 1973.
  3. Multimedialna Encyklopedia Powszechna PWN (edycja 2009). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008. ISBN 978-83-61492-04-7.
  4. a b c d e f g Polski Związek Hodowców i Producentów Zwierząt Futerkowych – Certyfikacja. [dostęp 2010-11-26].
  5. O Saga Furs (pol.). [dostęp 2013-01-29].
  6. Odpowiedzialność społeczna Saga Furs (pol.). [dostęp 2013-01-29].
  7. Origin Assured – Initiative (ang.). [dostęp 2010-11-26].
  8. Origin Assured – How it works (ang.). [dostęp 2010-11-26].
  9. Countries and spiecies approved for production of Origin Assured fur (ang.). [dostęp 2010-11-26].
  10. a b Stanisław Jarosz: Hodowla zwierząt futerkowych. Warszawa: PWN, 1993. ISBN 83-01-11176-3.
  11. Filmy o problemie futer. [dostęp 2010-11-26].
  12. Najwyższa Izba Kontroli: Informacja o wynikach kontroli sprawowania nadzoru przez inspekcje państwowe nad funkcjonowaniem ferm zwierząt futerkowych w województwie wielkopolskim.
  13. Antyfutro.pl - fakty (pol.).
  14. Przemysł futrzarski – fakty.
  15. PSAs by Campaign: Skins | PETA.org.
  16. Internetowy System Aktów Prawnych - Dz.U. 2004 nr 205, poz. 2102. [dostęp 2010-11-26].