Futro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy skóry zwierzęcej pokrytej sierścią. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Sobole futra
Futro z norek

Futrosierść pokrywająca skórę wielu ssaków lub skóra zwierzęca[1] pokryta sierścią dwojakiego rodzaju:

  • włosy puchowe – dolna warstwa składająca się z krótkich, delikatnych, kręconych, gęsto rozmieszczonych włosków.
  • włosy okrywowe – górna warstwa, z reguły najbardziej widoczna, zawierająca najwięcej pigmentu.

Futro a odzież[edytuj]

Czynnikami branymi pod uwagę przy ocenie jakości futra są:

  • lekkość,
  • trwałość,
  • sprężystość i grubość włosów (tzw. puszystość futra[2]),
  • kwestie estetyczne: długość włosów, ich barwa, połysk i miękkość.

Futro to także nazwa okrycia wierzchniego uszytego ze skór zwierzęcych[1]. Przy produkcji ubrań najczęściej wykorzystuje się futra następujących zwierząt:

Skórki ptasie[edytuj]

Nazwą futro określa się również ptasie skórki pokryte obfitym puchem (np. skórki pingwinów, gęsi i łabędzi), wykorzystywanych w celach estetycznych, bądź przy produkcji ubrań o dużych walorach cieplnych[3].

Certyfikacja[edytuj]

Certyfikacja futra to dodatkowa procedura weryfikacyjna mająca na celu potwierdzenie pochodzenia skór od zwierząt hodowlanych utrzymywanych we właściwych warunkach pochodzących z krajów, w których przestrzegane są prawa zwierząt. Potwierdza ona także wysoki poziom dobrostanu zwierząt, profesjonalnego przygotowania hodowców, zachowania reżimu dotyczącego ochrony środowiska czy profilaktyki weterynaryjnej[4].

Saga Furs[edytuj]

Saga Furs to najbardziej rozpowszechniony na świecie i prestiżowy zarazem znak jakości skór futerkowych promowany przez organizację Saga Furs założoną w 1954 r.[5][4] W komisji unifikacyjnej poza przedstawicielami fińskim oraz norweskim znajduje się także przedstawiciel polski. Komisja ta pracuje między innymi nad ujednoliceniem certyfikatów. Dzięki tym pracom polskie certyfikaty uznawane są przez Dom Aukcyjny w Helsinkach oraz zostały włączone w certyfikowane kolekcje skór[4]. Saga Furs pracuje wyłącznie z europejskimi fermami przestrzegającymi prawa krajowe i międzynarodowe chroniącymi dobrobyt zwierząt[6].

Znak OA™ (Origin Assured)[edytuj]

Znak OA™ (Origin Assured, „Pochodzenie Gwarantowane”)[4] to symbol oraz akcja mająca na celu pokazanie konsumentowi kupującemu futro informacji o źródłach jego pochodzenia oraz drogi jaką futro pokonuje (ferma → dom aukcyjny → zakłady odzieżowe)[4]. Znak OA™ ma być zapewnieniem, że futro oznaczone tym symbolem pochodzi z kraju w których przestrzegane są prawa zwierząt oraz ferm na których prowadzone są legalne hodowle w których przestrzega się ochrony środowiska[4][7]. Projekt powstał i jest promowany przez IFTF (International Fur Trade Federation) – Międzynarodowe Stowarzyszenie Futrzarskie, Domy Aukcyjne (NAFA, Kopenhagen Fur, Finnish Fur Sales oraz American Legend)[4]. Pierwszy raz znak ten został zaprezentowany na rynku futrzarskim w grudniu 2006 r. Od tego czasu międzynarodowe domy aukcyjne które są partnerami programu OA™ odpowiedzialne są za sortowanie oznaczonych futer, ich czytelną identyfikację oraz za dystrybucję samych oznaczeń[8].

Polska znajduje się na liście krajów produkujących futra na fermach hodowlanych, które później oznaczone mogą być znakiem Origin Aprroved[9]

Kontrowersje[edytuj]

Francuska przeciwniczka naturalnych futer podąża za starszą panią w norkach z piętnującym transparentem.
Rzeź fok w Kanadzie

Można spotkać się z poglądem, że hodowla norek i innych stworzeń na futro wiąże się z niehumanitarnym traktowaniem zwierząt. Szczególnie dobrze jest to udokumentowane w krajach Trzeciego Świata[10]. Jednak raport dotyczący sytuacji wielkopolskich ferm futrzarskich autorstwa Najwyższej Izby Kontroli z 2011 roku, wskazuje że „w 87% tych ferm nie przestrzegano wymagań ochrony środowiska, w 48% działalność hodowlana prowadzona była w obiektach nielegalnie wybudowanych lub użytkowanych, a w 35% niezgodnie z przepisami weterynaryjnymi.[11] Aktywiści pro-zwierzęcy twierdzą iż fermy hodowlane są przyczyną skażenia środowiska licznymi związkami takimi jak siarkowodór, amoniak, mocznik, fosfor czy azot, które nie są odpowiednio utylizowane[12].

W niektórych krajach europejskich zakazano lub ściśle uregulowano hodowlę zwierząt futerkowych[13]. Na świecie znane są protesty organizacji prozwierzęcych i proekologicznych, które przeciwstawiają się handlowi, jak i zabijaniu zwierząt dla futra. Jedną z najsłynniejszych kampanii jest „I’d Rather Go Naked Than Wear Fur” (w tłumaczeniu: Wolę chodzić nago niż nosić futro)[14].

Szczegółowe warunki i metody uśmiercania zwierząt futerkowych w Polsce reguluje „Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju i uśmiercania zwierząt”[15]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Słownik języka polskiego. red. nauk. Mieczysław Szymczak. T. I: A-K Wyd. 7 zm. i popr.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10903-3.
  2. Roman Kopański: Jak produkować dobrej jakości skóry lisów. Warszawa: PWRiL, 1973.
  3. Multimedialna Encyklopedia Powszechna PWN (edycja 2009). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008. ISBN 978-83-61492-04-7.
  4. a b c d e f g Polski Związek Hodowców i Producentów Zwierząt Futerkowych – Certyfikacja. [dostęp 2010-11-26].
  5. O Saga Furs (pol.). [dostęp 2013-01-29].
  6. Odpowiedzialność społeczna Saga Furs (pol.). [dostęp 2013-01-29].
  7. Origin Assured – Initiative (ang.). [dostęp 2010-11-26].
  8. Origin Assured – How it works (ang.). [dostęp 2010-11-26].
  9. Countries and spiecies approved for production of Origin Assured fur (ang.). [dostęp 2010-11-26].
  10. Filmy o problemie futer. [dostęp 2010-11-26].
  11. Najwyższa Izba Kontroli: Informacja o wynikach kontroli sprawowania nadzoru przez inspekcje państwowe nad funkcjonowaniem ferm zwierząt futerkowych w województwie wielkopolskim.
  12. Antyfutro.pl - fakty (pol.).
  13. Przemysł futrzarski – fakty.
  14. PSAs by Campaign: Skins | PETA.org.
  15. Internetowy System Aktów Prawnych - Dz.U. 2004 nr 205, poz. 2102. [dostęp 2010-11-26].