Dydelf czarnouchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dydelf czarnouchy
Didelphis marsupialis
Linnaeus, 1758[1]
Dydelf czarnouchy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd dydelfokształtne
Rodzina dydelfowate
Rodzaj dydelf
Gatunek dydelf czarnouchy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania

Dydelf czarnouchy[3] dydelf północny[4], opos północny, oposum (Didelphis marsupialis) – gatunek torbacza z rodziny dydelfowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Od Argentyny, poprzez Boliwię i północną Brazylię, pozostałe północne kraje Ameryki Południowej, przez Amerykę Środkową, aż do południowego Meksyku[2].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Głowa wraz z tułowiem o długości 40–45 cm, ogon osiąga 30–35 cm. Masa ciała 2–5,5 kg. Swym kształtem przypomina szczura. Pysk jego jest wydłużony, ogon długi i chwytny, nie owłosiony. Barwa futra zmienna, od szarej do prawie czarnej bądź rudawej. Wzdłuż głowy biegną 3 ciemniejsze linie.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi głównie naziemny i nocny tryb życia, dzień spędza w szczelinach skalnych lub pustych pniach drzew. Sprawnie się wspina po drzewach, zamieszkuje tereny leśne lub gęsto pokryte krzewami. Jest spotykany w pobliżu siedzib ludzkich. Jest zwierzęciem wszystkożernym lecz najczęściej żywi się drobnymi ssakami, ptakami, żabami i owadami[5].

Dydelf czarnouchy żyje samotnie z wyjątkiem okresu rozmnażania. Gniazda buduje z liści i łodyg. Ciąża krótka, trwająca 12-13 dni, w miocie 8-18 sztuk o wielkości ziaren fasoli. Młode przebywają przytwierdzone do sutków w torbie lęgowej matki przez 60-70 dni. Przez kolejny miesiąc są przyczepione do sierści matki i są przez nią karmione, po czym usamodzielniają się. Dojrzałość płciową osiągają już w pierwszym roku życia, a na swobodzie żyją do kilku lat.

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Skórka dydelfa jest mało atrakcyjna jako materiał futrzarski, mimo tego jest odławiany dla futra, jak również dla mięsa. Do najcenniejszych należą te o czarnym umaszczeniu[5]. W skali roku zabija się do kilku milionów sztuk rocznie[4][6], co nie ma wpływu na stabilność populacji[2].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

  • D. m. caucae
  • D. m. marsupialis

Dawniej zaliczano jako podgatunek dydelfa czarnouchego, D. m. virginiana – obecnie klasyfikowany jako odrębny gatunek, dydelf wirginijski (D. virginiana).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 54. (łac.)
  2. a b c D. Astua de Moraes, D. Lew, L.P. Costa & R. Pérez-Hernandez 2016, Didelphis marsupialis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2015.1 [dostęp 2017-11-06] (ang.).
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 2. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. a b K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 56, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  5. a b Stanisław Jarosz: Hodowla zwierząt futerkowych. Warszawa: PWN, 1993. ISBN 83-01-11176-3.
  6. Dydelf północny

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki. Zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Zwierzęta. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 69. ISBN 83-01-14344-4.