Jeżozwierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jeżozwierz
Hystrix[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – jeżozwierz afrykański (H. cristata)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

gryzonie

Podrząd

jeżozwierzowce

Infrarząd

jeżozwierzokształtne

(bez rangi) incertae sedis
Rodzina

jeżozwierzowate

Rodzaj

jeżozwierz

Typ nomenklatoryczny

Hystrix cristata Linnaeus, 1758

Gatunki

23 gatunki (w tym 15 wymarłych) (zobacz opis w tekście)

Jeżozwierz[13] (Hystrix) – rodzaj ssaka z rodziny jeżozwierzowatych (Hystricidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w[14][15][16]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 450–930 mm, długość ogona 60–190 mm, długość tylnej stopy 69–114 mm, długość ucha 25–48 mm; masa ciała 3,8–27 kg[15].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Hystrix: gr. υστριξ ustrix „jeżozwierz”, być może od υς us „wieprz”; θριξ thrix, τριχος trikhos „włosy”[17].
  • Acanthion: gr. ακανθιων akanthiōn „jeżozwierz”[18]. Gatunek typowy: Acanthion javanicum F. Cuvier, 1823.
  • Acantherium: gr. ακανθα akantha „kolec”; θηριον thērion „dzike zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”[18]. Gray podał dwa gatunki: Acanthion javanicum F. Cuvier, 1823 oraz Acanthion flemingii J.E. Gray, 1847 (nomen dubium; mieszaniec samca Hystrix javanicus i samicy Hystrix cristata, wyhodowany w Surrey Zoological Gardens[18]).
  • Lamprodon: gr. λαμπρος lampros „błyszczący, świecący, lśniący”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”[19]. Gatunek typowy: †Lamprodon primigenius Wagner, 1848.
  • Orenomys: gr. ορος oros, ορεος oreos „góra”; μυς mus, μυος muos „mysz”[20]. Gatunek typowy: †Orenomys claveris Aymard, 1855.
  • Acanthochoerus: gr. ακανθα akantha „kolec”; χοιρος choiros „świnia”[18]. Gatunek typowy: Acanthochoerus grotei J.E. Gray, 1866 (= Hystrix brachyura Linnaeus, 1758).
  • Oedocephalus: gr. οίδέω oideō „puchnąć, być obrzmiałym”; -κεφαλος -kephalos „-głowy”, od κεφαλη kephalē „głowa”[21]. Gatunek typowy: Acanthion cuvieri J.E. Gray, 1847 (= Hystrix cristata Linnaeus, 1758).
  • Thecurus: gr. θηκη thēkē „skrzynia, pudło, kapsuła”[22]; ουρα oura „ogon”[23][11]. Gatunek typowy: Thecurus sumatrae Lyon, 1907.
  • Miohystrix: miocen[24]; rodzaj Hystrix Linnaeus, 1758 (jeżozwierz). Gatunek typowy: †Miohystrix parvae Kretzoi, 1951.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące podrodzaje wraz z gatunkami[14][13]:

Opisano również gatunki wymarłe[25]:

Gatunki o nieokreślonej pozycji systematycznej (nomen dubium)[25]:

  • Acanthion flemingii J.E. Gray, 1847
  • Acanthochoerus bartletti J.E. Gray, 1866

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Hystrix Linnaeus, 1758.
  2. Niepoprawna późniejsza pisownia Orenomys Aymard, 1855.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hystrix, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 56. (łac.)
  3. G. Cuvier: Tableau élémentaire de l’histoire naturelle des animaux. Paris: Baudouin, 1798, s. 130. (fr.)
  4. F. Cuvier. Examen des ESpèces du Genre Porc-épic, et formation des genres ou sous-genres Acânthion, Eréthizori, Sinéthère et Sphiggure. „Mémoires du Muséum d’Histoire Naturelle”. 9, s. 425, 431, 1823 (fr.). 
  5. J.E. Gray. On the porcupines of the Older or Eastern Continent, with descriptions of some new species. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 15, s. 102, 1847 (ang.). 
  6. J.A. Wagner. Urweltliche Säugethier-Ueberreste aus Griechenland. „Abhandlungen der Mathematisch-Physikalischen Klasse der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften”. 5 (2), s. 374, 1848 (niem.). 
  7. J. Dorlhac. Notice géologique sur le cratère de Coupet et sur son gisement de gemmes et d’ossements fossiles. „Annales de la Société d’Agriculture, Sciences, Arts et Commerce du Puy”. 19, s. 507, 1855 (fr.). 
  8. Gray 1866 ↓, s. 309.
  9. Gray 1866 ↓, s. 308.
  10. É.L. Trouessart. Synopsis systematicus et geographicus Mammalium tam viventium quam fossilium. „Bulletin de la Société d’Études scientifiques d’Angers”. 10, s. 106, 1881 (fr.). 
  11. a b M.W. Lyon. Notes on the porcupines of the Malay Peninsula and Archipelago. „Proceedings of the United States National Museum”. 32, s. 582, 1907 (ang.). 
  12. M. Kretzoi. A csákvári Hipparion-fauna. „Földtani Közlöny”. 81 (10–12), s. 389, 1951 (węg.). 
  13. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 286. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  14. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 542–544. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  15. a b E. Barthelmess: Family Hystricidae (Old World Porcupines). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 324–329. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.)
  16. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Hystrix. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-06].
  17. Palmer 1904 ↓, s. 345.
  18. a b c d Palmer 1904 ↓, s. 72.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 363.
  20. Palmer 1904 ↓, s. 479.
  21. Palmer 1904 ↓, s. 471.
  22. Jaeger 1944 ↓, s. 234.
  23. Jaeger 1944 ↓, s. 247.
  24. Jaeger 1944 ↓, s. 137.
  25. a b J. Zijlstra: Hystrix (ang.). Hesperomys project. [dostęp 2022-03-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]