Dekret

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dekret – obecnie akt normatywny mający moc ustawy, wydany nie przez parlament, ale przez organ władzy wykonawczej.

Współcześnie w Polsce prawo przewiduje w pewnych okolicznościach wydawanie dekretów pod postacią rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z mocą ustawy.

Dekrety w II RP i „Polsce Ludowej”[edytuj]

W okresie II Rzeczypospolitej dekrety wydawał Naczelnik Państwa (marsz. Józef Piłsudski), a później Prezydent RP, na mocy art. 55 Konstytucji kwietniowej.

W okresie Polski Ludowej dekrety wydawały następujące organy:

Dekrety musiały zostać zatwierdzone przez Krajową Radę Narodową, Sejm Ustawodawczy, a następnie Sejm PRL. Traciły one moc, jeżeli wyżej wymieniony właściwy organ odmówił ich potwierdzenia uchwałą na najbliższym posiedzeniu.

Obowiązujące dekrety „Polski Ludowej”[edytuj]

Obecnie obowiązujące dekrety mogą być zmieniane lub uchylane tylko ustawą. Podlegają one kontroli Trybunału Konstytucyjnego[8]. Powyższe akty są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.

Dekret w prawie kanonicznym[edytuj]

Dekret jest to także dokument wydawany przez biskupa lub arcybiskupa danej diecezji, skierowany do księży (najczęściej wikariuszy), mówiący o przeniesieniu lub zmianie parafii poszczególnych duchownych. Dekrety wydają także m.in. przełożeni zakonów w stosunku do członków zakonu oraz Stolica Apostolska[9].

Dekret w prawie rzymskim[edytuj]

Dekretami (decreta) w prawie rzymskim były wyroki wydawane przez cesarza jako najwyższego sędziego. Jako przykład można wskazać Decretum Divi Marci o utracie wierzytelności dochodzonej z pominięciem drogi sądowej[10]. W okresie dominatu odgrywały drugorzędną rolę.

Zobacz też[edytuj]

 Zobacz też kategorię: Dekrety Polski Ludowej.

Przypisy

  1. Dz.U. z 1944 r. Nr 1, poz. 3.
  2. Dz.U. z 1945 r. Nr 1, poz. 1.
  3. Dz.U. z 1947 r. Nr 18, poz. 71.
  4. Dz.U. z 1947 r. Nr 20, poz. 79.
  5. Dz.U. z 1950 r. Nr 29, poz. 271.
  6. Dz.U. z 1952 r. Nr 33, poz. 233.
  7. Dz.U. z 1952 r. Nr 33, poz. 232.
  8. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 2072) przez ustawę rozumie się także akty normatywne, o których mowa w art. 234 Konstytucji, oraz inne akty normatywne, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie Konstytucji, które miały moc prawną równą mocy prawnej ustawy.
  9. Patrz: Kodeks prawa kanonicznego z 1983.
  10. Digesta Justyniana 48,7,7, Historia rozwoju procesu rzymskiego.


Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.