Dekret

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dekret – obecnie akt normatywny mający moc ustawy, wydany nie przez parlament, ale przez organ władzy wykonawczej.

Współcześnie w Polsce prawo przewiduje w pewnych okolicznościach wydawanie dekretów pod postacią rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z mocą ustawy.

Dekrety w II RP i "Polsce Ludowej"[edytuj]

W okresie II Rzeczypospolitej dekrety wydawał Naczelnik Państwa (marsz. Józef Piłsudski), a później Prezydent RP, na mocy art. 55 Konstytucji kwietniowej.

W okresie Polski Ludowej dekrety wydawały następujące organy:

Dekrety musiały zostać zatwierdzone przez Krajową Radę Narodową, Sejm Ustawodawczy, a następnie Sejm PRL. Traciły one moc, jeżeli wyżej wymieniony właściwy organ odmówił ich potwierdzenia uchwałą na najbliższym posiedzeniu.

Obowiązujące dekrety "Polski Ludowej"[edytuj]

Obecnie obowiązujące dekrety mogą być zmieniane lub uchylane tylko ustawą. Podlegają one kontroli Trybunału Konstytucyjnego[8]. Powyższe akty są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.

Dekret w prawie kanonicznym[edytuj]

Dekret jest to także dokument wydawany przez biskupa lub arcybiskupa danej diecezji, skierowany do księży (najczęściej wikariuszy), mówiący o przeniesieniu lub zmianie parafii poszczególnych duchownych. Dekrety wydają także m.in. przełożeni zakonów w stosunku do członków zakonu oraz Stolica Apostolska[9].

Dekret w prawie rzymskim[edytuj]

Dekretami (decreta) w prawie rzymskim były wyroki wydawane przez cesarza jako najwyższego sędziego. Jako przykład można wskazać Decretum Divi Marci o utracie wierzytelności dochodzonej z pominięciem drogi sądowej[10]. W okresie dominatu odgrywały drugorzędną rolę.

Przypisy

  1. Dz.U. 1944 nr 1 poz. 3
  2. Dz.U. 1945 nr 1 poz. 1
  3. Dz.U. 1947 nr 18 poz. 71
  4. Dz.U. 1947 nr 20 poz. 79
  5. Dz.U. 1950 nr 29 poz. 271
  6. Dz.U. 1952 nr 33 poz. 233
  7. Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232
  8. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. 2016 poz. 2072) przez ustawę rozumie się także akty normatywne, o których mowa w art. 234 Konstytucji, oraz inne akty normatywne, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie Konstytucji, które miały moc prawną równą mocy prawnej ustawy.
  9. Patrz: Kodeks prawa kanonicznego z 1983.
  10. Digesta Justyniana 48,7,7, Historia rozwoju procesu rzymskiego

Zobacz też[edytuj]

 Zobacz też kategorię: Dekrety Polski Ludowej.


Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.