Gambit królowej (miniserial)
![]() | |
Gatunek | |
---|---|
Kraj produkcji | |
Oryginalny język | |
Twórcy |
Scott Frank |
Główne role |
Anya Taylor-Joy |
Liczba odcinków |
7 |
Liczba serii |
1 |
Produkcja | |
Produkcja |
Flitcraft Ltd |
Reżyseria |
Scott Frank |
Scenariusz |
Scott Frank |
Czas trwania odcinka |
46–67 minut |
Pierwsza emisja | |
Kraj oryginalnej emisji | |
Data premiery |
23 października 2020 |
Stacja telewizyjna | |
Lata emisji | |
Status |
zakończony |
Strona internetowa |
Gambit królowej (ang. The Queen’s Gambit) – amerykański siedmioodcinkowy miniserial stworzony przez Scotta Franka i Allana Scotta, oparty na powieści pod tym samym tytułem z 1983, autorstwa Waltera Tevisa[1]. Wszystkie odcinki serialu udostępniono 23 października 2020 na platformie Netflix[2].
Tytuł
[edytuj | edytuj kod]Oryginalny tytuł książki i serialu nawiązuje wprost do jednego z otwarć szachowych – Queen’s Gambit, zwanego w Polsce gambitem hetmańskim, bowiem oficjalna nazwa tej figury to hetman ("królowa" jest określeniem potocznym).
Sam termin gambit oznacza zaś otwarcie szachowe, w którym gracz poświęca jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji.
Fabuła
[edytuj | edytuj kod]Akcja serialu rozgrywa się w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku, przedstawiając fikcyjną historię cudownego dziecka – Amerykanki Elizabeth „Beth” Harmon, która zmagając się z przeszłością i nałogami, pragnie zostać najlepszą szachistką świata.
Obsada
[edytuj | edytuj kod]Role pierwszoplanowe
[edytuj | edytuj kod]- Anya Taylor-Joy jako Elizabeth „Beth” Harmon
- Isla Johnston jako młodsza Beth
- Annabeth Kelly jako pięcioletnia Beth
- Bill Camp jako pan Shaibel
- Moses Ingram jako Jolene
- Christiane Seidel jako Helen Deardorff
- Chloe Pirrie jako Alice
- Marielle Heller jako Alma Wheatley
- Harry Melling jako Harry Beltik
- Jacob Fortune-Lloyd jako Townes
- Thomas Brodie-Sangster jako Benny Watts
- Marcin Dorociński jako Wasilij Borgow
Role drugoplanowe
[edytuj | edytuj kod]- Sergio Di Zio jako ojciec Beth
- Patrick Kennedy jako Allston Wheatley
- Akemnji Ndifornyen jako pan Fergusson
- Rebecca Root jako panna Lonsdale
- Dolores Carbonari jako Margaret
- Matthew Dennis Lewis jako Matt
- Russell Dennis Lewis jako Mike
- Janina Elkin jako pani Borgow
- Juozas Budraitis jako starzec
Odcinki
[edytuj | edytuj kod]Nr | Tytuł | Tytuł polski
|
Reżyseria | Scenariusz
|
Premiera (Netflix)
|
---|---|---|---|---|---|
1 | Openings | Debiuty | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Beth Harmon, mieszkająca od 9. roku życia w sierocińcu w Lexington w stanie Kentucky odkrywa, że ma niesamowity talent do szachów – i że uzależniła się od podawanych dzieciom pigułek na uspokojenie. | |||||
2 | Exchanges | Strata jakości | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Nastoletnia Beth przyzwyczaja się do podmiejskiego życia, bada zachowanie rówieśników i opracowuje plan przystąpienia do turnieju szachowego. | |||||
3 | Doubled Pawns | Zdublowane piony | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Po turnieju w Cincinnati Beth oraz jej przybrana matka, Alma, wpadają w wir podróży i relacji prasowych. Beth przymierza się do startu w U.S. Open w Las Vegas. | |||||
4 | Middle Game | Gra środkowa | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Lekcje języka rosyjskiego otwierają przed Beth świat szachowej „śmietanki”. W Meksyku Beth poznaje arcymistrza Wasilija Borgowa. Alma nawiązuje romans z korespondencyjnym znajomym. | |||||
5 | Fork | Podwójne uderzenie | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Po powrocie do domu w Kentucky, Beth spotyka byłego przeciwnika, który proponuje, że przygotuje ją do Mistrzostw Stanów Zjednoczonych. | |||||
6 | Adjournment | Partie odłożone | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Po szkoleniu z Bennym w Nowym Jorku, Beth jedzie do Paryża na rewanżową rozgrywkę z Borgowem. Jednak szalona noc wpędza ją w autodestrukcyjną spiralę. | |||||
7 | End Game | Gra końcowa | Scott Frank | Scott Frank, Allan Scott | 23 października 2020 |
Wizyta koleżanki z sierocińca zmusza Beth do rozliczeń z przeszłością i przemyślenia priorytetów – podczas gdy najważniejszy mecz w jej życiu zbliża się wielkimi krokami. Szachistka wylatuje do Moskwy na największy światowy turniej arcymistrzów. |
Produkcja
[edytuj | edytuj kod]Okres zdjęciowy trwał od 26 sierpnia do 18 grudnia 2019; zdjęcia prowadzono w następujących miejscach:
- Cambridge w Kanadzie (26 sierpnia 2019)[3];
- Berlin (od 3 września 2019 do 18 grudnia 2019): Ratusz w Schönebergu, Ratusz w Spandau, ulica Karl-Marx-Allee, Kino International, Ogród Zoologiczny, Friedrichstadt-Palast, Haubentaucher, Forum Roberta Kocha, Palais am Funkturm, Humana Second Hand, Dahlem Komplex, Bode Museum, CCC Studios, Villa Delvenakiotis, Cafe Grosz, Restauracja Zenner, Rias Bar[3].
Odbiór
[edytuj | edytuj kod]Serial spotkał się z dobrą reakcją krytyków. W agregatorze recenzji Rotten Tomatoes 96% ze 102 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 7,9 na 10[4]. Z kolei w agregatorze Metacritic średnia ważona ocen z 28 recenzji wyniosła 79 punktów na 100[5].
Serial zdobył 52 nagrody, w tym 11 Primetime Emmy[6].
Nona Gaprindaszwili pozwała Netflix za padające w serialu nieprawdziwe stwierdzenie, iż do 1968 roku nigdy nie grała ona z mężczyznami. Gruzińska arcymistrzyni szachowa uznała tę uwagę za seksistowską i umniejszającą jej dokonania. Sąd w dwóch instancjach przyznał rację Gaprindaszwili. Ostatecznie we wrześniu 2022 pomiędzy stronami sporu doszło do ugody, której szczegółów nie ujawniono[7].
Kanadyjsko-amerykańska szachistka Alexandra Botez bywa porównywana przez media do bohaterki serialu, Beth Harmon[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sprawdzamy, czy warto oglądać nowy serial Netfliksa „Gambit królowej” z Marcinem Dorocińskim [online], vogue.pl, 25 października 2020 [dostęp 2020-11-01] (pol.).
- ↑ „Gambit królowej” od 23 października w Netfliksie, Marcin Dorociński w obsadzie (wideo) [online], wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-11-01] (pol.).
- ↑ a b Filming & Production. imdb.com. [dostęp 2020-11-11]. (ang.).
- ↑ The Queen’s Gambit. Rotten Tomatoes. [dostęp 2021-07-14]. (ang.).
- ↑ The Queen’s Gambit. Metacritic. [dostęp 2021-07-14]. (ang.).
- ↑ Gambit królowej (2020) Awards. imdb.com. [dostęp 2022-02-02]. (ang.).
- ↑ Afera wokół "Gambitu królowej". Szachistka oskarżyła Netflix o zniesławienie. Zawarto porozumienie. pap.pl, 2022-09-07. [dostęp 2022-12-27]. (pol.).
- ↑ Meet Alexandra Botez: The Real Life Beth Harmon From Queen’s Gambit. Marketing Mind. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Gambit królowej w bazie Filmweb
- Gambit królowej w bazie IMDb (ang.)
- Amerykańskie telewizyjne seriale dramatyczne
- Filmy o tematyce szachowej
- Miniseriale telewizyjne
- Seriale telewizyjne emitowane od 2020
- Seriale telewizyjne zakończone w 2020
- Seriale Netfliksa
- Filmowe adaptacje utworów Waltera Tevisa
- Filmy kręcone w Berlinie
- Filmy kręcone w Cambridge (Ontario)
- Seriale telewizyjne zrealizowane na podstawie literatury