Gilbert Charles Stuart

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gilbert Charles Stuart
Ilustracja
Autoportret
Data i miejsce urodzenia 3 grudnia 1755
Newport
Data i miejsce śmierci 9 lipca 1828
Boston
Narodowość amerykańska
Dziedzina sztuki malarstwo
rysunek
Epoka portrecista
Ważne dzieła

Jerzy Waszyngton

Gilbert Charles Stuart (ur. 3 grudnia 1755 w Newport, RI, zm. 9 lipca 1828 w Bostonie) – amerykański malarz-portrecista, któremu sławę przyniósł niedokończony portret Jerzego Waszyngtona, jeden z najbardziej znanych w USA portretów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zaczął malować gdy miał 13 lat. Jego pierwsze prace to proste, oszczędnie malowane portrety. Gdy miał 20 lat wybrał się do Anglii, gdzie od roku 1777 pobierał nauki w studiu malarskim Benjamina Westa. W 1782 r. wystawił w Akademii Królewskiej w Londynie kilka swoich prac, które zostały entuzjastycznie przyjęte przez krytyków, co skłoniło Stuarta do otwarcia własnego studia. Przez następne 5 lat bogaci Anglicy i Szkoci zamawiali u niego swe portrety.

W roku 1787 żyjący ponad stan Stuart musiał – uciekając przed wierzycielami – opuścić Anglię. Schronił się w Dublinie, w Irlandii[1].

Na początku 1793 roku, z myślą namalowania portretu ówczesnego prezydenta Stanów Zjednoczonych, Jerzego Waszyngtona, powrócił do Stanów Zjednoczonych. Pierwotnie otworzył pracownię malarską w Nowym Jorku, aby w 1794 roku przeprowadzić się do Filadelfii, siedziby rządu federalnego[2].

Miniaturowy portret Gilberta Stuarta autorstwa Sarah Goodridge. Oprawiony w bransoletę z włosów, akwarela na kości słoniowej, Smithsonian American Art Museum and the Renwick Gallery

Jego uczennicą była miniaturzystka Sarah Goodridge, która w 1825 roku namalowała jego portret[3]. Realistyczna i wnikliwa miniatura z jego podobizną była krytykowana przez innych jako niepochlebna, ale wysoce ceniona przez samego Stuarta. Malarz oprawił ją w bransoletę splecioną z pukli włosów własnych i swej żony, a następnie podarował swojej matce w lipcu 1827 roku[4]. Goodridge namalowała dodatkowe kopie tej miniatury, zaś Asher Brown Durand wykonał na jej podstawie rycinę[3].

Portret Waszyngtona[edytuj | edytuj kod]

Postanowił zarobić pieniądze, malując portret Jerzego Waszyngtona, który pozował mu trzykrotnie w latach 1794–1796. Portret zwany „Vaughan” przedstawia popiersie Waszyngtona, „Lansdowne” przedstawia naturalnej wielkości męża stanu, zaś „Atheneum” to owalny, nieukończony zarys głowy. Artysta sprzedał wiele kopii tych portretów, które sporządzał wraz z córką i uczniami[1].

W roku 1805 przeniósł się do Bostonu, gdzie dał się poznać jako człowiek czarujący, szybko i sprawnie pracujący portrecista oraz jako mistrz chętnie udzielający porad młodym artystom.

Obrazy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Early American Paintings.
  2. H. Rachlin, Skandale, wandale i niezwykłe opowieści o wielkich dziełach sztuki s. 117.
  3. a b Carol Kort, Liz Sonneborn: A to Z of American Women in the Visual Arts. New York: Facts on File, Inc, 2002, s. 80–81. ISBN 978-1-4381-0791-2.
  4. Gilbert Stuart (ang.). Smithsonian American Art Museum. [dostęp 2021-02-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Harvey Rachlin, Skandale, wandale i niezwykłe opowieści o wielkich dziełach sztuki, Ewa Pankiewicz (tłum.), Poznań: Rebis, 2010, ISBN 978-83-7510-512-4, OCLC 750742674.