Gleby rdzawe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gleby rdzawetyp gleby obejmujący piaszczyste gleby z rdzawym poziomem wzbogacenia leżącym poniżej poziomu próchnicznego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Gleby rdzawe, jak wszystkie gleby rdzawoziemne, powstają z utworów piaszczystych słabo przesortowanych i mało przemytych (m.in. z piasków zwałowych i piasków sandrowych bliskiego transportu) i mają uziarnienie piasków luźnych lub piasków słabogliniastych.

Gleby rdzawe powstają w wyniku procesu rdzawienia. Polega on na tworzeniu się na ziarnach mineralnych rdzawych otoczek składających się z kompleksów próchnicy z półtoratlenkami i pewną ilością wolnych tlenków Fe i Al. W wyniku tego procesu glebotwórczego powstaje, diagnostyczny dla gleb rdzawych, poziom wzbogacenia sidericBv. Ma on charakterystyczną rdzawą barwę i w profilu glebowym jest on położony poniżej poziomu próchnicznego (najczęściej ochric).

Charakterystyczna sekwencja poziomów genetycznych w profilu: O-A-Bv-C lub Ap-Bv-C

Z punktu widzenia rolnictwa są to gleby słabe, wymagające dużych nakładów. W leśnictwie uznaje się je za gleby dobre, lecz podatne na degradację (przez sadzenie monokultur sosnowych i świerkowych). Naturalnymi zbiorowiskami roślinnymi porastającymi gleby rdzawe są bory mieszane i lasy mieszane[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Typ gleby rdzawe w systematyce gleb Polski, opublikowanej przez Polskie Towarzystwo Gleboznawcze w 2011 r., jest zaliczany do rzędu gleb rdzawoziemnych i dzieli się na trzy podtypy:

  • Rząd 4. Gleby rdzawoziemne (R)
    • Typ 4.1. Gleby rdzawe (RW)
      • Podtyp 4.1.1. Gleby rdzawe typowe (RWt)
      • Podtyp 4.1.2. Gleby rdzawe z cechami bielicowania (RWbi)
      • Podtyp 4.1.3 Gleby rdzawe gruntowo-glejowe (RWgg)

W, obowiązującej w gospodarce leśnej, Klasyfikacji gleb leśnych Polski z 2000 r. typ gleby rdzawe dzieli się na trzy podtypy:

  • Typ 12. Gleby rdzawe (RD)
    • Podtyp 12.1. Gleby rdzawe właściwe (RDw)
    • Podtyp 12.2. Gleby rdzawe brunatne (RDbr)
    • Podtyp 12.3 Gleby rdzawe bielicowe (RDb)

Według obowiązującego w latach 1989-2011 IV wydania Systematyki gleb Polski gleby rdzawe należały do działu II gleby autogeniczne, rzędu IIC gleby bielicoziemne i dzieliły się na trzy podtypy: gleby rdzawe właściwe, gleby brunatno-rdzawe i gleby bielicowo-rdzawe[2].

W międzynarodowej klasyfikacji WRB gleby rdzawe w pewnym przybiżeniu odpowiadają cambic arenosols[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gleby rdzawe, wraz z glebami brunatnymi, płowymi, bielicowymi i bielicami są uznawane za gleby strefowe pasa subborealnego (umiarkowanie ciepłego), wilgotnego. Największe obszary ich występowania obejmują Europę zachodnią i środkową, północno-wschodnie stany i północno zachodnie wybrzeże USA, północno-wschodnie Chiny i północna Japonia, południowe Chile i fragmenty Nowej Zelandii[4].

W Polsce gleby rdzawe stanowią ok 14% powierzchni kraju i występują najczęściej w na utworach piaszczystych pradolin oraz w proksymalnych partiach sandrów[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Mocek (red.) 2015 ↓, s. 414-415.
  2. Systematyka gleb Polski, wydanie 4. „Roczniki gleboznawcze”. 40, 3/4, s. 1-150, 1989. Polskie Towarzystwo Gleboznawcze. Warszawa. 
  3. Bednarek i Prusinkiewicz 1997 ↓, s. 206.
  4. Bednarek i Prusinkiewicz 1997 ↓, s. 82-85.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]