Przejdź do zawartości

Gore-Tex

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Schemat budowy i działania tkaniny z membraną Gore-Tex używanej w odzieży outdorowej.

Gore-Texznak towarowy należący do firmy W. L. Gore & Associates. Firma opatruje tym znakiem produkty, w których występują oparte na teflonie włókna, nici i membrany.

Obraz mikroskopowy membrany PTFE z mikroskopu SEM. Długość struktur włóknistych pomiędzy „wyspami” wynosi ok. 10 μm[a]

Najbardziej znanym rodzajem produktu opatrywanego tym znakiem towarowym jest rodzaj tkaniny wodno- i wiatroodpornej, a jednocześnie "oddychającej", którą stosuje się w odzieży wierzchniej – kurtkach, spodniach, butach itp., przeznaczonych dla osób wykonujących wzmożony wysiłek fizyczny w trudnych warunkach atmosferycznych (wspinaczka, żeglarstwo, kolarstwo górskie, wojsko, straż pożarna, policja itp.). Tkaniny gore-teksowe chronią ciało przed deszczem i wiatrem, a jednocześnie umożliwiają wydajne odprowadzanie pary wodnej (potu) w kierunku od ciała na zewnątrz.

Jednocześnie znajdują szerokie zastosowanie w medycynie, głównie w chirurgii, do produkcji sztucznych naczyń krwionośnych, siatek do zamykania przepuklin, oraz nici chirurgicznych stosowanych w chirurgii naczyniowej i kardiochirurgii.

Działanie

[edytuj | edytuj kod]

Działanie Gore-Texu opiera się na wprasowanej w tkaninę półprzepuszczalnej membranie, wykonanej z porowatego teflonu. Mikrootwory te są większe niż pojedyncze molekuły wody, z jakich składa się wydzielany w postaci pary wodnej pot, więc pot może swobodnie ewaporować na zewnątrz, a jednocześnie mniejsze niż wielocząsteczkowe pakiety, z jakich składa się woda w stanie ciekłym, przez co woda w postaci (np. deszczu) nie przenika do środka.

Produkcja

[edytuj | edytuj kod]

Tkaniny Gore-Tex produkuje się poprzez kontrolowane rozciąganie naraz w dwóch kierunkach cienkiej folii teflonowej i natychmiastowe jej wprasowanie w dacron lub nylon o rzadkim przeplocie. Dzięki temu w teflonie tworzą się samorzutnie pory o optymalnych rozmiarach.

Zastosowania

[edytuj | edytuj kod]

Rodzina produktów Gore-Tex nie ogranicza się tylko do tkanin przeciwdeszczowych. Folie i membrany gore-texowe są też stosowane m.in. jako:

  • przezroczyste i przewiewne błony przeciw owadom, zastępujące tradycyjne moskitiery siatkowe
  • osłony dla radarów mikrofalowych
  • w medycynie sztuczne protezy naczyniowe, endoprotezy naczyniowe, siatki chirurgiczne do zamykania przepuklin, zamienników więzadeł, np. zerwane więzadło krzyżowe kolana, nici stosowane w chirurgii i dentystyce
  • włókna służące do wyplatania teflonowych linek odpornych na zabrudzenie i niewchłaniających wilgoci (stosowanych m.in. w rowerach wyczynowych).
  • włókna, z których wykonuje się różnego rodzaju filtry stosowane w trudnych warunkach atmosferycznych, lub narażonych na działanie żrących chemikaliów
  • wzmocnione włókna i tkaniny stosowane w „tymczasowej architekturze” – w dużych powłokach rozwieszanych nad trybunami, halami widowiskowymi itp.
  • folie do zabezpieczania odpadów organicznych w trakcie ich biologicznej utylizacji
  • Goretex użyto do konstrukcji telefonu Ericsson R310s. Materiał ten osłania mikrofon, brzęczyk oraz głośnik przed wodą. Jest przeźroczysty dla fali dźwiękowej, ale nie przepuszcza wody.
  • produkcja butów trekkingowych.

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]
  1. Rozmiar oszacowany na podstawie zdjęcia 5A w artykule A New Nanocomposite Copolymer Based On Functionalised Graphene Oxide for Development of Heart Valves[1].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Evgeny A. Ovcharenko i inni, A New Nanocomposite Copolymer Based On Functionalised Graphene Oxide for Development of Heart Valves, „Scientific Reports”, 10 (1), 2020, DOI10.1038/s41598-020-62122-8, PMID32210287, PMCIDPMC7093488 [dostęp 2025-12-12] (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]