Gródków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gródków
wieś
Ilustracja
Przejazd kolejowy w Gródkowie
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat będziński
Gmina Psary
Liczba ludności (2008) 921
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 42-575
Tablice rejestracyjne SBE
SIMC 0220240
Położenie na mapie gminy Psary
Mapa lokalizacyjna gminy Psary
Gródków
Gródków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gródków
Gródków
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Gródków
Gródków
Położenie na mapie powiatu będzińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu będzińskiego
Gródków
Gródków
Ziemia50°21′44″N 19°06′19″E/50,362222 19,105278

Gródków (do 31 grudnia 2016 Grodków[1]) – wieś podmiejska w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Psary; graniczy z miastem Będzin.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XV wieku. Wymieniona po raz pierwszy w 1443 w dokumencie zapisanym w języku łacińskim jako Grothkow, 1470–1480 Grodkow[2].

Wieś była własnością szlachecką, a później książęcą. W 1443 Wacław I cieszyński sprzedał księstwo wraz z Grodkowem biskupowi krakowskiemu kardynałowi Zbigniewowi Oleśnickiemu. Od XV wieku miejscowość należała do biskupstwa krakowskiego i leżała w województwie krakowskim w Koronie Królestwa Polskiego, a od unii lubelskiej z 1569 w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W latach 1470–1480 polski historyk Jan Długosz w dziele Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis odnotowuje we wsi istnienie łanów, a jako dziedzica wymienia Gawrusza herbu miecz i dwa księżyce widniejące na tarczy herbu Przeginia. W 1542 historyczne dokumenty własnościowe wymieniają we wsi dom oraz 2 zagrody znajdujące się na roli zwanej Gomółczyńską, łąkę zwaną Okrągła Łąka, rolę zwaną Piotrkowskie leżącą przy granicy z Psarami, a także pastwiska oraz las[3][4].

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze rosyjskim i leżała w Królestwie Polskim. W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego wymieniona jest pod nazwą Grudków jako wieś, folwark oraz majorat leżące w powiecie będzińskim w gminie Bobrowniki i parafii Grodziec. W 1881 w miejscowości znajdowały się 33 domy zamieszkiwane przez 235 mieszkańców. Wieś liczyła 306 morg ziemi włościańskiej oraz 132 morg ziemi majorackiej[5].

10 czerwca 1907 we wsi urodził się Antoni Rosikoń – prof. dr inżynier budowy dróg i mostów, specjalista z zakresu szkód górniczych w infrastrukturze kolejowej, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2017-01-01].
  2. Leszczyńska-Skrętowa 1986 ↓.
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  4. Leszczyńska-Skrętowa 1985 ↓.
  5. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. II, hasło „Grudków”. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1881. s. 860. [dostęp 2019-11-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]