Grzebsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°13′12″N 20°35′14″E
- błąd 38 m
WD 53°15'N, 20°33'E, 53°16'N, 20°33'E
- błąd 20552 m
Odległość 979 m
Grzebsk
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Leonarda i dzwonnica w Grzebsku
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat mławski
Gmina Wieczfnia Kościelna
Liczba ludności (2011) 409[1][2]
Strefa numeracyjna 23
Kod pocztowy 06-513[3]
Tablice rejestracyjne WML
SIMC 0128830[4]
Położenie na mapie gminy Wieczfnia Kościelna
Mapa konturowa gminy Wieczfnia Kościelna, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Grzebsk”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Grzebsk”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Grzebsk”
Położenie na mapie powiatu mławskiego
Mapa konturowa powiatu mławskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Grzebsk”
Ziemia53°13′12″N 20°35′14″E/53,220000 20,587222

Grzebskwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Miejscowość znajduje się w odległości ok. 25 km od Mławy i 23 km od Nidzicy. Obszar ten w wielu opracowaniach nazywany jest błota lub bagna Niemyje. Obszar ten, jak całe Wzniesienie Mławskie, cechuje się występowaniem wałów kemowych i morenowych, których średnia wysokość wynosi ok. 200 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie – Dębowa Góra – 235 m). Pochodzą one ze stadiału mławskiego zlodowacenia warciańskiego. Wszystko to sprawia, że krajobraz Wzniesienia Mławskiego, a szczególnie jego północnych terenów, jest bardzo malowniczy.

Jakość miejscowych gleb jest słaba. W przeważającej części są to bielice piaskowe, ukształtowane z glin zwałowych i piasków naglinionych. W okolicach górnego Orzyca i jego dopływów występują gleby bagienne, murszowe i torfowe. Najbardziej wartościowe są bielice pyłowe oraz tzw. czarno-ziemie. Jest ich jednak bardzo mało. Klimat w tym zakątku jest umiarkowany. Charakteryzuje się dużą ilością opadów w letnim okresie (średnia w roku 600 mm), natomiast w zimie licznie występującymi odwilżami i mgłami. Średnia temperatura w roku wynosi 7 °C. Jest to najniższa temperatura na Nizinie Północno-Mazowieckiej.

We wsi znajduje się parafia pw. św. Leonarda należąca do dekanatu dzierzgowskiego[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grzebsk[7] – to jeden z najstarszych grodów na północnym Mazowszu. Położony jest nad lewym brzegiem rzeki Orzyc (dopływ Narwi) na północno-wschodnich, bagnistych terenach Wzniesienia Mławskiego. Nazwa „Grzebsk” jest bardzo stara. W najstarszym dokumencie, który odnosi się do Mazowsza, tzw. „falsyfikacie mogileńskim”, pochodzącym z 1065 r., występuje jako Grebesco. Zierhoffer wykazał, że współczesne nazwy kończące się na –sk i –ck, pierwotnie -sko, -cko, są najstarszymi nazwami na północnym Mazowszu. Natomiast Józef Ostaszewski, lekarz i historyk zajmujący się szczególnie historią regionu mławskiego, podaje następującą genealogię nazwy Grzebsk: „(…) pomyśleli mieszkańcy o miejscu ofiar i w pięknem, tajemniczem miejscu nad doliną Orzyca, na błocie usypali («zgrzebli») górę, otoczoną wodą, gdzie ustanowili miejsce ofiar i zaczęli go nazywać «zgrzebińskiem», w ówczesnym języku Grebsco, dzisiaj Grzebsk, nazywany również «Zgrzebsk»”.

Z Grzebska pochodzi Stanisław Grzepski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Grzebsk w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-10-13] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-09-27].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 344 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Parafia pw. św. Leonarda. diecezjaplocka.pl. [dostęp 2016-05-16].
  7. J. Kamiński, K. Oleksiak, Grzebsk niezapomniany, 2020, ISSN 978-83-66171-42-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]