Hugo Simberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hugo Simberg
Ilustracja
Hugo Simberg, Autoportret, 1907
Data i miejsce urodzenia 24 czerwca 1873
Hamina, Wielkie Księstwo Finlandii, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 12 lipca 1917
Ähtäri, Wielkie Księstwo Finlandii, Imperium Rosyjskie
Narodowość fińska
Dziedzina sztuki malarstwo
rysunek
Epoka symbolizm
Ważne dzieła
Mróz, 1895
Ranny anioł, wybrany ulubionym fińskim obrazem ze zbiorów Ateneum w 2006[1]
Ogród Śmierci – fresk a katedrze w Tampere

Hugo Gerhard Simberg (ur. 24 czerwca 1873 w Haminie, zm. 12 lipca 1917 w Ähtäri) – fiński malarz, przedstawiciel symbolizmu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Hugo Simberg urodził się 24 czerwca 1873 roku w Haminie. Simberg wraz z bratem bliźniakiem Paulem dorastał w wielodzietnej rodzinie[2]. Kiedy bracia mieli osiem lat, rodzina przeniosła się do Wyborga[2]. Tam bracia chodzili do szkoły, a Hugo kształcił się w zakresie rysunku w szkole wieczorowej[2]. W 1893 roku Paul Simberg rozpoczął studia w Helsinkach i Hugo wkrótce do niego dołączył[2]. Hugo uczęszczał do szkoły Fińskiego Towarzystwa Sztuki, a jego nauczycielkami były Helene Schjerfbeck (1862–1946) i Elin Danielson-Gambogi (1861–1919)[2]. Hugo nie był jednak zadowolony z przebiegu edukacji i wkrótce skontaktował się z Akselim Gallen-Kallelą (1865–1931) prosząc go o przyjęcie do jego pracowni jako asystenta[2]. Gallen-Kallela wyraził zgodę i Simberg rozpoczął prace dla Gallen-Kalleli w jego pracowni w Ruovesi[2].

W 1895 roku, przebywając w Ruovesi, Simberg namalował jeden ze swoich najsłynniejszych obrazów – Halla (pol. „mróz”) przedstawiający dużą białą postać siedzącą na snopie zboża i wydmuchującą zimne powietrze[2]. W 1896 roku Simberg stworzył serię obrazów z małym diabłem interweniującym w życie ludzi[2]. W tym samym roku za namową Gallen-Kalleli Simberg odbył podróż studialną do Londynu i Paryża a w latach 1897–1898 do Włoch[3]. Po zakończeniu nauki u Gallen-Kalleli w 1897 roku, planował założenie własnej pracowni w sąsiedztwie w Ruovesi, jednak nie starczyło mu na to środków[2]. W 1898 roku wziął udział w wystawie fińskich artystów w 1898 roku, gdzie jego prace zostały przejęte krytycznie[2]. W 1899 roku udał się na Kaukaz na zaproszenie swojego przyrodniego brata Carla, który pracował jako inżynier kolejowy w Tbilisi[2]. Po powrocie nabył swoje pierwsze studio w Helsinkach i poświęcił się malarstwu. W okresie tym powstało wiele prac, które znalazły uznanie krytyki[2].

Latem 1902 roku wraz z innym fińskim malarzem symbolistą Magnusem Enckellem (1870–1925) udał się w podróż do Nowej Zelandii[2]. Jesienią zapadł na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i przez większą część zimy był przykuty do łóżka[2]. Po wyzdrowieniu namalował prawdopodobnie swoje najbardziej znane dzieło – obraz znany jako Ranny anioł[2].

Wkrótce potem, otrzymał wraz z Enckellem zlecenie udekorowania wnętrz katedry w Tampere[2]. Simberg namalował m.in. dwa freski – wersję Rannego anioła i Ogród Śmierci[2].

Zimą 1907 roku Simberg wyjechał do Stanów Zjednoczonych i spędził Boże Narodzenie w Niagara Falls[2]. Pobyt ten nie miał jednak wpływu na jego sztukę[2]. Po powrocie wynajął nowe studio w Helsinkach i zbudował letnie studio w Säkkijärvi w południowej Karelii (teren obecnej Rosji)[2]. Pracował jako nauczyciel w szkole rysunku prowadzonej przez Fińskie Towarzystwo Sztuki[2].

W 1910 roku ożenił się z Anni Bremer, z którą miał syna Toma i córkę Uhrę Beatę[2]. Podczas podróży poślubnej do Paryża zapoznał się z malarstwem modernistycznym[2]. Pod koniec życia zafascynował się ekspresjonizmem[2]. Jednym z najważniejszych obrazów tego okresu jest Pod wieczór z 1913 roku[2].

Simberg zmarł po nagłej i krótkiej chorobie 12 lipca 1917 roku w Ähtäri[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Simberg znany jest przede wszystkim jako symbolista[3]. Wiele motywów czerpał z tradycji ludowych, tworząc obrazy, gdzie diabły, anioły i śmierć pojawiały się w świecie ludzkim[3]. Prace te charakteryzują się intensywną kolorystyką, przypominając dzieła sztuki naiwnej[3]. Simberg tworzył przede wszystkim niewielkie akwarele, rysunki i grafiki[3].

W 1899 roku jego projekt symbolicznego gryfa zwyciężył w konkursie na logo firmy UPM-Kymmene[4] – jest to najstarsze logo fińskiej firmy[5].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 1973 roku w 100. rocznicę urodziny Simberga poczta fińska wydala znaczek z obrazem artysty[6]. W 100. rocznicę śmierci artysty w Ähtäri odsłonięto pomnik projektu jego wnuka Jana[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. YLE Uutiset, Haavoittunut enkeli on suomalaisten suosikkitaulu, 2 grudnia 2006 (fiń.).
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa Biografiskt lexikon för Finland 2014 ↓.
  3. a b c d e Chilvers 2009 ↓, s. 654.
  4. UPM – metsäteollisuutta pitkällä perinteellä (fiń.). W: www.upm.com [on-line]. [dostęp 2019-07-04].
  5. Matti Tieaho: Suomen vanhimmalla yritystunnuksella on Kuusankoskella yli satavuotinen perinne – Hugo Simbergin ideaa esitellään kesän ajan Taideruukissa (fiń.). 2018-05-17. [dostęp 2019-07-04].
  6. Postimerkkiluettelo Suomi – Ahvenanmaa 2013 (fiń.). W: www.datafun.fi [on-line]. [dostęp 2019-07-04].
  7. Hanne Leiwo: Hugo Simbergin kuolemasta 100 vuotta – muistomerkki paljastettiin kuolinpaikalla Ähtärissä (fiń.). W: yle.fi [on-line]. 2017-06-11. [dostęp 2019-07-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]