Hurma hebanowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hurma hebanowa
Hurma hebanowa: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina hebankowate
Rodzaj hurma
Gatunek hurma hebanowa
Nazwa systematyczna
Diospyros ebenum J.Koenig ex Retz.
Physiogr. Sälsk. Handl. 1: 176 1781[2]

Hurma hebanowa (Diospyros ebenum J.Koenig ex Retz.), nazywana również hebanowym drzewem, hebankiem hebanem i hebanowcem hebanowym (ta nazwa jest nieprawidłowa) – gatunek drzewa z rodziny hebankowatych. Rośnie dziko w Indiach i na Sri Lance[3].

Drewno

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo o wysokości do 25 m i średnicy pnia do 60 cm[4]. Liście podłużnie jajowate lub lancetowate, nagie i całobrzegie. Kwiaty rozdzielnopłciowe, wyrastające po 3-15 w kątach liści. Mają 4-ząbkowy kielich, szerokodzwonkowatą koronę o białawych i kosmatych płatkach, 1 słupek i około 20 pręcików. Owocem jest ciemna jagoda[5].

Drewno[edytuj | edytuj kod]

Jest jednym z rodzajów hebanu. Drewno hurmy hebanowej w stanie suchym ma ciężar właściwy 915 kg/m3, twardość 10790 N, wytrzymałość na ściskanie 63,5 Mpa. Biel jest jasnożółty i wyraźnie oddzielony od twardzieli, która jest czarna jak smoła, czasem z szarymi lub ciemnobrązowe smugami. Jest błyszczące, słoje słabo widoczne, promienie dostrzegalne tylko pod mikroskopem. Jest odporne na butwienie, na owady i bardzo trwałe. Nie posiada zapachu. Jest bardzo drogie[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Główną wartość użytkową stanowi drewno. Jest wykorzystywane do wyrobu drewnianych instrumentów muzycznych (np. klarnety, flety), klawiszy fortepianowych, elementów skrzypiec, niektórych instrumentów pomiarowych, do produkcji ekskluzywnych mebli i przedmiotów ozdobnych[5].
  • Według niektórych badaczy roślin biblijnych drewno hurmy hebanowej i dalbergii czarnodrzew są przywołane w Biblii w kilku miejscach (np. Ez 27,15, PnP 3,10, Am 3,15)[6].
  • Owoce przez miejscową ludność używane są do zatruwania i łowienia ryb[7].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
  4. 4,0 4,1 Ceylon Ebony. [dostęp 2014-12-03].
  5. 5,0 5,1 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  6. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  7. Diospyros ebenum – World Agroforestry Centre. [dostęp 2014-12-03].