Ijon Tichy
| Pierwsze wystąpienie | |
|---|---|
| Ostatnie wystąpienie | |
| Twórca | |
| Wystąpienia |
• Profesor Zazul |
| Inne informacje | |
| Zajęcie |
Kosmonauta |
Ijon Tichy – fikcyjna postać literacka, bohater kilkunastu opowiadań i powieści Stanisława Lema (cykl Dzienniki gwiazdowe, Kongres futurologiczny, Wizja lokalna, Pokój na Ziemi).
Etymologia nazwiska Tichy jest wyjaśniona w Podróży dwudziestej ósmej (Dzienniki). Przodek został nazwany Cichy, ale notariusz, który zapisywał jego nazwisko, seplenił.
Tichy jest narratorem we wszystkich historiach z jego udziałem. Są to zazwyczaj opowieści o zabarwieniu satyryczno-groteskowym, w stylu powiastek filozoficznych, tyle że w kostiumie fantastyki naukowej[1]. Pod postacią satyry Lem porusza interesujące go problemy filozoficzne.
Sam pisarz wyjaśnia cechy głównego bohatera:
Stylizacja głównego bohatera Dzienników, Ijona Tichego, na barona Münchhausena, czy Guliwera, nie była świadomym zabiegiem pisarskim, mojej pracy nie poprzedzały żadne teoretyczne założenia, nie szukałem żadnych prefiguracji, wzorców, paradygmatów, tak jak rzeka nie antycypuje swojego koryta. Moje utwory pisały się same, byłem czymś w rodzaju racjonalnie pracującego medium, ale nie przetwarzałem jakichkolwiek przedustawnie powziętych planów.
Imieniem postaci nazwano w 2013 roku planetoidę (343000) Ijontichy.
Adaptacje
[edytuj | edytuj kod]W rolę Tichego wcielali się następujący aktorzy:
- Piotr Kurowski (film Profesor Zazul)[2]
- Krzysztof Bauman (film Przypadek Ijona Tichego)[3]
- Wojciech Solarz, Jacek Różański (film Pokój)[4]
- Oliver Jahn (filmy Aus den Sterntagebüchern des Ijon Tichy (2 części) i Ijon Tichy – gwiezdny podróżnik)[5]
- Joshua William Gelb, Theater in Quarantine (przedstawienie The 7th Voyage of Egon Tichy)[6][7]
- Piotr Adamczyk (audiobook Dzienniki gwiazdowe)[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Antoni Smuszkiewicz: Stanisław Lem. Poznań: Dom Wydawniczy „Rebis”, 1995, s. 92–93, seria: Czytani dzisiaj. ISBN 83-7120-184-2.
- ↑ Profesor Zazul w bazie filmpolski.pl
- ↑ Przypadek Ijona Tichego w bazie filmpolski.pl
- ↑ Pokój w bazie filmpolski.pl
- ↑ Oliver Jahn w bazie IMDb (ang.)
- ↑ The 7th Voyage of Egon Tichy [online], Instytut Polski w Nowym Jorku [dostęp 2025-07-14] (ang.).
- ↑ The 7th Voyage of Egon Tichy [online], YouTube [dostęp 2025-07-14].
- ↑ Dzienniki gwiazdowe – Stanisław Lem (audiobook) [online], Audioteka.pl [dostęp 2023-12-12].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Ijon Tichy [online], Estate of Stanislaw Lem [dostęp 2025-07-14] (pol. • niem. • ang. • hiszp.).