Imbir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Imbir
Ilustracja
Imbir lekarski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd imbirowce
Rodzina imbirowate
Rodzaj imbir
Nazwa systematyczna
Zingiber Mill., 1754
Kłącze imbiru lekarskiego

Imbir (Zingiber Boehm.) – rodzaj bylin z rodziny imbirowatych. Obejmuje co najmniej 144 gatunki[2]. Naturalny zasięg rodzaju obejmuje obszar południowo-wschodniej Azji od Indii po wschodnie Chiny oraz Nową Gwineę na południowym wschodzie. Rośliny introdukowane z tego rodzaju rosną w północnej Australii, w Korei, na Madagaskarze, w tropikalnej Afryce, w Ameryce Środkowej, na Florydzie, na Hawajach i innych wyspach Oceanii[3]. Imbir lekarski jest rośliną przyprawową, jadalną i kosmetyczną. Jako jego substytut używane są także imbir cytwarowy i żółty. Rośliny z tego rodzaju stosowane są także do celów rytualnych i trucia strzał[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Z płożących kłączy wyrastają pędy zróżnicowane na kwiatowe i płonne[4].
Liście
Na pędach kwiatowych liście łuskowate[4]. Na liściowych – asymilacyjne, duże, o pochwiastej nasadzie i języczku.
Kwiaty
Zwykle duże i efektowne, grzbieciste, o zrosłodziałkowym kielichu i barwnej, zrosłopłatkowej koronie. Warżka duża, efektowna, powcinana. U wszystkich gatunków słupek wystaje wyraźnie ponad koronę i główkę pręcika[4].
Owoce
Torebka lub jagoda.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website[1]

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd imbirowce (Zingiberales), rodzina imbirowate (Zingiberaceae), rodzaj imbir (Zingiber).

Pozycja w systemie Reveala

Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada: Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa: jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa: imbirowe (Zingiberidae Cronquist), nadrząd: Zingiberanae Takht. ex Reveal, rząd: imbirowce (Zingiberales Griseb.), rodzina: imbirowate (Zingiberaceae Lindl.), podrodzina: Zingiberoideae Blume ex Hassk. plemię: Zingibereae Meisn., rodzaj: imbir (Zingiber Boehm.)[5].

Wykaz gatunków[2]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Imbir lekarski jest jedną z pierwszych przypraw korzennych, które zostały przywiezione do Europy. Opisywany był przez Marco Polo i Paracelsusa[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-08-22].
  2. a b Zingiber. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-02-10].
  3. Zingiber Mill.. W: eMonocot [on-line]. 2010. [dostęp 2016-02-10].
  4. a b c d Wielka encyklopedia przyrody. Rośliny kwiatowe. 2. Warszawa: Muza S.A., 1998, s. 442-443. ISBN 83-7079-779-2.
  5. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Zingiber według Reveala
  6. Justyna Nowicka: Imbir (pol.). 2013. [dostęp 2013-02-10].