Ivars Godmanis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ivars Godmanis
Ivars Godmanis saeima.jpg
Data i miejsce urodzenia 27 listopada 1951
Ryga
Premier Łotwy
Okres od 20 grudnia 2007
do 12 marca 2009
Przynależność polityczna LPP/LC
Poprzednik Aigars Kalvītis
Następca Valdis Dombrovskis
Premier Łotwy
Okres od 7 maja 1990
do 3 sierpnia 1993
Przynależność polityczna Łotewski Front Ludowy
Następca Valdis Birkavs
Ivara Godmaņa paraksts.png
Odznaczenia
Order Trzech Gwiazd II klasy (Łotwa) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia)

Ivars Godmanis (ur. 27 listopada 1951 w Rydze) – łotewski polityk i fizyk. W latach 1990–1993 pierwszy premier Łotwy po odzyskaniu przez kraj niezależności od ZSRR, minister spraw wewnętrznych w latach 2006–2007, a w okresie 2007–2009 ponownie premier Łotwy. Poseł do Parlamentu Europejskiego VII kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

W 1974 został absolwentem fizyki na Uniwersytecie Łotwy w Rydze ze specjalizacją fizyka ciała stałego. W 1992 uzyskał stopień doktora fizyki. W 1993 ukończył kurs zarządzania finansowego i biznesowego w Niemczech.

Po studiach został asystentem w Instytucie Fizyki Ciał Stałych na Uniwersytecie Łotwy, pracował na tej uczelni w latach 1974–1988.

Działalność polityczna 1988–2007[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 80. rozpoczął działalność polityczną. Wstąpił do Łotewskiego Frontu Ludowego (Latvijas Tautas Fronte), w latach 1988–1990 był jego wiceprzewodniczącym. Od 7 maja 1990 do 3 sierpnia 1993 sprawował urząd premiera, działając na rzecz transformacji ekonomicznej od gospodarki centralnie planowanej do wolnorynkowej. Po rozpadzie Łotewskiego Frontu Ludowego, w 1993 wstąpił do Łotewskiej Drogi, liberalnej partii założonej w większości przez działaczy jego dotychczasowej organizacji. Następnie w okresie od 26 listopada 1998 do 16 lipca 1999 zajmował stanowisko ministra finansów.

Po wyborach parlamentarnych w 2006 Ivars Godmanis objął 7 listopada tego samego roku stanowisko ministra spraw wewnętrznych[1] w rządzie Aigarsa Kalvītisa. Zajmował je do 20 grudnia 2007. Został przewodniczącym Łotewskiej Drogi (2004–2007) i współprzewodniczącym federacji LPP/LC (2007–2009).

Premier 2007–2009[edytuj | edytuj kod]

Ivars Godmanis (z lewej) z ambasadorem USA na Łotwie

Po dymisji urzędującego premiera, Ivars Godmanis 14 grudnia 2007 został desygnowany przez prezydenta Valdisa Zatlersa na nowego szefa rządu[2]. 20 grudnia tego samego roku Sejm zaakceptował gabinet pod jego kierownictwem stosunkiem głosów 54 do 43. 15 ministrów spośród wszystkich 19 zajmowało swoje stanowiska w poprzednim rządzie[3].

Jesienią 2008 gabinet Ivarsa Godmanisa stanął w obliczu kryzysu ekonomicznego, skutkującego spadkiem PKB (o 4,3% w III kwartale 2008 i o 10,4% w IV kwartale tego samego roku), wzrostem bezrobocia i inflacji. Rząd przejął drugi co do wielkości bank (Parex Bank), zaciągnął pożyczkę od MFW i UE w wysokości kilku mld USD[4]. Zapowiedział również szereg cięć budżetowych i podwyżkę podatków, co doprowadziło do masowych demonstracji w Rydze w styczniu 2009[5].

4 lutego 2009 jego rząd przetrwał głosowanie nad wotum nieufności, zgłoszonym przez partie opozycyjne 40 do 51[6]. 13 lutego 2009 prezydent Łotwy ogłosił, że stracił zaufanie do Ivarsa Godmanisa, a tydzień później dwie partie koalicji rządzącej (Partia Ludowa i Związek Zielonych i Rolników) zażądały jego dymisji. Tego samego dnia Ivars Godmanis złożył rezygnację rządu na ręce Valdisa Zatlersa, który ją zaakceptował[7].

26 lutego 2009 prezydent desygnował na stanowisko premiera Valdisa Dombrovskisa[8], zaś partia dotychczasowego szefa rządu przeszła do opozycji.

Działalność po odejściu z rządu[edytuj | edytuj kod]

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 Ivars Godmanis został jednym z ośmiu łotewskich posłów. Mandat uzyskał z pierwszego miejsca listy LPP/LC[9]. W PE VII kadencji przystąpił do grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy[10].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Rozwiedziony z żoną Ramoną, z którą ma troje dzieci[11]. Związał się z Ilzą Pētersone, urzędnikiem państwowym i doradczynią premiera ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa[12].

Przypisy

  1. Nota biograficzna na stronie silobreaker.com (ang.)
  2. Zatlers nākamās valdības veidošanu uztic Godmanim (łot.). tvnet.lv, 14 grudnia 2007.
  3. Latvian MPs elect new government (ang.). bbc.co.uk, 20 grudnia 2007.
  4. IMF Set to Lend $2.4 Billion to Latvia (ang.). imf.org, 19 grudnia 2008.
  5. Szymon Martys: Szymon Martys: Kryzys nad Bałtykiem. psz.pl, 5 lutego 2009.
  6. Latvian prime minister wins crucial confidence vote (ang.). topnews.in, 4 lutego 2009.
  7. Kryzys pokonał łotewski rząd. rp.pl, 20 lutego 2009.
  8. Dombrovskis chosen as Latvian PM (ang.). bbc.co.uk, 26 lutego 2009.
  9. Partija „LPP/LC” (łot.). velesanas2009.cvk.lv.
  10. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego
  11. Ivars Godmanis šķiras no sievas (łot.). kasjauns.lv, 3 czerwca 2010.
  12. Godmaņa draudzene konsultēs premjeru Dombrovski (łot.). kasjauns.lv, 12 listopada 2010.