Valdis Zatlers

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Valdis Zatlers
Valdis Zatlers, October 2008.jpg
Data i miejsce urodzenia 22 marca 1955
Ryga
Prezydent Łotwy
Okres od 8 lipca 2007
do 8 lipca 2011
Poprzednik Vaira Vīķe-Freiberga
Następca Andris Bērziņš
Valda Zatlera paraksts.png
Odznaczenia
Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Order Trzech Gwiazd IV klasy (Łotwa) Order Westharda I klasy (Łotwa) Krzyż Uznania I klasy (Łotwa) Wielki Order Króla Tomisława (Chorwacja) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja) Łańcuch Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Order Dostyk I klasy (Kazachstan) Wielki Krzyż ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Łańcuch z Mieczami Orderu Pro Merito Melitensi Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii (republ.) Order Ismoili Somoni (Tadżykistan) Order Wolności (Ukraina) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy Order "Za wybitne zasługi" (Uzbekistan)
Order Heydəra Əliyeva (Azerbejdżan)

Valdis Zatlers (ur. 22 marca 1955 w Rydze) – łotewski lekarz i polityk, w latach 2007–2011 prezydent Łotwy, poseł na Sejm XI kadencji.

Życiorys[edytuj]

Wykształcenie i działalność zawodowa[edytuj]

Z zawodu chirurg i ortopeda. W latach 1973–1979 studiował medycynę w Ryskim Instytucie Medycznym. W latach 1990–1991 przeszedł kursy ortopedii w USA na Syracuse University oraz na Uniwersytecie Yale.

Po studiach pracował w szpitalu nr 2 w Rydze. W 1985 został w nim ordynatorem oddziału chirurgii urazowej, pozostając na tym stanowisku do 1994. W 1986 uczestniczył w ramach służb medycznych w operacjach oczyszczających po katastrofie elektrowni jądrowej w Czarnobylu. W latach 1994–1998 był dyrektorem państwowego szpitala traumatologii i ortopedii, po przekształceniach organizacyjnych pełnił funkcję dyrektora i prezesa zarządu (1998–2004) oraz prezesa zarządu (2004–2007) tej placówki.

Był założycielem i przewodniczącym (1990–1993), a następnie wiceprzewodniczącym (1994–1998) Łotewskiego Stowarzyszenia Artroskopii[1], w którym kierował również komisją ds. certyfikacji. W 2003 został przewodniczącym Łotewskiego Stowarzyszenia Chirurgii Urazowej i Ortopedii. W trakcie swojej kariery zawodowej brał udział w międzynarodowych sympozjach medycznych. Wykładał m.in. w Finlandii, Estonii, Litwie, Polsce, Słowacji, Rosji i Węgrzech.

W 2003 Biuro Przeciwdziałania i Zwalczania Korupcji (KNAB) wszczęło wobec Valdisa Zatlersa postępowanie z wniosku ministra zdrowia Ārisa Audersa, jego dawnego współpracownika. Oskarżył on o kupno niskiej jakości implantów kręgowych od firmy kierowanej przez jego żonę. W wyniku postępowania Valdis Zatlers został oczyszczony ze wszystkich zarzutów[2].

Działalność polityczna[edytuj]

W latach 1988–1989 zasiadał w radzie Łotewskiego Frontu Ludowego. W późniejszym czasie nie należał żadnej partii politycznej, w 1998 był sygnatariuszem założycielskiego manifestu Partii Ludowej w 1998. 22 maja 2007 koalicja rządząca wskazała go jako swojego kandydata w nadchodzących wyborach prezydenckich[3].

Przed wyborem wzbudził kontrowersje, przyznając, że jako lekarz akceptował podarunki od pacjentów. Transparency International zakwestionowała legalność takich praktyk. Jego zwolennicy wskazywali natomiast na powszechną praktykę tego rodzaju zachowań wśród wielu łotewskich lekarzy. Biuro KNAB określiło to zachowanie jako niepoprawne[4], ostatecznie w 2008 stwierdziło, że nie doszło do złamania prawa[5]. Opozycyjni politycy krytykowali go za niezapłacenie podatków od przyjmowanych podarunków; Państwowy Urząd Skarbowy Republiki Łotewskiej nakazał mu zapłacenie 250 łatów zaległych podatków[6][7].

31 maja 2007 Valdis Zatlers został wybrany przez Sejm na nowego prezydenta Łotwy. Za jego kandydaturą głosowało 58 deputowanych, poparcie deklarowali posłowie Partii Ludowej, LPP/LC, ZZS i TB/LNNK. 40 głosujących było przeciwnych (z Centrum Zgody i Nowej Ery)[8][9]. 8 lipca 2007 został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku i objął urząd prezydenta[10] jako trzeci prezydent odrodzonej Republiki Łotewskiej po 1993. W trakcie jego kadencji przeprowadzono wybory parlamentarne i samorządowe, dwukrotnie zmieniali się premierzy (w 2007 i 2009).

16 marca 2011 ogłosił gotowość ubiegania się o reelekcję[11]. Według sondażu opublikowanego w tym samym miesiącu z pracy prezydenta zadowolonych było 47% obywateli, niezadowolonych – 41%[12]. 28 maja 2011 podjął decyzję o rozpisaniu [Referendum na Łotwie w 2011 roku|referendum w przedmiocie skrócenia kadencji Sejmu]][13]. Stał się pierwszym prezydentem korzystającym z tego konstytucyjnego uprawnienia. W wyborach z 2 czerwca 2011 nie uzyskał reelekcji. W I turze głosowania poparło go 43 posłów (przeciwko było 55), w II turze uzyskał 41 głosów za i 56 przeciw[14]. Wśród głosujących za znaleźli się głównie deputowani Jedności oraz koalicji Wszystko dla Łotwy! i TB/LNNK, przeciwko głosowali posłowie Centrum Zgody, ZZS oraz ruchu O lepszą Łotwę. 8 lipca zastąpił go Andris Bērziņš.

W lipcu 2011 na fali nastrojów przeciwko oligarchom założył własne ugrupowanie polityczne pod nazwą Partia Reform Zatlersa[15]. W tym samym miesiącu w wyniku referendum doszło do skrócenia kadencji parlamentu. W wyborach z września 2011 jego ugrupowanie poparło blisko 21% głosujących, co przełożyło się na 22 mandaty. Jeden z nich przypadł byłemu prezydentowi, który wykonywał go do 2014, do 2013 przewodnicząc frakcji partyjnej[16]. W 2013 nowym przewodniczącym ugrupowania został Edmunds Demiters[10].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Życie prywatne[edytuj]

Z pierwszego małżeństwa ma syna Gustavsa i córkę Felicitę. Po raz drugi żonaty z Lilitą Zatlere, z którą ma syna Kārlisa[19].

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Curriculum vitae: Valdis Zatlers (ang.). mfa.gov.lv. [dostęp 2017-09-08].
  2. Zatlers ir prezidents. tvnet.lv, 31 maja 2007. [dostęp 2017-09-11].
  3. Coalition candidate announced (ang.). baltictimes.com, 24 maja 2007. [dostęp 2017-09-08].
  4. Kalvītis: ārstu 'pateicības' ir valdības, nevis Zatlera problēma (łot.). delfi.lv, 30 maja 2007. [dostęp 2017-09-08].
  5. KNAB nesodīs Zatleru par ņemtajām pateicībām, taču ierosina jaunu pārbaudi (łot.). tvnet.lv, 21 lipca 2008. [dostęp 2017-09-08].
  6. VID: Zatleram jāsamaksā nodokļi par 'aplokšņu' atlīdzību (łot.). delfi.lv, 31 maja 2007. [dostęp 2017-09-08].
  7. Zatlers samaksājis 250 latu sodu par neprecizitātēm ienākumu deklarācijā (łot.). delfi.lv, 4 lipca 2007. [dostęp 2017-09-08].
  8. Latvia elects doctor as president (ang.). bbc.co.uk, 31 maja 2007. [dostęp 2017-09-08].
  9. Unknown surgeon elected president (ang.). baltictimes.com, 6 czerwca 2007. [dostęp 2017-09-08].
  10. a b Leaders of Latvia (ang.). zarate.eu. [dostęp 2017-09-08].
  11. VIDEO: Zatlers paziņo par kandidēšanu uz otro termiņu (łot.). diena.lv, 15 marca 2011. [dostęp 2017-09-08].
  12. 47% iedzīvotāju apmierināti ar Zatlera līdzšinējo darbību (łot.). diena.lv, 15 marca 2011. [dostęp 2017-09-08].
  13. Zatlers rosina atlaist Saeimu (łot.). nra.lv, 28 maja 2011. [dostęp 2017-09-08].
  14. Kā ievēlēja Andri Bērziņu (łot.). diena.lv, 2 czerwca 2011. [dostęp 2017-09-08].
  15. Nodibināta Zatlera Reformu partija (łot.). nra.lv, 23 lipca 2011. [dostęp 2017-09-08].
  16. 11.Saeima: Valdis Zatlers (łot.). saeima.lv. [dostęp 2017-09-08].
  17. a b Curriculum vitae: Latvijas Valsts prezidents Valdis Zatlers (łot.). president.lv. [dostęp 2017-09-08].
  18. Указ Президента України № 502/2011 Про відзначення державними нагородами України громадян іноземних держав (ukr.). president.gov.ua. [dostęp 2017-09-08].
  19. Igauņu prezidenta sievai sānsolis, kā veicas Latvijas prezidentiem? (ang.). nra.lv, 5 września 2014. [dostęp 2017-09-08].

Bibliografia[edytuj]