Józef Pszenny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jozef Pszenny
Chwacki
Ilustracja
Kapitan Kapitan
Data i miejsce urodzenia 17 marca 1910
Pruszyn
Data i miejsce śmierci 3 lutego 1993
Chicago, USA
Przebieg służby
Lata służby 1939–1944
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Armia Krajowa Armia Krajowa
Jednostki 7 Batalionu Saperów
Stanowiska dowódca kompanii saperów
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Józef Pszenny, ps. „Chwacki” (ur. 17 marca 1910 w Pruszynie, zm. 3 lutego 1993 w Chicago) – polski dowódca wojskowy, kapitan saperów Wojska Polskiego, szef Referatu Saperów „XII-s” Okręgu Warszawa AK.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej 1939, w randze porucznika, dowodził 2 kompanią saperów 7 Batalionu Saperów[1]. Podczas okupacji był twórcą Batalionu Saperów Praskich[2], które powstały już w 1940 roku nosząc potoczną nazwę „Bataliony Chwackiego”[3]. Później był dowódcą oddziału dyspozycyjnego patrolu minerskiego wydzielonego w połowie 1942 roku z Batalionu Saperów Praskich, a jednocześnie dowodził batalionem liniowym tego oddziału stanowiącym jego zaplecze kadrowo-techniczne. W końcu lipca 1943 roku „Chwacki” został odwołany do prac w dowództwie Referatu Saperów „XII-s” Okręgu Warszawa AK, a jego stanowisko objął cichociemny Ludwik Witkowski „Kosa”[4].

Po wojnie przebywał na emigracji w Stanach Zjednoczonych, gdzie udzielał się w organizacjach kombatanckich.

Akcje zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Józef Pszenny jako dowódca 3 patrolu minerskiego brał udział w:[5]

  • akcji „Wieniec” przeprowadzonej w dniach 7–8 października 1942[6] na linii kolejowej Warszawa-Siedlce.
  • Akcji "Getto" - próbie wysadzenia części murów otaczających getto warszawskie podczas powstania w getcie warszawskim w dniu 19 kwietnia 1943 roku,
  • Akcja w Końskich - akcja sabotażowa Armii Krajowej przeprowadzona pomiędzy 31 sierpnia, a 1 września 1943 roku na infrastrukturę kolejową wokół Warszawy, którego celem było całkowite zablokowanie ruchu kolejowego w tym rejonie[7],
  • dwóch akcjach mających na celu przejęcie uzbrojenia z niemieckich transportów kolejowych. Pierwsza polegająca na opanowaniu stacji kolejowej Skruda (obecnie Halinów) na trasie WarszawaSiedlce, której celem było przejęcie pociągu wiozącego uzbrojenie na front wschodni. Akcję przeprowadzono w nocy z 11 na 12 września 1943, druga podobna miała miejsce w nocy z 4 na 5 października 1943 na stacji Dębe Wielkie,

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zdzisław Józef. Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ​ISBN 83-921881-3-6​.
  2. Jerzy Śląski, „Polska walcząca”, PAX, Warszawa 1990, ​ISBN 83-211-1428-8​, str. 271
  3. Tomasz Strzembosz, Oddziały szturmowe konspiracyjnej Warszawy 1939–1944, wyd. Wydanie drugie rozszerzone i poprawione, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 241–243, ISBN 83-01-04203-6, OCLC 10985487.
  4. Henryk Witkowski: Kedyw Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej w latach 1943–1944. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1985. ​ISBN 83-202-0217-5​, str. 56
  5. Henryk Witkowski: Kedyw Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej w latach 1943–1944. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1985. ​ISBN 83-202-0217-5​, str. 90-91
  6. Jerzy Śląski, „Polska walcząca”, PAX, Warszawa 1990, ​ISBN 83-211-1428-8​, str. 240
  7. Strzembosz 1983 ↓.
  8. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 62, Nr 4 z 11 listopada 1986. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]