Jan Bohdan Chmielewski
| Data i miejsce urodzenia |
18 września 1927 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
18 sierpnia 2014 |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
   
| |
Jan Bohdan Chmielewski (ur. 18 września 1927 w Grodnie, zm. 18 sierpnia 2014 w Warszawie) – polski artysta rzeźbiarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Repatriowany z Grodna zamieszkał w Suwałkach. Po ukończeniu w roku 1950 studiów na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (ASP) pozostał na uczelni i zamieszkał w stolicy. Później został powołany na profesora rzeźby na ASP.
Od 1950 roku należał do PZPR[1]. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[2].
Jego pracowania rzeźbiarska mieściła się w domu przy ul. Jagiellońskiej 56 lok. 1/1A[3].
Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (al. 38, nr 20A).
Prace
[edytuj | edytuj kod]- Pomnik Marii Konopnickiej w Suwałkach (1963)
- Popiersie Janusza Korczaka w Suwałkach (2010)
- Tablice pamiątkowe w Suwałkach: Marii Konopnickiej, Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Józefa Piłsudskiego, Aleksandry Kujałowicz, Alfreda Lityńskiego, Czesława Miłosza, Patriotom Ziemi Suwalskiej.
- Pomniki Mikołaja Kopernika w Brazylii i USA.
- Pomnik Żołnierzy Polskich w Narwiku
- Nagrobek Władysława Kędry na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Popiersie generała Władysława Sikorskiego w Warszawie przy ul. Tureckiej 3 (1981)
- Pomnik „Poległym w Służbie i Obronie Polski Ludowej” przed Pałacem Lubomirskich w Warszawie (1985, zburzony 1991)
- Pomnik Janusza Korczaka w Warszawie, ul. Świętokrzyska (2003)
- Pomnik Łączniczki w Józefowie (2001)
- Pomnik gen. Marii Wittek przed Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie (2006).
- Pomnik Bohaterów Ziemi Białostockiej w Białymstoku (1975)
Zaprojektował też laskę marszałkowską dla Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Był również projektantem rewersów polskich monet[4]:
- 5000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Westerplatte (1988),
- 50 000 złotych z Józefem Piłsudskim wybitej z okazji 70. rocznicy odzyskania niepodległości (1988),
- Solidarność 1980–1990 – 10 000 złotych, 20 000 złotych, 50 000 złotych, 100 000 złotych, 200 000 złotych – (1990),
- 100 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Narwik 1940 (1991),
- 100 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – mjr Hubal (1991),
- 100 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Tobruk 1941 (1991),
- 100 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Bitwa o Anglię 1940 (1991),
- 200 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Konwoje 1939–1945 (1992),
- 200 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Ruch oporu 1939–1945 (1993),
- 200 000 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Monte Casino (1994),
- 10 złotych Żołnierz polski na frontach II wojny światowej – Berlin 1945 (1995).
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jego żoną była Lidia Chmielewska (1932–2025), wykładowca Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie[5][6][7].
Ordery, odznaczenia i tytuły
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Odznaka Zasłużony Działacz Kultury[1].
- Nagroda „Trybuny Ludu” I stopnia (1986)[8]
- Medal „Zasłużony dla Miasta Suwałk” (2001)[9]
- Honorowy Obywatel Miasta Suwałk (2011)[10]
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]W 2015 roku na domu przy ul. Jagiellońskiej 56 w Warszawie, w którym mieszkał i tworzył, odsłonięto tablicę pamiątkową[11].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 118. ISBN 83-223-2073-6.
- ↑ Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-17)]. radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
- ↑ Festiwal Pracowni Historycznych. [w:] Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 3 października 2025. [dostęp 2025-10-18].
- ↑ Janusz Parchimowicz, Monety polskie, wyd. II, Szczecin: Nefryt, 2003, s. 233, 236, 302–340, ISBN 83-87355-37-2.
- ↑ Wyrazy współczucia. www.aps.edu.pl/, 21-01-2025. [dostęp 2025-01-24].
- ↑ Medal Marii Grzegorzewskiej. www.aps.edu.pl/. [dostęp 2025-01-24].
- ↑ prof. Lidia Chmielewska (1932–2025). muzeum.suwalki.pl, 23 stycznia 2025. [dostęp 2025-03-12].
- ↑ Nagrody "TL" 86, "Trybuna Ludu", nr 144, 21 czerwca 1986, s. 1/
- ↑ Zbigniew Fałtynowicz (red.): Jan Bohdan Chmielewski 1927-2014. Suwałki: Muzeum Okręgowe w Suwałkach, 2015, s. 156. ISBN 978-83-61494-13-3.
- ↑ Zbigniew Fałtynowicz (red.): Jan Bohdan Chmielewski 1927-2014. Suwałki: Muzeum Okręgowe w Suwałkach, 2015, s. 157. ISBN 978-83-61494-13-3.
- ↑ Jagiellońska 56. twoja-praga.pl. [dostęp 2025-10-20].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]Kontrola autorytatywna (osoba):
Identyfikatory zewnętrzne:
Kategorie:
- Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
- Honorowi obywatele Suwałk
- Laureaci nagrody „Trybuny Ludu”
- Ludzie urodzeni w Grodnie
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej
- Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Polscy rzeźbiarze
- Rzeźbiarze związani z Białymstokiem
- Wykładowcy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
- Urodzeni w 1927
- Zmarli w 2014
- Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie
- Projektanci polskich monet