Jan Kanty Krzyżanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Świnka

Jan Kanty Krzyżanowski (ur. 1789 w Krakowie, zm. 2 grudnia 1854 w Warszawie) – polski chemik, fizyk i pedagog.

Rodzina pieczętowała się herbem Świnka. Syn Tomasza Józefa (1755-1818), pisarza i wiceprezydenta Krakowa. Dziad Jana Kantego, Marcin Krzyżanowski (miecznik) (1720-1802), był miecznikiem i złotnikiem krakowskim. Brat Adam Szymon Krzyżanowski (1785-1847), profesorem prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W latach 1810-1812 był profesorem zastępcą w Szkole Głównej Krakowskiej. Od 1812 do 1823 nauczyciel fizyki w szkole wojewódzkiej w Lublinie. W 1814 przebywał za granicą w Anglii i Francji, studiując tam chemię i fizykę. Pracował jako wykładowca chemii w Szkole Wojskowej Aplikacyjnej w Warszawie od 1823 roku. Od 1829 roku generalny inspektor Uniwersytetu Warszawskiego. Członek Towarzystwa Królewskiego Przyjaciół Nauk w Warszawie w 1829 roku[1]. Od 1831 członek Rady Wychowawczej.

Zasługą Jana Kantego Krzyżanowskiego jest wprowadzenie do Polski metodę wzajemnego uczenia się (Lankastra) oraz urządzenie szkoły rzemieślniczej niedzielnej w Lublinie.

Publikacje naukowe: "Wykład fizyki dla szkół wojewódzkich" (Warszawa, 1825), "Początki chemii dla użytku szkół wojewódzkich" (1827), "Historyczny oraz instytutów naukowych pośrednich we Francji" (Biblioteka Warszawska, 1842, 2 tomy)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Wielka Encyklopedia Powszechna PWN" (1962-1969, tom 6, str.252)
  • "Polski Słownik Biograficzny" (tom 15, str. 606)
  • Adam Boniecki "Herbarz Polski" (tom 13, str. 50 - Krzyżanowscy h. Świnka z Krzyżanowic)
  • "Encyklopedia Powszechna Orgelbranda z Ilustracjami" ((1898-1904), tom 9, str. 29)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista imienna członków Towarzystwa Królewskiego Przyjaciół Nauk w Warszawie w styczniu 1829 roku, [Warszawa], [1829], s. 3.