Jan Papłoński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Papłoński
Jan Teodor Wibultowicz Papłoński
Ilustracja
Jan Papłoński na ilustracji z Encyklopedii Orgelbranda
Data i miejsce urodzenia 12 listopada 1819
Widze k. Brasławia, Polska
Imię i nazwisko przy narodzeniu Jan Teodor Wibultowicz Papłoński
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1885
Warszawa, Polska
Przyczyna śmierci zawał serca
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
Zawód polonista, historyk, tłumacz
Narodowość polska
Uczelnia Uniwersytet Moskiewski

Jan Teodor Wibultowicz Papłoński (ur. 12 listopada 1819 w Widzach k. Brasławia[1], zm. 28 listopada 1885 w Warszawie) – polski polonista, historyk, działacz społeczny, dyrektor Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych w Warszawie, Rzeczywisty Radca Stanu, profesor Szkoły Głównej Warszawskiej, dyrektor Szkoły Żeńskiej Rządowej oraz tłumacz.

Życiorys[edytuj]

W roku 1885 ukończył gimnazjum w Wilnie, a następnie studiował na Uniwersytecie Moskiewskim, gdzie otrzymał stopień kandydata nauk filologiczno-historycznych[2]. Był nauczycielem w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie[3]. Od 1864 roku był profesorem gramatyki porównawczej w Warszawskiej Szkole Głównej.

W latach 1867–1885 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Głuchoniemych w Warszawie, w którym wprowadził zmiany przyczyniające się do rozwoju tej instytucji[4]. W 1865 roku za jego sprawą zrealizowano projekt założenia fermy, na której osoby głuche pochodzące ze wsi mogłyby szkolić się w pracy gospodarskiej. W 1883 roku był również inicjatorem oraz założycielem Warszawskiego Towarzystwa Głuchoniemych (późniejsza nazwa Chrześcijańskie Towarzystwo Głuchoniemych „Opatrzność”). W 1861 roku Papłoński był wizytatorem szkolnym. W ramach swoich obowiązków na polecenie ówczesnego dyrektora Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego margrabiego Aleksandra Wielopolskiego przybył do Kalisza, gdzie jego zadaniem było zażegnanie sporu pomiędzy uczniami a rosyjskimi pedagogami[5].

Jan Papłoński zmarł w 1885 roku w wieku 66 lat na zawał serca. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Dzieła[edytuj]

Kronika Słowian wydana w 1862 w tłumaczeniu Jana Papłońskiego.

Jan Papłoński publikował głównie prace z zakresu językoznawstwa oraz historii. Oprócz rozpraw w czasopismach polskich i rosyjskich dokonał z łaciny pierwszego przekładu na język polski XII. wiecznej Kroniki Słowian. Część swoich prac poświęcił historii ruchu na rzecz głuchych i ociemniałych w Polsce.

Upamiętnienie[edytuj]

  • W sali „Opatrzności” wisiał portret Papłońskiego.
  • Na grobie Jana Papłońskiego w uznaniu jego dokonań „Opatrzność” ufundowała pamiątkową tablicę, która została skradziona.

Przypisy

  1. M.J. Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
  2. Papłoński Jan w Encyklopedii powszechnej Olgerbrandta : z ilustracjami i mapami, T. XI
  3. Szkoła Główna Warszawska 1862-1869. T. 1 : Wydział filologiczno-historyczny, Kraków 1900, s. 15.
  4. Spotkanie z Historią Głuchych – Powązki – 2011. Strona projektu Guide Design.
  5. K. Poznański, Reforma szkolna w Królestwie Polskim 1862 rok, Kraków 1968, s. 65–66.
  6. Jan Papłoński, Helmolda Kronika Sławiańska z XII wieku, Warszawa 1862]
  7. Jan Papłoński, Zasady i zakres wychowania domowego oraz historyja metody poglądowej, Warszawa 1879
  8. O początku i rozmaitości mowy : prelekcye publiczne professora J. Papłońskiego dnia 18 i 22 stycznia 1867 r., Warszawa, Józef Ungr, Kraków 1867
  9. Jan Papłoński, Lekcyja wstępna filologii porównawczej sławiańskiej miana dnia 28 października, 9 listopada 1864 r. w Szkole Głównej Warszawskiej Warszawa, Gebethner i Wolff 1864

Linki zewnętrzne[edytuj]