Joanna Domaszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joanna Helena Domaszewska
Hanka, Aśka
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 6 lipca 1925
Lesko
Przebieg służby
Jednostki ZWZ, AK, NIE
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953
Późniejsza praca rzeźbiarka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941) Złoty Krzyż Zasługi Medal Wojska (czterokrotnie) Krzyż Armii Krajowej Krzyż Partyzancki
Krzyż Obrony Lwowa Odznaka Pamiątkowa „Akcji Burza”

Joanna Helena Domaszewska ps. Hanka, Aśka (ur. 6 lipca 1925 w Lesku) – oficer AK, łączniczka, kurierka NIE, po wojnie artystka, rzeźbiarka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wychowywała się pod Lwowem we wsi Stare Sioło. W szkole należała do drużyny Orląt Lwowskich, W 1939 organizowała wraz z koleżankami pomoc dla ukrywających się przed władzą radziecką. Po wkroczeniu Niemców na ziemie wschodnie w 1941 wstąpiła do ZWZ. Działała jako kolporterka prasy i łączniczka. Pracowała w Instytucie Beringa we Lwowie jako karmicielka wszy. Podczas akcji Burza była łączniczką między oddziałami stacjonującymi we Lwowie a Zgrupowaniem AK w Starym Siole. Wielokrotnie przechodziła przez front niemiecko-rosyjski. Po wkroczeniu sowietów została łączniczką w stopniu chorążego organizacji NIE ze Zrzeszeniem Wolność i Niezawisłość i była poszukiwana zarówno przez NKWD, jak i UPA. Rozkazem Nr 1 Dowódcy Obszaru AK z 10 V 1945, na wniosek Komendanta Inspektoratu Bóbrka „NIE”, 10 maja 1945 została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari[1]. Order został potwierdzony przez ZBoWiD w 1989.

W trakcie wojny ukończyła szkołę plastyczną, a po zakończeniu wojny rozpoczęła studia w PWSP w Katowicach pełniąc wciąż funkcję łączniczki. Poszukiwana przez UB wyjechała do Wrocławia gdzie kontynuowała naukę. Dyplom obroniła w 1952, w tym też czasie (od 1949) była młodszym asystentem na wydziale Rzeźby Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych we Wrocławiu[1]. Po ukończeniu studiów, wciąż prześladowana za działalność konspiracyjną, przeniosła się do Nysy, gdzie pracowała w Ognisku Plastycznym. W latach 70 wróciła do Wrocławia i pracowała w Państwowym Ognisku Kultury Plastycznej. Wykonała szereg rzeźb, tablic upamiętniających oraz pomników, które znajdują się w Opolu, Nysie, Wrocławiu, Częstochowie i Zielonej Górze. Jest członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.

W 2001 została mianowana podporucznikiem, a w 2003 awansowała na stopień porucznika[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Elżbieta Zawadzka (red.): Słownik Biograficzny Kobiet odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari. Toruń: Archiwum i Muzeum Pomorskie ak i Wojskowej Służby Polek, 2004, s. 146-148. ISBN 83-88693-03-4.
  2. Uroczystości z okazji 215. rocznicy ustanowienia Orderu Wojennego Virtuti Militari. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 2007-06-17. [dostęp 2013-05-31].
  3. M.P. z 2007 r. nr 59, poz. 678
  4. M.P. z 1995 r. nr 65, poz. 725.
  5. a b c d e f g h Antoni Lenkiewicz: Polacy na przełomie XX i XXI wieku. T. 5. 2003. s. 29