Joseph Ignace Guillotin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joseph Ignace Guillotin
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

28 maja 1738
Saintes

Data i miejsce śmierci

26 marca 1814
Paryż

Zawód, zajęcie

lekarz

Popiersie Josepha Guillotina z Musée du Château de Versailles

Joseph-Ignace Guillotin (ur. 28 maja 1738 w Saintes, zm. 26 marca 1814 w Paryżu) – francuski lekarz, propagator szczepień przeciw ospie, przeciwnik kary śmierci. Ponieważ nie było wówczas możliwe odejście od wykonywania tejże kary, zaangażował się w projekt budowy urządzenia umożliwiającego przeprowadzanie egzekucji w sposób humanitarny. Skonstruowane urządzenie do wykonywania kary śmierci, od jego nazwiska otrzymało nazwę - gilotyna[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jezuita i nauczyciel (profesor literatury w Irisnah College w Bordeaux). Po ukończeniu studiów medycznych w 1770 roku (studiował w Reims i w Paryżu), został lekarzem na dworze króla Ludwika XVI. Był też członkiem Komisji Zdrowia i wykładowcą anatomii na wydziale lekarskim. W roku 1784 rząd francuski zlecił mu, oraz między innymi Benjaminowi Franklinowi, badania nad teorią „zwierzęcego magnetyzmu”, którą proponował Franz Mesmer.

W grudniu 1789 roku Guillotin, jako jakobin i deputowany Zgromadzenia Narodowego z Paryża zaproponował reformę kary śmierci tak, by była wykonywana w sposób humanitarny[1] i dostosowana do deklaracji praw człowieka i obywatela, zwłaszcza do zasady, że wszyscy ludzie są równi[2]. Przed rewolucją karę śmierci we Francji wykonywano na różnorodne sposoby zależne od statusu społecznego danej osoby. Arystokraci ponosili śmierć w sposób godny i dyskretny, zwykli ludzie natomiast często byli torturowani, egzekucje odbywały się publicznie i były spektaklami dla tłumów[2]. Guillotin zaproponował, by wszystkie kary śmierci były wykonywane według tej samej metody[2]. Metodą, którą zaproponował, było użycie mechanicznego urządzenia, które szybko i bez zbędnych tortur ścinało głowę skazańca[2]. Oprócz zaproponowania użycia tej maszyny postulował również zmianę prawa tak, by majątki rodziny skazanych na karę śmierci nie były konfiskowane[2]. Ten punkt reformy został wprowadzony w życie już w 1790 roku[2]. Urządzenie nie zostało jednak użyte i spotkało się początkowo ze sceptyczną reakcją innych deputowanych Zgromadzenia Narodowego[2]. Pod wpływem krytycznych reakcji Guillotin porzucił swój pomysł[3].

W 1792 projekt urządzenia został odświeżony przez innego lekarza Antoine'a Louisa[3]. Z tego względu początkowo urządzenie nazywano Louison lub Louisette[3]. Z czasem na skutek częstego stosowania w prasie przyjęto nazwę gilotyna. Odium związane z tym urządzeniem, które stało się symbolem terroru rewolucji francuskiej spowodowało, że rodzina Guillotina zwróciła się do rządu francuskiego z wnioskiem o zmianę nazwy urządzenia do wykonywania kary śmierci. Konsekwencją odrzucenia wniosku, była zmiana nazwiska przez członków rodziny[4].

Maksymilian Robespierre rozkazał uwięzić Guillotina. Zaraz po upadku Robespierre’a został on uwolniony.

Guillotin był jednym z pierwszych propagatorów szczepień przeciw ospie zaproponowanych przez Edwarda Jennera i w roku 1805 został w Paryżu przewodniczącym Komitetu do spraw szczepień.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zając 2014 ↓, s. 21.
  2. a b c d e f g Schama 2004 ↓, s. 524.
  3. a b c Schama 2004 ↓, s. 525.
  4. Zając 2014 ↓, s. 22.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]