Program Szczepień Ochronnych w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kalendarz szczepień)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przykładowe wezwanie do szczepienia przeciwko błonicy i tężcowi.

Program Szczepień Ochronnych, PSO, popularna nazwa kalendarz szczepień - dokument zgodnie z którym realizowane są szczepienia w Polsce. PSO jest aktualizowany każdego roku przez Główny Inspektorat Sanitarny i publikowany w formie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia.

PSO zawiera wykaz obowiązkowych i zalecanych szczepień oraz zasady ich przeprowadzania. Składa się z czterech części:

  • szczepienia obowiązkowe
    • szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży według wieku – kalendarz szczepień obowiązkowych
    • szczepienia obowiązkowe osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie w związku z przesłankami klinicznymi lub epidemiologicznymi
    • szczepienia poekspozycyjne
  • szczepienia zalecane
  • informacje uzupełniające – zasady szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym
  • ogólne zasady przeprowadzania i organizacji szczepień

Program Szczepień Ochronnych (PSO) jest oparty na danych dotyczących aktualnej sytuacji epidemiologicznej chorób zakaźnych w kraju oraz możliwości finansowych państwa.

PSO jest opracowywany na podstawie zaleceń szerokiego grona uznanych ekspertów, lekarzy pediatrów, zakaźników, specjalistów zdrowia publicznego i epidemiologów sformalizowanych jako Rada Sanitarno-Epidemiologiczna organu doradczego GIS oraz Pediatrycznego Zespołu Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia, rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Na kształt PSO wpływają także opinie konsultantów krajowych z różnych dziedzin medycyny. Eksperci swoje rekomendacje opierają na potwierdzonych danych z badań klinicznych i obserwacyjnych, sytuacji epidemiologicznej w kraju oraz krajach sąsiednich oraz zaleceniach dotyczących szczepień w innych krajach[1].

Program Szczepień Ochronnych w Polsce powstawał w latach 1955-1963.

Szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży według wieku[edytuj | edytuj kod]

Kalendarz szczepień obowiązkowych[2]
wiek szczepienie przeciw
1. rok życia w ciągu 24 godzin po urodzeniu WZW typu B – domięśniowo (pierwsza dawka)[a]

gruźlicy – śródskórnie szczepionką BCG

2. miesiąc życia (7.–8. tydzień) WZW typu B – domięśniowo (druga dawka)[b]

błonicy, tężcowi, krztuścowi – podskórnie lub domięśniowo szczepionką DTP (pierwsza dawka)

zakażeniom Haemophilus influenzae typu b – podskórnie lub domięśniowo (pierwsza dawka)

inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae domięśniowo lub podskórnie (pierwsza dawka)

3.–4. miesiąc życia (po 6–8 tygodniach od poprzedniego szczepienia) błonicy, tężcowi, krztuścowi – podskórnie lub domięśniowo szczepionką DTP (druga dawka)

poliomyelitis – podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (pierwsza dawka)[c]

zakażeniom Haemophilus influenzae typu b – podskórnie lub domięśniowo (druga dawka)

inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae domięśniowo lub podskórnie (druga dawka)

5.–6. miesiąc życia (po 6–8 tygodniach od poprzedniego szczepienia) błonicy, tężcowi, krztuścowi – podskórnie lub domięśniowo szczepionką DTP (trzecia dawka)

poliomyelitis – podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (druga dawka)

zakażeniom Haemophilus influenzae typu b – podskórnie lub domięśniowo (trzecia dawka)

7. miesiąc życia WZW typu B – domięśniowo (trzecia dawka)
2. rok życia 13.–14. miesiąc życia odrze, śwince, różyczce – podskórnie atenuowaną szczepionką skojarzoną (typu MMR) (szczepienie podstawowe)[d]

inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae domięśniowo lub podskórnie (trzecia dawka)

16.–18. miesiąc życia błonicy, tężcowi, krztuścowi – podskórnie lub domięśniowo szczepionką DTP (czwarta dawka)

poliomyelitis – podskórnie lub domięśniowo szczepionką IPV poliwalentną (trzecia dawka)

zakażeniom Haemophilus influenzae typu b – podskórnie lub domięśniowo (czwarta dawka)

Okres przedszkolny 6. rok życia błonicy, tężcowi, krztuścowi – domięśniowo szczepionką DTaP zawierającą bezkomórkowy komponent krztuśca (pierwsza dawka szczepienia przypominającego)

poliomyelitis – domięśniowo lub podskórnie szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną zawierającą antygeny 1, 2, 3 typu wirusa (dawka przypominająca)

Szkoła podstawowa i gimnazjum 10. rok życia odrze, śwince, różyczce – podskórnie atenuowaną szczepionką skojarzoną (dawka przypominająca)[d][e]
14. rok życia błonicy, tężcowi – podskórnie lub domięśniowo szczepionką Td (druga dawka szczepienia przypominającego)
Szkoła ponadgimnazjalna 19. rok życia lub ostatni rok nauki w szkole błonicy, tężcowi – podskórnie lub domięśniowo szczepionką Td (trzecia dawka szczepienia przypominającego)[f]

Uproszczony schemat kalendarza szczepień[edytuj | edytuj kod]

Uproszczony schemat kalendarza szczepień[2]
Wiek BCG WZW B DTP H. influenzae S. pneumoniae Poliomyelitis MMR
1. rok 1. doba T T
2. miesiąc T T T T
4. miesiąc T T T T
6. miesiąc T T T
7. miesiąc T
2. rok 14. miesiąc T T
18. miesiąc T T T
6. rok T T
10. rok T
14. rok T
19. rok T

Konsekwencje niespełniania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym[edytuj | edytuj kod]

Niespełnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym podlega egzekucji administracyjnej. W razie dalszego uchylania się od tego obowiązku, sąd wymierza grzywnę lub karę nagany[3].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Szczepienia wyrównawcze u osób niezaszczepionych w pierwszym roku życia należy przeprowadzić w możliwie najwcześniejszym terminie, nie później niż do ukończenia 19 roku życia. Szczepienie należy przeprowadzić według schematu 0; 1; 6 miesięcy.
  2. Podawana jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki DTP.
  3. Podawana łącznie z drugą dawką szczepionki DTP.
  4. a b Jeśli dziecko przebyło którąś z tych chorób szczepionkę należy podać nie wcześniej niż po 4 tygodniach od wyzdrowienia.
  5. W stosunku do dzieci powyżej 10 roku życia, które nie otrzymały dwóch dawek szczepionki skojarzonej przeciw ODRZE, ŚWINCE i RÓŻYCZCE, należy systematycznie uzupełnić brakującą dawkę szczepienia przypominającego, nie później niż do ukończenia 19 roku życia.
  6. Nie wcześniej niż po upływie 5 lat od ostatniej dawki szcepionki Td.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Co to jest Kalendarz Szczepień? Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny, 28 czerwca 2018
  2. a b Program Szczepień Ochronnych na rok 2017 w dzienniku urzędowym ministra zdrowia
  3. Art. 115 Kodeksu wykroczeń.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]