MMR

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
W produkcji szczepionek MMR wykorzystuje się jaja kurze lub gęsie

MMR – trójskładnikowa szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce. Nazwa szczepionki pochodzi od angielskich nazw tych trzech chorób: measles-mumps-rubella[a]. Mieszanka zawiera żywe, odzjadliwione wirusy i podawana jest w formie zastrzyku.

Pierwsze dostępne szczepionki przeciw odrze trafiły na rynek w latach 1963–1968, zaś przeciw śwince i różyczce odpowiednio w 1967 i 1969[1]. W 1971 pracujący dla koncernu Merck zespół pod kierunkiem Maurice Hillemana połączył te trzy szczepionki w jedną, tworząc pierwotną wersję MRR[1][2]. Pierwotnie do produkcji szczepionki przeciw śwince wykorzystywano szczep Urabe Am9, jednak u jednego na 11-14 tys. pacjentów powodował on zazwyczaj niegroźne aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych[3]. Dlatego do lat 90. XX wieku zastąpiono go szczepem Jeryl Lynn[3], wyhodowanym przez Maurice'a Hillemana na bazie posiewu z gardła jego córki i nazwanym jej imieniem.

Obecnie w obrocie znajduje się wiele szczepionek typu MRR wielu producentów, m.in. Priorix produkowana przez GlaxoSmithKline, M-M-RvaxPro i Trimovax (Sanofi Pasteur), Tresivac (SII) i MRR-II, następca oryginalnej szczepionki Hillemana produkowany w zakładach Merck.

Zgodnie z polskim kalendarzem szczepień MMR podaje się obowiązkowo wszystkim dzieciom w 13–14 miesiącu życia[4]. Pierwsza dawka daje odporność ok. 95–98 procentom zaszczepionych[5], jednak by dodatkowo zwiększyć szansę immunizacji od 1989 na całym świecie wprowadza się obowiązkowe podanie drugiej, przypominającej dawki szczepionki w 10. roku życia dziecka[6][7]. W wyniku obu dawek ok. 99 procent zaszczepionej populacji nabiera trwałej odporności[5]. Poza szczepieniem u dzieci, MMR wykorzystuje się także u osób szczególnie narażonych na infekcje mimo wcześniejszych szczepień oraz u pacjentów zarażonych wirusem HIV[8].

Maurice Hilleman, twórca szczepionki MMR

Skład szczepionki drugiej generacji[edytuj | edytuj kod]

Szczepionka jest dwuskładnikowa. Zawiera fiolkę z proszkiem (0,7 ml) i fiolkę z rozpuszczalnikiem (0,7 ml) do sporządzania roztworu do wstrzykiwań podskórnych.

Fiolka z proszkiem zawiera:

Ponadto substancje pomocnicze:

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Działania niepożądane, rzadko poważne, mogą pochodzić od każdego składnika szczepionki MMR. U 10% dzieci pojawia się gorączka, złe samopoczucie i wysypka po 5–21 dniach od pierwszego szczepienia; u 5% pojawia się przejściowy ból stawów[9]. Starsze kobiety są częściej zagrożone wystąpieniem u nich bólu stawów, ostrego zapalenia stawów, a nawet (rzadko) przewlekłego zapalenia stawów[10]. Rzadko występuje groźne reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne pod obrzęku naczynioworuchowego lub skurczu oskrzeli[11].

Liczba doniesień o zaburzeniach neurologicznych jest bardzo mała, ale istnieją dowody na związek pomiędzy postacią szczepionki MMR zawierającą szczep świnki Urabe i rzadkimi niepożądanymi przypadkami aseptycznego zapalenia opon mózgowych, będącego przejściową, łagodną postacią wirusowego zapalenia opon mózgowych[10][12]. Państwowa Służba Zdrowia Wielkiej Brytanii wstrzymała stosowanie szczepu świnki Urabe we wczesnych latach 1990., z powodu wirusowego zapalenia opon mózgowych i przeszła na szczep świnki Jeryl Lynn[13]. Szczep świnki Urabe pozostał w użyciu w pewnej liczbie krajów; MMR ze szczepem świnki Urabe jest o wiele tańsza do wyprodukowania niż ze szczepem Jeryl Lynn, a ponadto szczep o większej skuteczności i o nieco większej liczbie łagodnych efektów ubocznych może mieć wciąż przewagę w zmniejszaniu częstości ogólnych skutków ubocznych[13]. Ryzyko poważnych zaburzeń neurologicznych po podaniu szczepionki jest znacznie niższe niż ryzyko zapalenia mózgu i encefalopatii w wyniku zakażenia dzikim wirusem odry[11].

Stosowanie szczepionki nie wpływa na sprawność psychofizyczną i zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługę maszyn[potrzebne źródło].

Przegląd wyników badań klinicznych z Cochrane Library ujawnił kilka problemów dotyczących jakości badań nad bezpieczeństwem szczepionki MMR. Autorzy przeglądu przedstawili wnioski, że należy przyjąć znormalizowane definicje działań niepożądanych. W streszczeniu analizy wnioskowano: "Projekt oraz sprawozdanie na temat wyników badań nad bezpieczeństwem szczepionki MMR, zarówno przed, jak i po wprowadzeniu na rynek, są w dużej mierze niewystarczające. Dowody na istnienie działań niepożądanych po szczepieniu MMR nie można oddzielić od jej roli w zapobieganiu docelowym chorobom". Nie stwierdzono związku szczepionki z następującymi chorobami: autyzm, astma, białaczka, katar sienny, cukrzyca typu 1, zaburzenia chodu, choroba Crohna, choroby demielinizacyjne, infekcje bakteryjne lub wirusowe[14].

Związek między autyzmem a szczepionką MMR[edytuj | edytuj kod]

W Wielkiej Brytanii szczepionka MMR stała się tematem kontrowersji po opublikowaniu w roku 1998 artykułu przez Andrew Wakefielda i współpr.[15] na temat badań nad dwanaściorgiem dzieci, które miały objawy autyzmu oraz chorób jelit, w większości przypadków z początkiem objawów zaobserwowanym zaraz po podaniu szczepionki MMR. W 1998 roku na konferencji prasowej Wakefield zasugerował, że podanie trzech osobnych dawek szczepionki może być bezpieczniejsze niż podanie jednej dawki. Ta sugestia nie została jednak poparta artykułem, a w kilku kolejnych recenzowanych badaniach nie wykazano jakiegokolwiek związku między szczepionką a autyzmem[16]. Przyjmowanie szczepionki w formie trzech osobnych dawek nie zmniejsza ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, a zwiększa szansę na zakażenie się dwoma chorobami przeciwko którym nie zaszczepiono się od razu. Eksperci do spraw zdrowia skrytykowali medialne doniesienia na temat związku MMR z autyzmem za wywołanie spadku liczby szczepień. W roku 2007 Wakefield był przesłuchiwany przez komisję dyscyplinarną General Medical Council, która postawiła mu zarzut tego, że jego badania były finansowane przez przemysł występujący przeciwko szczepionce MMR oraz że ukrył ten fakt przed redaktorami The Lancet.

W roku 2004 większość autorów publikacji w Lancecie (poza Wakefieldem i dwojgiem innych) wycofała interpretację wyników zamieszczoną w oryginalnym artykule[17], natomiast w styczniu 2010 Lancet wycofał publikację w całości[18]. W maju 2010 Wakefield i jego były przełożony prof. John Walker-Smith zostali uznani przez General Medical Council za winnych nieuczciwości, nieetycznego postępowania i poddawania dzieci nieuzasadnionym, inwazyjnym badaniom klinicznym. Obaj zostali usunięci z rejestru lekarzy[19]. Walker-Smith odwołał sie od wyroku i marcu 2012 został uznany za niewinnego odnośnie ww. zarzutów[20].

W styczniu 2011 British Medical Journal opublikował dwa raporty autorstwa Briana Deera, przedstawiające szczegółowo wyniki dochodzeń autora w sprawie dr. Wakefielda i jego badań nad szczepionką MMR. Opisują one procedury fałszowania danych użytych w oryginalnej pracy. Ujawniają też w jaki sposób Wakefield zamierzał wzbogacić się na nagłośnieniu tej sprawy, przez udziały w firmach które miały produkować alternatywne szczepionki i zestawy diagnostyczne[21][22].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W literaturze spotyka się także nazwę łacińską (łac. Vaccinum morbillorum, parotitidis et rubellae vivum) oraz pełną nazwę polską: Szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce żywa; jednak najczęściej używaną nazwą pozostaje trzyliterowy skrót.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Hilleman 2011 ↓, s. 207–214.
  2. Offit 2007 ↓, s. 254.
  3. 3,0 3,1 Kimberlin i Gershon 2004 ↓, s. 883–884.
  4. Posobkiewicz 2014 ↓, s. 6.
  5. 5,0 5,1 Sukuma i in. 2010 ↓, s. 363.
  6. JE. Banatvala, DW. Brown. Rubella. „Lancet”. 363 (9415), s. 1127-1137, 2004. DOI: 10.1016/S0140-6736(04)15897-2. PMID: 15064032. 
  7. Posobkiewicz 2014 ↓, s. 7, 22.
  8. HQ. McLean, AP. Fiebelkorn, JL. Temte, GS. Wallace. Prevention of Measles, Rubella, Congenital Rubella Syndrome, and Mumps, 2013: Summary Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). „MMWR Recomm Rep”. 62 (RR-04), s. 1-34, Jun 2013. PMID: 23760231. 
  9. A. Harnden, J. Shakespeare. 10-minute consultation: MMR immunisation. „BMJ”. 323 (7303), s. 32, 2001. PMID: 11440943. PMCID: PMC1120664. 
  10. 10,0 10,1 A. Schattner. Consequence or coincidence? The occurrence, pathogenesis and significance of autoimmune manifestations after viral vaccines. „Vaccine”. 23 (30), s. 3876–3886, 2005. DOI: 10.1016/j.vaccine.2005.03.005. PMID: 15917108. 
  11. 11,0 11,1 "M-M-R II (measles, mumps, and rubella virus vaccine live)". 2007.
  12. Institute of Medicine: Adverse Events Associated with Childhood Vaccines: Evidence Bearing on Causality. National Academy Press, 1994. ISBN 0309074967.
  13. 13,0 13,1 A. Colville, S. Pugh, E. Miller. Withdrawal of a mumps vaccine. „Eur J Pediatr”. 153 (6), s. 467-468, 1994. DOI: 10.1007/BF01983415. PMID: 8088305. 
  14. V. Demicheli, A. Rivetti, MG. Debalini, C. Di Pietrantonj. Vaccines for measles, mumps and rubella in children. „Cochrane Database Syst Rev”. 2, s. CD004407, 2012. DOI: 10.1002/14651858.CD004407.pub3. PMID: 22336803. 
  15. AJ. Wakefield, SH. Murch, A. Anthony, J. Linnell i inni. Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children. „Lancet”. 351 (9103), s. 637-641, 1998. DOI: 10.1016/S0140-6736(97)11096-0. PMID: 9500320. 
  16. Zieliński, Kwinta i Szamotulska 2000 ↓, ¶ 1–9.
  17. SH. Murch, A. Anthony, DH. Casson, M. Malik i inni. Retraction of an interpretation. „Lancet”. 363 (9411), s. 750, 2004. DOI: 10.1016/S0140-6736(04)15715-2. PMID: 15016483. 
  18. The Editors of The Lancet. Retraction–Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children. „Lancet”. 375 (9713), s. 445, 2010. DOI: 10.1016/S0140-6736(10)60175-4. PMID: 20137807. 
  19. Dr Andrew Jeremy Wakefield: Determination on Serious Professional Misconduct (SPM) and sanction (ang.). General Medical Council, 2010-05-24. [dostęp 2014-12-27]. [zarchiwizowane z tego adresu].
    Professor John Angus Walker-Smith: Determination on Serious Professional Misconduct (SPM) and sanction (ang.). General Medical Council, 2010-05-24. [dostęp 2014-12-27]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  20. MMR doctor wins High Court appeal. W: BBC News [on-line]. www.bbc.com, 2012-03-07. [dostęp 2015-07-02].
  21. Brian Deer. How the case against the MMR vaccine was fixed. „British Medical Journal”. 342, s. 77–84, 2011. DOI: 10.1136/bmj.c5347. PMID: 21209059 (ang.). 
  22. Brian Deer. How the vaccine crisis was meant to make money. „British Medical Journal”. 342, s. 136–142, 2011. DOI: 10.1136/bmj.c5258. PMID: 21224310. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]



Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.