Krztusiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krztusiec
Pertussis
ICD-10 A37
A37.0 Krztusiec wywołany przez pałeczkę krztuśca [Bordetella pertussis]
A37.1 Krztusiec wywołany przez pałeczkę krztuśca rzekomego [Bordetella parapertussis]
A37.8 Krztusiec wywołany przez inne gatunki pałeczki krztuśca [Bordetella]
A37.9 Krztusiec, nieokreślony
Dziecko chore na krztusiec

Krztusiec (dawna i potoczna nazwa koklusz) – ostra choroba zakaźna układu oddechowego, charakteryzująca się nawracającymi napadami kaszlu i przedłużającą się dusznością, wywoływana przez pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis). Przebycie krztuśca pozostawia długotrwałą odporność organizmu, ale powtórne zachorowanie jest możliwe[1].

Objawy choroby:

  • I faza choroby (faza kataralna – trwa ok. 2 tygodni): nieżyt dróg oddechowych, osłabienie, ból gardła, katar, suchy kaszel, zapalenie spojówek, stany podgorączkowe.
  • II faza choroby (faza napadowego kaszlu – trwa ok. 10 tygodni): napadowy kaszel, wymioty.
  • III faza choroby (faza zdrowienia – trwa ok. 2 tygodni) to zmniejszenie nasilenia kaszlu.

Dawniej choroba była dość częsta, niejednokrotnie powodując nawet śmierć, obecnie występuje rzadko. Raport Światowej Organizacji Zdrowia wskazuje, że największa liczba zachorowań występuje w Australii, Indiach i Stanach Zjednoczonych (odpowiednio: 38 040, 35 217, 18 610 zachorowań w 2011r.)[2]. Według oficjalnych raportów Zakładu Epidemiologii NIZP-PZH, w okresie od 1 stycznia do 15 lipca 2012 roku w Polsce zarejestrowano 2 743 zachorowania na krztusiec[3]. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia liczba zachorowań na krztusiec utrzymuje się na poziomie kilku tysięcy rocznie, przykładowo w roku 1998 liczba zachorowań wynosiła 2871[4], w 2004 zachorowało 2954 osób[5], w 2011 roku było to jedynie 1669 osób[6], rok później aż 4683 osoby[7]. W latach kolejnych znów liczba ta oscylowała w okolicach 2 tys - i liczyła 2182 chorych w 2013 i 2102 chorych w 2014 roku[8].

W jej przebiegu dochodzi – podobnie jak w przypadku cholery – do modyfikacji białka G, a ściślej podjednostki α białka Gq. W efekcie zaburzone jest oddziaływanie receptora metabotropowego z białkiem G, odpowiedzialne za przekazywanie sygnałów komórkowych (toksyna cholery działa nieco inaczej – poprzez hamowanie hydrolizy GTP nie dopuszcza do obniżenia aktywności cyklazy adenylowej)[9].

W leczeniu krztuśca stosuje się makrolidy (erytromycyna, dawercyna, azytromycyna). W przypadku ich nietolerancji można zastosować kotrimoksazol.

W Polsce stosowane są szczepienia szczepionkami skojarzonymi Di-Per-Te, które służą także do uodparniania przeciw błonicy i tężcowi.

Przypisy

  1. Małgorzata Wojdowska: Krztusiec. Departament Zapobiegania oraz Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi, Główny Inspektorat Sanitarny, 2012. [dostęp 2014-08-12].
  2. Pertussis reported cases (ang.). www.who.int, 2012. [dostęp 2014-08-12]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. Krztusiec ponownie w natarciu (pol.). www.mp.pl, 2012-08-06. [dostęp 2012-08-20].
  4. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/1999/Ch_1999.pdf.
  5. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2004/Ch_2004.pdf.
  6. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2011/Ch_2011.pdf.
  7. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2012/Ch_2012.pdf.
  8. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2014/Ch_2014.pdf.
  9. Jolanta Barańska; Irena Nalepa: Przekazywanie sygnałów w komórce. W: Polskie i światowe osiągnięcia nauki. Nauki biologiczne [on-line]. Fundacja im. Wojciecha Świętosławskiego na rzecz wspierania nauki i rozwoju potencjału naukowego w Polsce. [dostęp 2014-05-22]. s. 185-230. ISBN 978-83-87576-52-3

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]



Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.