Kazimierz Graff (astronom)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Graff (około roku 1928)

Kazimierz Romuald Graff (ur. 7 lutego 1878 w Próchnowie, zm. 15 lutego 1950 w Wiedniu) – polski astronom, organizator i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego w Poznaniu i obserwatorium w Wiedniu.

Urodzony w Wielkopolsce. Syn ziemianina, dzierżawcy próchnowskiego majątku Stanisława Graffa i Walentyny Rother. Uczęszczał do poznańskiego gimnazjum św. Marii Magdaleny, należał do Towarzystwa Tomasza Zana[1]. Absolwent Uniwersytetu w Berlinie. Graff był astronomem obserwatorium URANIA w Berlinie i obserwatorium w Bergedorf pod Hamburgiem. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1918 Komisja Uniwersytecka ds. utworzenia Uniwersytetu Poznańskiego zaproponowała mu objęcie Katedry Meteorologii oraz utworzenie obserwatorium. W marcu 1920 został mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Poznańskiego. W 1921 zrezygnował z pełnionych funkcji, obejmując bardziej intratną posadę w obserwatorium w Hamburgu[2]. W 1928 został dyrektorem podupadającego obserwatorium w Wiedniu i przyczynił się do podniesienia jego renomy. Pracując w Wiedniu niejednokrotnie wyjeżdżał na międzynarodowe ekspedycje, m.in. na Majorkę czy do Dalmacji. Pracując poza granicami kraju utrzymywał stały kontakt z naukowcami z Polski. Po zajęciu Austrii przez Niemców w 1938 roku został usunięty ze stanowiska dyrektora obserwatorium, powrócił na to miejsce po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r.

Zajmował się m.in. obserwacją planet i gwiazd, konstrukcją przyrządów astronomicznych, opracowywaniem atlasu nieba, kreślarstwem powierzchni planet, badaniem barw gwiazd. Kazimierz Graff wprowadził do astronomii nowego typu fotometry służące do pomiaru jasności gwiazd, które znalazły zastosowanie zarówno w Polsce jak i innych krajach na świecie. Wydał kilka publikacji naukowych, m.in. jeden z najwybitniejszych na ówczesne czasy podręczników astrofizyki w języku niemieckim (Grundriss der Astrophysik), oraz książki o metodach wyznaczania czasu i współrzędnych geograficznych przyrządami przenośnymi.

Miał swój wkład do monumentalnego dzieła Handbuch der Astrophysik, w którym umieścił własny rozdział o właściwościach fizycznych planet.

W uznaniu jego zasług jego nazwiskiem nazwano kratery na Księżycu[3] i Marsie[4]. Imieniem jego żony nazwano planetoidę (933) Susi[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sławni Pałuczanie.. dzienniknowy.pl.
  2. Andrzej Woszczak: Sylwetki Astronomów Polskich XX w.. Toruń: 2007.
  3. Graff on Moon (ang.). W: Gazetteer of Planetary Nomenclature [on-line]. IAU, USGS, NASA. [dostęp 2016-03-21].
  4. Graff on Mars (ang.). W: Gazetteer of Planetary Nomenclature [on-line]. IAU, USGS, NASA. [dostęp 2016-03-21].
  5. Lutz D. Schmadel: Dictionary of Minor Planet Names. Springer, 2003, s. 83. ISBN 3-540-00238-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eugeniusz Rybka, Wkład astronomów polskich do nauki światowej, Warszawa 1953

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]